Uniwersytet Techniczny w Dreźnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Universitas litterarum et technicarum Dresdensis
Technische Universität Dresden
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Dewiza Wissen schafft Brücken – Bildung verbindet Menschen. (niem.)
Data założenia 1828/1961
Typ uczelni uniwersytet
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Saksonia
Adres Drezno
Liczba pracowników 8303 (2016)[1]
Liczba studentów 34 838

(semestr zimowy 2016/2017)[1]

Rektor Prof. Dr.-Ing. habil. DEng/Auckland Hans Müller-Steinhagen
Członkostwo TU9, TIME, CESAER, ACQUIN, DRESDEN-concept, EUA, Silicon Saxony[2]
Położenie na mapie Drezna
Mapa lokalizacyjna Drezna
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Uniwersytet Techniczny w Dreźnie
Ziemia51°01′41″N 13°43′36″E/51,028056 13,726667
Strona internetowa

Technische Universität Dresden (pol. Uniwersytet Techniczny w Dreźnie, TU Dresden, TUD) – niemiecki uniwersytet publiczny w Dreźnie założony w 1828 roku jako Königlich-Technische Bildungsanstalt Sachsen, funkcjonujący pod aktualną nazwą od 1961 roku.

Z około 35 000 studentów oraz 8300 pracowników[1] jest on największym uniwersytetem w Saksonii, a pod względem liczby studentów dwunastym uniwersytetem w Niemczech. Razem z ośmioma innymi niemieckimi uczelniami technicznymi utworzył w roku 2006 stowarzyszenie TU9 w którym jest jedyną uczelnią z tzw. nowych krajów związkowych (z obszaru byłej NRD). Przy około 125 kierunkach studiów w tym, oprócz technicznych, również humanistycznych, społecznych, przyrodniczych i medycznych, uczelnia posiada jedną z najszerszych ofert przedmiotowych w Niemczech i jest przez to uniwersytetem uniwersalnym (niem. Volluniversität). Jest również jednym z jedenastu elitarnych uniwersytetów (niem. Exzellenzuniversität) wspieranych w ramach specjalnego rządowego programu finansowania przodujących uczelni (niem.  Exzellenzinitiative)[3].

Historia[edytuj]

Historia Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie[4][5] sięga początków XIX wieku:

Technische Bildungsanstalt[edytuj]

W roku 1828 utworzony został Instytut Techniczny (niem. Technische Bildungsanstalt in Dresden) pod zarządem Królewsko Saksońskiej Delegacji Handlowej. Jego przełożonym został Wilhelm Gotthelf Lohrmann (1796-1840). Pierwszą siedzibą uczelni był skromny pawilon ogrodowy na Tarasach Brühla.

Jako wykładowców udało się pozyskać wybitne osobistości m.in. Johanna Andreasa Schuberta, który pracę wykładowcy rozpoczął w wieku zaledwie 20 lat, a już 4 lata później otrzymał nominację profesorską, uważanego za jednego z najwybitniejszych niemieckich inżynierów czasów rewolucji przemysłowej[6][7] – konstruktora pierwszej w Niemczech lokomotywy parowej Saxonia, parostatków oraz mostów[8] m.in. Göltzschtalbrücke.

W wyniku reform w roku 1851 zmieniono nazwę uczelni na Królewską Szkołę Politechniczną (niem. Königlich Polytechnische Schule), jak również utworzono w jej ramach trzy wydziały, które po wdrożeniu (1865) nowej struktury organizacyjnej określano jako: Techniczną Szkołę Mechaniczną, Szkołę Inżynierską, Techniczną Szkołę Chemiczną, oraz dodatkowo wydział kształcący nauczycieli matematyki, techniki oraz nauk przyrodniczych.

Jeszcze dłuższą historią mogą pochwalić się Wydział Medyczny, którego początki sięgają powołanego w 1748 roku przez elektora saskiego i króla Polski Augusta III Sasa Collegium Medico-Chirurgicum, którego tradycję kontynuowała utworzona w roku 1815 Królewsko Saksońska Akademia Medyczno Chirurgiczna (niem. Königlich Sächsische Chirurgisch-Medicinische Akademie)[9], oraz Katedra Leśna Wydziału Środowiska (niem. Fachrichtung Forstwissenschaften) z siedzibą w Tharandt, będąca bezpośrednią kontynuatorką powstałej w 1811 roku Akademii Leśnej (niem. Königlich-Sächsische Forstakademie) – jednej z najstarszych tego typu uczelni na świecie[10].

Polytechnikum[edytuj]

W roku 1871 Instytut został przemianowany na Politechnikę Królewsko-Saksońską (niem. Königlich Sächsisches Polytechnikum). Jej dyrektorem w roku 1873 zostaje Gustav Zeuner. Do kierunków technicznych i przyrodniczych dochodzą również nauki humanistyczne, takie jak ekonomia, filozofia, historia, historia literatury, historia sztuki czy języki obce. W ten sposób uczelnia została wyniesiona do poziomu uniwersytetu technicznego (według dzisiejszych standardów), jeszcze przed Akademią Górniczą we Freibergu. W roku 1883 wzorem Wyższej Szkoły Technicznej w Wiedniu (niem. Technische Hochschule in Wien) wprowadzono egzamin dyplomowy obejmujący wykonanie pracy dyplomowej.

Technische Hochschule[edytuj]

W roku 1890 Politechnika awansuje do rangi Wyższej Szkoły Technicznej (niem. Königlich Sächsische Technische Hochschule). W roku 1900 uczelnia otrzymuje prawo przyznawania tytułów doktorskich a jej pierwszym doktorem honoris causa zostaje Carl Friedrich von Siemens.

W związku z rosnącym w ciągu XIX wieku zapotrzebowaniem uczelni na sale wykładowe na przełomie wieków na terenie przedmieścia południowego rozpoczęto budowę dzisiejszego kampusu na zboczu Räcknitz. Jedną z najważniejszych budowli kampusu jest budynek obserwatorium astronomicznego (obecnie Beyer-Bau) zlokalizowany przy Zellescherweg. Arthur Schlossman powołany w roku 1902 na stanowisko profesora „chemii fizjologicznej i fizjologii ogólnej” założył w dzielnicy Drezna Johannstadt, razem z przedsiębiorcą Karlem Augustem Lingnerem Instytut, z którego później powstała dzisiejsza Klinika Uniwersytecka w Dreźnie.

W latach dwudziestych XX wieku w młodej uczelni działali także znani uczeni przedmiotów humanistycznych, jak np. Victor Klemperer, który w roku 1920 został powołany na stanowisko profesora romanistyki.

Odbudowa uczelni po II wojnie światowej w roku 1946 rozpoczęła się otwarciem nieznanych dotąd Wydziałów Pedagogiki i Gospodarki Komunalnej pod kierownictwem uczonego z zakresu budowy maszyn Enno Heidebroeka. Przejściowo istniał także Wydział Robotniczo-Chłopski.

W roku 1950 utworzono istniejący do dzisiaj jedyny w swoim rodzaju Wydział Transportu. Dziekan-założyciel tego Wydziału Hans Reingruber był później przejściowo (jako bezpartyjny) ministrem transportu NRD. Od roku 1953 aż do śmierci w roku 1994 nauczał on i prowadził badania na wyłączonej w roku 1952 i samodzielnej Wyższej Szkole Transportu.

Heinrich Barkhausen odbudował po wojnie swój Instytut Techniki Prądów Słabych. Barkhausen powołany na uczelnię już w roku 1911 należał do do najbardziej znanych elektrotechników Wyższej Szkoły Technicznej. Drezno zawdzięcza Barkhausenowi swoją pozycję międzynarodową w elektronice jako temu, który na Wyższej Szkole Technicznej prowadził do końca prace badawcze z zakresu techniki tranzystorów.

Technische Universität[edytuj]

W roku 1961 na podstawie uchwały rządu NRD nastąpiła zmiana nazwy na „Technische Universität Dresden”. W tym czasie działało 8 wydziałów z ponad 10 000 studentami. W tym czasie upadł też zamiar uruchomienia w NRD produkcji samolotów na bazie opracowanego w Dreźnie prototypu samolotu typu 152. Kierownik tego projektu inżynier Brunolf Baade mógł kontynuować swe badania podstawowe jako dyrektor Instytutu Konstrukcji Lekkich.

Pierwszym rektorem uniwersytetu wybranym w wolnych wyborach został profesor dr hab. dr inż. Günther Landgraf. Miał on znaczące zasługi na polu rozwoju Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie. Poprzez utworzenie nowych instytutów i wydziałów (prawo, gospodarka, filozofia, architektura) oraz integrację z innymi szkołami wyższymi Drezna (medycyna, transport) TUD stał się po raz pierwszy pełnym uniwersytetem z 14 wydziałami. W okresie do roku 1994 nastąpiła modernizacja struktury zarządzania uniwersytetem, przy której wprowadzaniu istotne zasługi poniósł ówczesny kanclerz uniwersytetu Alfred Post.

Obecnie większość wydziałów jest podzielona na instytuty. Inne struktury występują na Wydziałach Gospodarki, Prawa oraz Leśnictwa, Geologii i Hydrologii. Poza tym uniwersytet obejmuje 5 Instytutów Stowarzyszonych i 13 Ośrodków Pomocniczych. Od połowy lat dziewięćdziesiątych XX wieku na nowo urządzono szereg budynków instytutów i sal wykładowych, inne zostały gruntownie wyremontowane. Rozpoczęto także rozbudowę kampusu w kierunku południowym i wschodnim, dzięki czemu do najnowocześniejszych pomieszczeń mogły wprowadzić się Wydział Informatyki oraz Wydział Przyrodniczy (chemia, biologia).

W roku 2003 uniwersytet obchodził jubileusz 175-lecia, podczas którego poświęcono nowy Budynek Główny Biblioteki Krajowej i Uniwersyteckiej na terenie Kampusu Głównego. Jednocześnie miało miejsce utworzenie Dresden International University.

Profil i znaczenie uczelni[edytuj]

Exzellenzinitiative[edytuj]

W ramach specjalnego rządowego programu finansowania przodujących uczelni niemieckich (niem.  Exzellenzinitiative) wspierane są: w linii 1 (studia dyplomowe): „Dresden International Graduate School for Biomedicine and Bioengineering“ (DIGS-BB)[11], w linii 2 (klastry doskonałości): klaster „Center for Regenerative Therapies Dresden“ (CRTD)[12] oraz od 15 lipca 2012 klaster „Center for Advancing Electronics Dresden“ (cfAED)[13].

Dodatkowo, program „Die Synergetische Universität“[14] - współpracy uniwersytetu z innymi jednostkami naukowo-badawczymi w Dreźnie, uzyskał wsparcie w trzeciej najwyżej dotowanej linii programu - Zukunftskonzept (pol. koncepcja przyszłości), dzięki czemu uniwersytet zalicza się od 2012 roku do jedenastu tzw. „Exzellenz-Universitäten“[15].

Rankingi[edytuj]

W rankingu Schangchajskim (Shanghai-Ranking) uniwersytet zajmuje miejsce w grupie 201-300 najlepszych uczelni na świecie (151-200 w kategorii Engineering).[16]

W rankingu Times Higher Education World University Rankings TU Dresden zajmuje obecnie pozycję 164 (97 w kategorii Engineering & technology).[17]

Współpraca międzynarodowa i międzyuczelniana[edytuj]

TU Dresden współpracuje z licznymi uczelniami wyższymi na całym świecie[18]. Umowy o współpracy w zakresie dydaktyki i badań naukowych zostały zawarte m.in. z tak renomowanymi ośrodkami jak Boston University, Ohio State University i University of Texas at Austin, które regularnie zajmują miejsce w pierwszej setce rankingu The Times Higher Education World University Rankings. Wśród strategicznych partnerów zagranicznych uczelni, w ramach strategii internacjonalizacji[19] finansowanej ze środków Exzellenzinitiative znajdują się również trzy uczelnie polskie - Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.[20]

Uczelnia współpracuje również w zakresie programów wymiany studentów i pracowników naukowych, takich jak Fundacja Fulbrighta i Erasmus z uczelniami z całego świata, w tym również wieloma uczelniami polskimi.

Program dydaktyczny[edytuj]

Z około 125 kierunkami studiów Uniwesytet Techniczny w Dreźnie oferuje jedną z najszerszych ofert kształcenia w Niemczech we wszystkich czterech dyscyplinach nauki (nauki techniczne, nauki przyrodnicze, nauki humanistyczne i społeczne, medycyna). Działalność dydaktyczna zorganizowana jest w pięciu obszarach, w których funkcjonują wydziały oferujące poszczególne kierunki studiów.

Procentowo najwięcej studentów ma obszar Nauk Humanistycznych i Społecznych – 30,3%, następnie Nauk Technicznych – 28,3%, Budownictwa i Środowiska – 18,9%, Matematyki i Nauk Przyrodniczych – 11,4% oraz Nauk Medycznych 8,3%.

Spośród 34 838 studentów immatrykulowanych w semestrze zimowym 2016/2017, 41,2% pochodziło z Saksonii, 45,1% z innych krajów związkowych a 13,6% z zagranicy[1].

Wśród 4739 immatrykulowanych studentów zagranicznych, najwięcej pochodziło z Azji (51%) a następnie z krajów Uni Europejskiej (24%), pozostałych krajów europejskich (11%) i Ameryki (9%).

Jednolite studia magisterskie[edytuj]

Jako jedyna uczelnia niemiecka ze stowarzyszenia TU9 uniwersytet oferuje kierunki studiów bez wprowadzonego w ramach procesu bolońskiego podziału na studia I i II stopnia, prowadzące do bezpośredniego uzyskania stopnia naukowego Diplom, będącego odpowiednikiem polskiego tytułu magistra.

Programy podwójnego dyplomu[edytuj]

Uniwersytet oferuje również, we współpracy z zagranicznymi uczelniami partnerskimi, kierunki studiów pozwalające na uzyskanie podwójnych dyplomów. Przykładami mogą być:

Budownictwo - oferowane we współpracy z École Spéciale des Travaux Publics, INSA Strasbourg oraz University of Trento.[21]

Inżynieria mechaniczna - we współpracy z École Nationale Supérieure d'Arts et Métiers i VŠB -Technical University Ostrava.[22]

Ekonomia - z Université de Strasbourg, Ecole de Management.[23]

Struktura organizacyjna[edytuj]

Wydział Ekonomii (Georg-Schumann-Bau)

Uniwersytet dzieli się na 14 wydziałów zgrupowanych w pięciu obszarach[24]:

Obszar Matematyki i Nauk Przyrodniczych
  • Wydział Matematyki i Nauk Przyrodniczych
Obszar Nauk Technicznych
  • Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych
  • Wydział Informatyki
  • Wydział Mechaniczny
Obszar Budownictwa i Środowiska
  • Wydział Architektury
  • Wydział Budownictwa
  • Wydział Środowiska
  • Wydział Transportu „Friedrich List”
Obszar Nauk Humanistycznych i Społecznych
  • Wydział Pedagogiki
  • Wydział Prawny
  • Wydział Filozoficzny
  • Wydział Filologiczny, Literatury i Kulturoznawstwa
  • Wydział Ekonomii
Obszar Nauk Medycznych
  • Wydział Medyczny „Carl Gustav Carus”

Kampusy i budynki uczelniane[edytuj]

Z małymi wyjątkami uniwersytet znajduje się na obszarze miasta Drezna. Kampus Główny leży na południe od centrum, głównie pomiędzy Noethnitzerstr., Fritz-Foerster-Platz i Muenchner Platz, Wydział Medyczny (Fetscherstr.) leży jeszcze w dzielnicy Johannstadt.

Kolejny obszar TUD jest zlokalizowany w dzielnicy Strehlen pomiędzy Weberplatz i Wasaplatz, gdzie mają swe miejsce Wydziały Filozofii oraz Pedagogiki.

Od semestru zimowego 2006/2007 Wydział Informatyki wykorzystuje swój nowy budynek na Noethnizerstr., na terenie Kampusu Głównego. Stary budynek tego wydziału będzie w przyszłości wykorzystywany przez Akademię Zawodową w Dreźnie.

Uniwersytet posiada również obiekty poza granicami Drezna. Jeszcze w poszerzonym obszarze miasta Drezna leży Laboratorium Mikroskopii Elektronowej oraz nowa wieża astronomiczna na wzgórzu Triebenberg (385 m) zlokalizowane tam w celu redukcji zakłóceń elektromagnetycznych i zapylenia. Wydział Leśnictwa, Geologii i Hydrologii znajduje się na południe od Drezna w mieście Tharandt. Poza Dreznem jest także Instytut Gospodarki Odpadami mieszczący się w Pirna-Copitz.

Uwagi

Przypisy

  1. a b c d Zahlen und Fakten zur TU Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  2. Mitgliedschaften, TU Dresden [dostęp 2016-12-28] (niem.).
  3. Dresder Neueste Nachrichten -Online, Große Freude in Dresden: Die TU Dresden erhält Zuschlag als Exzellenz-Universität – DNN – Dresdner Neuste Nachrichten, www.dnn-online.de [dostęp 2016-12-28].
  4. ReinerR. Pommerin ReinerR., 175 Jahre TU Dresden: Geschichte der TU Dresden 1828-2003, 2003, ISBN 3412023035,, ISBN 9783412023034.
  5. Geschichte der TU Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-01-04] (niem.).
  6. HerbertH. Pönicke HerbertH., Johann Andreas Schubert: der schöpferische Geist der sächsischen industriellen Revolution, 1956, ISSN 0522-6929.
  7. ArthurA. Weichold ArthurA., Johann Andreas Schubert: Lebensbild eines bedeutenden Hochschullehrers und Ingenieurs aus der Zeit der industriellen Revolution., „TU Dresden”, 1968.
  8. Johann AndreasJ.A. Schubert Johann AndreasJ.A., Theorie der Construction steinerner Bogenbrücken, Arnold, [dostęp 2017-01-04] (niem.).
  9. Geschichte der Fakultät, TU Dresden [dostęp 2017-01-09] (niem.).
  10. Fachrichtung Forstwissenschaften Tharandt, TU Dresden [dostęp 2017-01-09] (niem.).
  11. Dresden International Graduate School for Biomedicine and Bioengineering, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  12. Center for Regenerative Therapies Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  13. Center for Advancing Electronics Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  14. Index, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  15. Folia 26, [w:] TUT. Dresden TUT., TU Dresden Zahlen und Fakten 2015/2016.
  16. Technische Universität Dresden - Shanghai Ranking, www.shanghairanking.com [dostęp 2017-03-24].
  17. TU Dresden, Times Higher Education (THE) [dostęp 2017-03-24] (ang.).
  18. Hochschulkoopera­tionen, TU Dresden [dostęp 2017-03-23] (niem.).
  19. Internationalisie­rungsstrategie der TU Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-03-24] (niem.).
  20. Strategische Hochschulpartner­schaften, TU Dresden [dostęp 2017-03-24] (niem.).
  21. Doppeldiplome Bauingenieurwesen, TU Dresden [dostęp 2017-03-24] (niem.).
  22. Auslandsstudium an der Fakultät Maschinenwesen, TU Dresden [dostęp 2017-03-24] (niem.).
  23. AUSLANDSKONTAKTE UND PARTNERSCHAFTEN (S.12), [w:] TUT. Dresden TUT., FAKULTÄT WIRTSCHAFTSWISSENSCHAFTEN.
  24. Die Bereiche und Fakultäten der TU Dresden, TU Dresden [dostęp 2017-01-04] (niem.).