Włodzimierz Hellmann

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: biogram Włodzimierza Hellmanna, profesora.
Włodzimierz Hellmann
„Justyn”, „Szczęsny”, „Włodek”
Ilustracja
pułkownik uzbrojenia pułkownik uzbrojenia
Data i miejsce urodzenia 9 grudnia 1880
Warszawa
Data i miejsce śmierci 23 września 1964
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19141924 i 1939-1945
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie (II RP)
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki Kompania Techniczna Legionów Polskich
101 Rezerwowy Pułk Piechoty
3 Pułk Syberyjski
Stanowiska dowódca kompanii technicznej
dowódca pułku piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)

Włodzimierz Jerzy Hellmann ps. „Justyn”, „Szczęsny”, „Włodek” (ur. 9 grudnia 1880 w Warszawie, zm. 23 września 1964 tamże) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, członek Wydziału Bojowego PPS, legionista, uczestnik wojny 1920, pułkownik uzbrojenia[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Kazimierza, który za udział w powstaniu styczniowym był zesłany na Syberię [2], i Aleksandry z domu Wasilewskiej (1849-1944), członkini OB PPS[3].

W 1898 ukończył szkołę realną w Humaniu, następnie do 1904 studiował w Szkole Mechaniczno-Technicznej im. H. Wawelberga i S. Rotwanda w Warszawie. Zatrudniony w przemyśle metalowym nawiązał kontakt z PPS. W Warszawie został zatrudniony w przemyśle metalowym, gdzie nawiązał kontakt z PPS.

Od grudnia 1904 pracował w laboratorium pirotechnicznym przy produkcji bomb. Został również instruktorem i wykładowcą na kursach bojowych. Członek Organizacji Bojowej PPS. Od czerwca 1905 działał w OB w Zagłębiu Dąbrowskim.

Po rozłamie w PPS w listopadzie 1906, został członkiem PPS (Frakcja Rewolucyjna). We wrześniu 1907 powołany w miejsce aresztowanego Montwiłł-Mireckiego do Wydziału Bojowego PPS. Uczestniczył w:

Wskutek inwigilacji Ochrany, 3 lutego 1909 został aresztowany i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej pod fałszywym nazwiskiem „Maksymilian Bolkot”. Zwolniony za kaucją na początku 1910 wyjechał do Galicji. Tam podjął ponownie działalność w Wydziale Bojowym PPS. Został instruktorem szkoły bojowej we Lwowie. Był przeciwny usamodzielnieniu się Związku Walki Czynnej spod wpływów PPS i złożył w kwietniu 1911 rezygnację z członkostwa w Wydziale Bojowym. Do 1914 prowadził w Zakopanem firmę "Podhalańska Spółka Techniczna"[2].

Na początku sierpnia 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Od marca 1916 roku dowodził Kompanią Techniczną Legionów Polskich. 9 sierpnia 1915 roku został mianowany porucznikiem, a 1 lipca 1916 roku kapitanem[4].

Jako major był dowódcą kompanii saperów Polskiego Korpusu Posiłkowego[5]. Wzięty do niewoli przez Austriaków podczas przebijania się przez front pod Rarańczą w lutym 1918 roku. Osadzony w obozie Hust na Węgrzech. W końcu maja 1918 przedostał się do Warszawy i wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej organizowanej przez władze okupacyjne, gdzie służył do 1 listopada 1918.

Od listopada 1918 roku w Wojsku Polskim. Był m.in. od 1920 dowódcą 101 Rezerwowego pułku piechoty Dywizji Ochotniczej, przekształconego w 1921 w 3 pułk Syberyjski (późniejszy 84 pułk piechoty), z którym uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w stopniu podpułkownika, ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[6].

W marcu 1924 roku na własną prośbę został przeniesiony w stan spoczynku z przydziałem do macierzystego 84 pp. Pracował do października 1929 roku jako mechanik w Zakładach Amunicyjnych „Pocisk”, a następnie jako urzędnik Instytucie Technicznym Uzbrojenia Ministerstwa Spraw Wojskowych[2].

W 1934 roku jako podpułkownik pospolitego ruszenia piechoty pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[7].

We wrześniu 1939 roku został ewakuowany na Węgry. Osadzony w cywilnym obozie Siófok. W styczniu 1940 roku wezwany, przedostał się do Paryża a następnie Anglii, gdzie pracował jako zastępca szefa Wojskowego Instytutu Technicznego. Z powodu wieku przeniesiony w stan spoczynku 1 kwietnia 1944 roku.

Rozkazem Ministra Obrony Narodowej MON L.dz. 916/MON.45 z 26 stycznia 1945 roku oraz MON L.dz. 1268/Tjn.Org.Pers. z 8 lutego 1945 roku został wyznaczony na stanowisko przewodniczącego Komisji Kontrolnej Gospodarki Pieniężnej Funduszem Specjalnym przekazanym szefowi wojskowemu „Moniki” i delegatowi MON na Francję. Kontrolę przeprowadził do 7 marca 1945 roku w Paryżu wspólnie z pułkownikiem intendentem Adamem Kosibą[1].

W listopadzie 1945 roku powrócił do Polski i zamieszkał w Aninie pod Warszawą. Odmówiono mu uznania stopnia oficerskiego; pozbawiony emerytury, żył z renty starczej. Zmarł po długiej chorobie 23 września 1964 roku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[8].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Członkiem OB PPS była również jego matka Aleksandra ps. „Felicja” oraz brat Józef. Żona Zenobia była członkiem PPS. Miał dwóch synów: Włodzimierza ur. 1911 r. (profesora Politechniki Gdańskiej) i Jerzego ur. 1913 r. (lekarza). Dziadek profesora Andrzeja Hellmanna, specjalisty w zakresie hematologii.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hellmann 1945 ↓, s. 10-25 (brak s. 1), 35.
  2. a b c d SBDPRR 1987 ↓, s. 500.
  3. SBDPRR 1987 ↓, s. 501.
  4. Lista starszeństwa oficerów LP 1917 ↓, s. 46.
  5. Encyklopedja Wojskowa, t. VI, Warszawa 1937, s. 657.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 467.
  7. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 251, 830.
  8. Lista pochowanych. Włodzimierz Jerzy Hellmann. um.warszawa.pl. [dostęp 2018-02-22].
  9. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 23 z 11 czerwca 1921 roku, s. 1033.
  10. a b c SBDPRR 1987 ↓, s. 500-501.
  11. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 62.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]