Wielka Czantoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielka Czantoria
Wielka Czantoria od strony południowej
Wielka Czantoria od strony południowej
Państwo  Polska
 Czechy
Pasmo Beskid Śląski, Karpaty
Wysokość 995 m n.p.m.
Wybitność 311 m
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Śląskiego
Wielka Czantoria
Wielka Czantoria
Ziemia49°40′43″N 18°48′16″E/49,678611 18,804444
Pasmo Czantorii ze szczytem Czantorii Wielkiej, widok z Bystrzycy nad Olzą
Wieża widokowa na szczycie Wielkiej Czantorii
Widok z wieży widokowej na północ, w kierunku Ustronia, Skoczowa i Jeziora Goczałkowickiego
Schronisko turystyczne
Leśny kościół na Zakamiyniu

Wielka Czantoria (czes. Velká Čantoryje, niem. Großer Czantory-Berg, 995 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie Pasma Czantorii w Beskidzie Śląskim, dominujące w północnej części tego pasma. Jest jednocześnie szczytem granicznym między Polską a Czechami oraz najwyższym szczytem czeskiej części Beskidu Śląskiego. Przez szczyt przebiega także główny wododział Polski, stanowiący granicę między zlewiskami Wisły i Odry.

Charakterystyka[edytuj]

Szczyt charakteryzuje się stromymi zboczami od wschodu i zachodu – różnica wysokości pomiędzy położonym u stóp góry Ustroniem, a szczytem wynosi 630 m. Czantoria porośnięta jest w większości lasami bukowymi i świerkowo-jodłowymi, miejscami z udziałem jaworów, jesionów, modrzewi i in. Po obu stronach granicy państwowej w partiach podszczytowych znajdują się leśne rezerwaty przyrody: po stronie polskiej rezerwat „Czantoria”, a po stronie czeskiej narodowy rezerwat „Čantoryje”. Na zboczach i szczycie Czantorii Wielkiej występują także trawiaste polany.

Nazwa „Czantoria” została wzmiankowana w zapiskach po raz pierwszy w dyplomie księcia cieszyńskiego Adama Wacława z dnia 3 października 1615, w którym ten rozgranicza swoje posiadłości od dóbr Adama Goczałkowskiego z Goczałkowic (Archiwum Państw. Cieszyn, Zespół Komora Cieszyńska, sygn. 85).

Na położoną poniżej szczytu polanę Stokłosica dociera kolej krzesełkowa „Czantoria” z Ustronia Polany wybudowana w 1967 i zmodernizowana w 2007. Dzięki temu Czantoria jest bardzo popularna wśród turystów i narciarzy. Obok górnej stacji znajduje się maszt przekaźnikowy. Czantoria to także dobry punkt widokowy. Obserwować można z niej panoramę Beskidu Śląskiego i Beskidu Morawsko-Śląskiego, rzekę Wisłę oraz Pogórze Śląskie i Górny Śląsk – przy dobrej pogodzie widoczny jest Zbiornik Goczałkowicki i dalej stopniowo w stronę zachodnią – elektrownia Łaziska, miasta: Żory i Jastrzębie-Zdrój, elektrownia Rybnik, hałda w Rydułtowach, miasto Wodzisław Śląski, elektrownia Dziećmorowice, Karwina, Hawierzów i Ostrawa.

Turystyka[edytuj]

Na samym szczycie góry, po czeskiej stronie granicy, znajduje się stalowa wieża widokowa (wstęp płatny) z platformą na wysokości 29 metrów oraz bufet. Na grzbiecie góry, kilkaset metrów na zachód od szczytu, znajduje się czeskie schronisko turystyczne na Czantorii (właściwie pod Czantorią Wielką), zbudowane jeszcze przez niemiecką organizację turystyczną Beskidenverein w 1904. Tam też znajdowało się turystyczne przejście graniczne.

Czantoria Wielka stanowi duży węzeł szlaków turystycznych, którymi można dojść m.in. na Soszów Wielki, Czantorię Małą, Stożek i Tuł oraz do Ustronia, Nydka i Trzyńca. Przez szczyt przebiega Główny Szlak Beskidzki im. Kazimierza Sosnowskiego.

Na zachodnim zboczu góry, przy czerwonym szlaku do Nydka, w miejscu zwanym Zakamiyń znajduje się jeden z tzw. leśnych kościołów – miejsce tajnych nabożeństw ewangelickich w epoce kontrreformacji (XVII/XVIII wiek) – wraz tablicą upamiętniającą Jerzego Trzanowskiego.

Z Czantorią wiąże się legenda o śpiących rycerzach i ich trzystu koniach, którzy w olbrzymiej pozłacanej komnacie we wnętrzu góry czekają, by w najtrudniejszych chwilach pomóc Śląskowi jako jego narodowe wojsko. Do tej legendy nawiązuje wytyczona po czantoryjskich stokach 20-kilometrowa Ścieżka Rycerska.

Szlaki piesze[edytuj]

Inne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]