Karkonoski Park Narodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karkonoski Park Narodowy
Logotyp Karkonoski Park Narodowy
ilustracja
Część Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonoše
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Siedziba Jelenia Góra (Sobieszów)
Mezoregion Karkonosze
Data utworzenia 16 stycznia 1959
Akt prawny Dz.U. z 1959 r. Nr 17, poz. 90
Powierzchnia 59,51 km²
Powierzchnia otuliny 130,93 km²
Ochrona ścisła 2223,4877 ha
czynna 3708,3469 ha
krajobrazowa 19,5890 ha[1]
Odwiedzający około 2 mln rocznie[2]
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Karkonoski Park Narodowy
Karkonoski Park Narodowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karkonoski Park Narodowy
Karkonoski Park Narodowy
Ziemia50°46′N 15°39′E/50,766667 15,650000
Strona internetowa
Wodospad Szklarki

Karkonoski Park Narodowypark narodowy o powierzchni 5951,42 ha[3] w województwie dolnośląskim przy granicy państwowej z Czechami, utworzony 16 stycznia 1959 roku[4]. Powierzchnia otuliny Parku wynosi 13 093 ha[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przyrodnicze walory Karkonoszy, a więc ich budowa geologiczna, doskonale widoczne elementy rzeźby lodowcowej, świat roślinny i zwierzęcy sprawiły, że już w 1910 roku powstało w Karkonoszach stanowisko komisarza ochrony przyrody, a w roku 1927 powołano straż górską[5]. W 1933 roku utworzono w nich pierwsze rezerwaty przyrody obejmujące kotły polodowcowe i wiele pomników przyrody, głównie skałek.

Po II wojnie światowej utrzymano część rezerwatów, później (w roku 1959) utworzono park narodowy o pow. 5562 ha[6].

W 1963 roku utworzono czeski Krkonošský národní park (KRNAP) o powierzchni 38,5 tys. ha, z czego około 7,5 tys. ha znajduje się w rezerwatach.

W 1992 roku Karkonoski Park Narodowy wraz z czeskim Krkonošským národním parkiem stał się częścią przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonoše (MAB) o powierzchni ponad 60 tys. ha.

W dniu 10 września 2010 r. w Szklarskiej Porębie podczas konferencji „Georóżnorodność Karkonoszy dla rozwoju regionu”, organizowanej przez Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej Karkonoskiego Parku Narodowego, Główny Geolog Kraju Henryk Jacek Jezierski podpisał nadanie obszarowi Karkonoskiego Parku Narodowego wraz z otuliną, statusu Geoparku Krajowego[7].

1 stycznia 2016 KPN został powiększony o 371,11 ha i jego powierzchnia całkowita wynosi 5951,42 ha[8][9].

Przyroda nieożywiona[edytuj | edytuj kod]

W parku ochronie podlegają najcenniejsze przyrodniczo i najpiękniejsze krajobrazowo tereny: torfowiska wysokie, zarośla kosówki, gołoborza, kotły polodowcowe przeobrażone niekiedy w stawy, zbiorowiska traworośli, ziołorośli, borówczysk.

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

W Parku występuje ponad tysiąc gatunków roślin oraz wiele gatunków zwierząt leśnych (ok. 40 gatunków ssaków, m.in. bobry, sarny, lisy oraz 16 gatunków nietoperzy). Ciekawostką Parku jest muflon introdukowany na początku XX wieku z Korsyki. Ponadto żyje tu 90 gatunków ptaków, między innymi włochatka, sóweczka, cietrzew, głuszec, drozd obrożny, płochacz halny.

Rośliny endemiczne:

Wokół Parku wyznaczono rozległą na 13 093 ha strefę ochronną (otulinę), która obejmuje niższą i wyższą strefę lasów.

Lasy Parku wykazują zróżnicowanie pionowe. W pasach dolnym i górnym (zwanych reglami) występują przede wszystkim świerki i buki oraz w mniejszej ilości: modrzewie, jawory, lipy, jarzębiny, jodły. Wyróżnia się tu również piętro kosodrzewiny, a powyżej strefę alpejskich roślin skalnych.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Wstęp na teren KPN jest płatny. Park posiada 112 km szlaków turystycznych pieszych, są także szlaki narciarskie, w tym 17 km nartostrad[10]. Część szlaków pieszych udostępniono dla rowerzystów. W szczytowe partie prowadzą dwie kolejki linowe („Szrenica” i „Kopa”), zimą zaś funkcjonuje 10 wyciągów dla narciarzy[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie zadań ochronnych dla Karkonoskiego Parku Narodowego. W: Dziennik Urzędowy Ministra Środowiska poz. 14 [on-line]. 2018-01-18. [dostęp 2018-09-23].
  2. Zygmunt Kruczek: Frekwencja w atrakcjach turystycznych w latach 2011 - 2015. Polska Organizacja Turystyczna, 2016. [dostęp 2018-09-23].
  3. a b Powiększenie obszaru Parku i jego otuliny. Karkonoski Park Narodowy, 2015-11-20. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-26)].
  4. 50 lat Karkonoskiego Parku Narodowego. kpnmab.pl, 2009. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-28)].
  5. Przyroda w Karkonoszach. Willa Jagniątków. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-12)].
  6. Stefan Macko: Świat roślin Karkonoskiego Parku Narodowego, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, 1970, s. 37
  7. Geopark Krajowy – Karkonoski Park Narodowy wraz z otuliną. Ministerstwo Środowiska, 2010. [dostęp 2018-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-11-03)].
  8. „Gazeta Górska” nr 1/2016
  9. Karkonoski Park Narodowy będzie większy
  10. a b Ryszard Mochola: Karkonoski Park Narodowy, W: Paweł Mierzejewski (red.): Karkonosze, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005, strona 16

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Raj Andrzej: Karkonoski Park Narodowy, Agencja Fotograficzno-Wydawnicza Mazury na zlecenie KPN, 2008, ​ISBN 83-86565-32-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]