Tasznikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tasznikowate
Miridae[1]
Hahn, 1831 (1833)
Ozdobnik lucernowiec
Ozdobnik lucernowiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd pluskwiaki
Podrząd pluskwiaki różnoskrzydłe
Rodzina tasznikowate
Synonimy
  • Capsidae Burmeister, 1835
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Tasznik Miris striatus
Heterotoma planicoris
Lygocoris pabulinus
Błyszczyk elegancik

Tasznikowate (Miridae syn. Capsidae) – największa rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych licząca około 10 tys. gatunków zgrupowanych w około 1400 rodzajach. Każdego roku opisywane są nowe taksony głównie z terenów tropikalnych i subtropikalnych. Owady tej rodziny występują na większości kontynentów. W Polsce rodzina ta jest najliczniejsza w swoim podrzędzie, a liczbę wykazanych do tej pory gatunków szacuje się na ponad 260[2][3] .

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Tasznikowate mają ciało owalne lub wydłużone, o długości 3–12 mm. Głowa pozbawiona jest przyoczek i wyposażona w czteroczłonowe czułki. Aparat gębowy jest typu kłująco-ssącego. Przedplecze mają szerokie, a tarczkę zwykle dużą i wyraźną. Skrzydła pierwszej pary od twardych pokryw przez półpokrywy do delikatnych i błoniastych. Druga para skrzydeł błoniasta. Odnóża są najczęściej bieżne, zdarzają się jednak gatunki o odnóżach tylnych skocznych, lub przednich chwytnych. Charakterystyczną cechą tasznikowatych jest podzielony krętarz, którego budowa, dzięki pracy odpowiednich mięśni, umożliwia odrzucenie odnóża[2].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Najlepiej poznana jest w przypadku gatunków palearktycznych i nearktycznych. O pozostałych wiedza jest wciąż niewystarczająca[2].

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Tasznikowate są rodziną pluskwiaków pierwotnie drapieżną, jednak znaczna część gatunków jest obecnie wtórnie roślinożerna lub wszystkożerna. Gatunki roślinożerne związane są z reguły z roślinami okrytozalążkowymi. Istnieją jednak także gatunki powiązane z roślinami paprociowymi lub iglastymi. Większość z nich to monofagi lub oligofagi[2].

Cykl życiowy[edytuj | edytuj kod]

Owady te w klimacie umiarkowanym mają najczęściej 1, czasem 2–3 pokolenia rocznie. Większość z nich zimuje właśnie w tym stadium. Nieliczne zimują jako imagines. Zapłodniona samica tasznikowatych składa jaja do tkanek roślinnych (także gatunki drapieżne) za pomocą pokładełka. Podobnie jak inne pluskwiaki różnoskrzydłe, przedstawiciele tej rodziny przechodzą przeobrażenie niezupełne typu remetabolicznego[4]. Larwy są zbliżone wyglądem do form dorosłych. U larw żerujących na liściach drzew występuje pokryty lepką wydzieliną narząd rektalny, który w razie utraty kontaktu z podłożem jest wyrzucany, umożliwiając przylgnięcie do liścia poniżej[2]. Owady dorosłe żyją od dwóch tygodni do kilku miesięcy[4].

Klasyfikacja i systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzina ta należy do infrarzędu Cimicomorpha i wraz z rodziną Microphysidae tworzy nadrodzinę Miroidea. Tasznikowate dzieli się na 9 podrodzin[2]:

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiciele tej rodziny występują we wszystkich krainach zoogeograficznych świata[2]. W Europie wykazano ponad 1200 gatunków[5], z czego w Polsce występuje ponad 260[3]. Fauna krajowa należy do 6 podrodzin[2].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

W związku z dużą różnorodnością w sposobie odżywiania się, wśród tej rodziny znajdują się owady zarówno szkodliwe jak i pożyteczne. Wśród fitofagów można tu znaleźć szkodniki upraw zbożowych (np. Trigonotylus sp.), pomidorów i ziemniaków (np. zmienik ziemniaczak), buraka, lnu, konopi i bawełny (Polymerus vulneratus), roślin motylkowatych (ozdobnik lucernowiec) i wielu innych. Z kolei gatunki drapieżne są uważane za pożyteczne i wiele z nich jest używanych do biologicznego zwalczania szkodników. W Polsce brano pod uwagę m.in. Psallus ambiguus[2].

Przypisy

  1. Miridae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Jacek Gorczyca, Aleksander Herczek: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII, zeszyt 6a: Tasznikowate. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2002, s. 3–11. ISBN 8388518437.
  3. 3,0 3,1 Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004, s. 199–200. ISBN 83-88147-04-8.
  4. 4,0 4,1 Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 120. ISBN 8370731325.
  5. Myridae w Fauna Europaea. [dostęp 2012-06-24].