Hanka Bielicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hanka Bielicka
Ilustracja
Imię i nazwisko Anna Weronika Bielicka
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1915
Kononowka
Data i miejsce śmierci 9 marca 2006
Warszawa
Zawód aktorka
Współmałżonek Jerzy Duszyński
(1940−1953; rozwód)
Lata aktywności 1939−2006
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia
Hanka Bielicka i Jan Kurnakowicz w filmie "Jasne łany", 1947
Płaskorzeźba na ścianie Kina Praha w Warszawie
Nagrobek Hanki Bielickiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, kw. 37

Hanka Bielicka, właściwie Anna Weronika Bielicka (ur. 9 listopada 1915 w Kononowce, zm. 9 marca 2006 w Warszawie) – polska aktorka, artystka kabaretowa i romanistka.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo i młodość[edytuj]

Urodziła się w Kononowce w guberni połtawskiej, w czasie ucieczki rodziców przed ofensywą państw centralnych. Po I wojnie światowej, w wieku 2,5 lat, zamieszkała w Łomży, gdzie skończyła gimnazjum żeńskie im. Marii Konopnickiej. Mieszkała w Łomży przez prawie cały okres dwudziestolecia międzywojennego, a przez całe życie była silnie związana z miastem i jego środowiskiem kulturalnym[1].

Kariera artystyczna[edytuj]

W 1939 ukończyła studia na Wydziale Filologii Romańskiej Uniwersytetu Warszawskiego (gdy zdobywała absolutorium, etap pisania pracy magisterskiej przerwał wybuch wojny) oraz Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie, w tym samym roku debiutowała jako aktorka. Wybuch wojny uniemożliwił jej też wyjazd do Francji na stypendium. Współpracowała z Teatrem Polskim „Pohulanka” w Wilnie w okresie wojennym, po 1945 była związana z zespołami teatrów; Dramatycznego w Białymstoku, Kameralnego w Łodzi, Współczesnego w Warszawie i Państwowego Teatru „Syrena” w Warszawie. W 1977 przeszła na emeryturę, ale kontynuowała występy, zarówno teatralne i estradowe, jak i telewizyjne. Występowała także poza Polską.

Pierwszy jej kabaretowy epizod w krakowskim Kabarecie Siedem kotów w 1947 okazał się dla niej szczęśliwy: poznała Bogdana Brzezińskiego, który obiecał napisać dla niej coś specjalnego. Kilka lat później stworzył postać Dziuni Pietrusińskiej komentującej rzeczywistość sąsiedzką i ogólnospołeczną z pozycji „paniusi miejsko-wiejskiej z dość poważnie zmąconym poczuciem własnych korzeni” – jak scharakteryzował postać jej autor. Tę rolę Bielicka odgrywała przed publicznością i słuchaczami radiowego Podwieczorku przy mikrofonie przez 25 lat.

Zdzisław Gozdawa i Wacław Stępień z Teatru Syrena w Warszawie nazwali jej charakterystyczny głos „najpiękniejszą chrypką świata”[2] – aktorka była dzięki niemu łatwo rozpoznawalna nie tylko przez publiczność estrady, ale także przez słuchaczy radiowych. Hanka Bielicka wygłaszała monologi z ogromnym temperamentem, witalnością, sympatią dla publiczności, posługiwała się przy tym śmiechem i uśmiechem. W czasie występów używała gwary warszawskiej, nawiązując do przedwojennego stylu życia Warszawy. Preferowała żart obyczajowy, unikając polityki. Nieodłącznym rekwizytem na scenie i elementem jej stroju był kapelusz, najczęściej staromodny z ogromnym rondem, mimo zmieniających się trendów politycznych i trendów mody.

Wystąpiła też w ponad 20 filmach kinowych i telewizyjnych[3]. Nie powierzano jej jednak w nich nigdy ról pierwszoplanowych, głównie z powodu głosu, który – ceniony na estradzie – w filmie często był przeszkodą[potrzebny przypis]. Zagrała m.in. w serialach: Wojna domowa, Palce lizać, Badziewiakowie, wcześniej także w filmach fabularnych: Zakazane piosenki, Celuloza, Cafe pod Minogą, Małżeństwo z rozsądku, Piekło i Niebo i słynną ciotunię w Panu Wołodyjowskim (1969). W „Wojnie domowej” pojawiła się w 10 odcinku, kiedy wycieczka stanęła przy bloku, zagrała zirytowaną lokatorkę, do której zadzwonił domofonem przewodnik wycieczki (Jacek Fedorowicz). W 15 odcinku (Siła wyobraźni) zagrała masażystkę, która przychodziła do pani Jankowskiej do domu. W 2006 na ekrany kin wszedł film pt.: Ja wam pokażę!, w którym zagrała rolę ciotki Judyty.

W 2002 roku nagrała płytę pt. Kazali mi śpiewać[4].

1 marca 2006 wzięła udział w nagraniu programu Szymon Majewski Show, w którym żartobliwie powiedziała „Dzisiejszy wieczór będzie pod nazwą: Bawcie się dzieci, nim babcia odleci.” Był to jej ostatni telewizyjny występ[5]. Za pracę artystyczną otrzymała wiele odznaczeń i nagród.

Od 2007 roku organizowany jest w Łomży, w Centrum Katolickim im. Jana Pawła II, coroczny Konkurs Krasomówczy im. Hanki Bielickiej pod hasłem: „Radość spod kapelusza”[6], którego najważniejszym celem jest szerzenie zamiłowania do języka ojczystego i dbałość o czystość mowy polskiej. Wśród repertuarów wybieranych przez uczestników, prym wiodą monologi Hanki Bielickiej.

9 listopada to data urodzin Hanki Bielickiej oraz data powstania Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego. W drugą rocznicę śmierci artystki została odsłonięta pamiątkowa tablica na ścianie domu przy ul. Śniadeckich 18, ufundowana przez redakcję Kuriera. W domu przy ul. Śniadeckich Hanka Bielicka mieszkała 37 lat[7].

Śmierć i pogrzeb[edytuj]

9 marca 2006 przed południem przeszła w szpitalu przy ul. Stefana Banacha w Warszawie operację tętniaka aorty, po której o godzinie 16:15 tego samego dnia zmarła. Nazajutrz, 10 marca, polski Sejm uczcił jej pamięć minutą ciszy. Pogrzeb artystki odbył się 16 marca. Została pochowana na warszawskich Starych Powązkach w grobowcu rodzinnym Bielickich.

Zgodnie z życzeniem artystki w ostatniej drodze towarzyszył jej przyjaciel ze Związku Artystów Scen Polskich (ZASP), Zbigniew Korpolewski, który pisał dla Bielickiej satyryczne monologi. Wśród żegnających Bielicką byli także m.in. aktorzy Krzysztof Kolberger, Emilia Krakowska, Roman Kłosowski, satyryk i artysta kabaretowy Tadeusz Ross oraz żona prezydenta Polski Maria Kaczyńska.

Życie prywatne[edytuj]

Była pierwszą żoną aktora Jerzego Duszyńskiego[8]. Małżeństwo było bezdzietne i zakończyło się rozwodem[9].

Filmografia[edytuj]

Obsada aktorska
Polski dubbing

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Zbigniew Korpolewski: Hanka Bielicka : umarłam ze śmiechu : wspomnienia, anegdoty, niepublikowane monologi, Warszawa : Prószyński Media : 2011 : ​ISBN 9788376488264
  • Hanka Bielicka: Uśmiech w kapeluszu : Łódź : "Akapit Press", 2000 : ​ISBN 8387463469

Przypisy

  1. Tekst piosenki „My Z Łomży”, wyk. Hanka Bielicka, słowa: Janusz Odrowąż (pol.). emuzyka.pl. [dostęp 2008-12-16].
  2. Radiowa Agencja Fonograficzna: Wykonawca: Bielicka, Hanka (pol.). Polskie Radio Online. [dostęp 2008-12-16].
  3. FilmWeb.pl: Profil Hanki Bielickiej (pol.). [dostęp 2008-12-16].
  4. Kazali mi śpiewać - Bielicka Hanna empik.com [dostępny 2011-02-15]
  5. Gazeta.pl: Wspomnienie Hanki Bielickiej (pol.). 2006-10-30. [dostęp 2008-12-16].
  6. PolskaLokalna.pl: Konkurs Krasomówczy im. Hanki Bielickiej (pol.). 2008-02-22. [dostęp 2008-12-16].
  7. Agata Sabała: Boże, odeślij nam panią Hankę z powrotem (pol.). Życie Warszawy online, 2008-11-09. [dostęp 2008-12-16].
  8. PAP, Rzeczpospolita: Portrety: 30 lat temu zmarł Jerzy Duszyński (pol.). teatry.art.pl, 2008-07-23. [dostęp 2008-12-16].
  9. Hanka Bielicka. Wielka tajemnica zmarłej aktorki.
  10. M.P. 1995 nr 6 poz. 89
  11. M.P. 1955 nr 101 poz. 1400

Linki zewnętrzne[edytuj]