Kazimierz Ignacy Sosnowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Ignacy Sosnowski
Data i miejsce urodzenia 15 września 1875
Niepołomice
Data i miejsce śmierci 15 grudnia 1954
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Salwatorski
Zawód Nauczyciel
Narodowość  Polska
Uczelnia Akademia Handlowa w Krakowie
Odznaczenia
POL Polonia Restituta Kawalerski BAR.svg POL Polonia Restituta Oficerski BAR.svg

Kazimierz Ignacy Sosnowski (ur. 15 września 1875 w Niepołomicach, zm. 15 grudnia 1954 w Krakowie) – profesor Akademii Handlowej w Krakowie, jeden z najwybitniejszych polskich propagatorów turystyki pieszej, krajoznawca, założyciel schronisk turystycznych, twórca szlaków oraz autor licznych przewodników i artykułów krajoznawczych.

Był synem Franciszka Nałęcz Sosnowskiego (1812–1902) i jego drugiej żony Agaty, przyrodnim bratem Ludwika Solskiego. Pierwsze nauki pobierał w szkole ludowej w Niepołomicach, później w Bochni, a następnie w Gimnazjum św. Jacka, gdzie w 1896 złożył egzamin dojrzałości.W tym samym roku zapisał się na studia polonistyczne na Wydziale Filologicznym UJ. W czasie studiów pracował jako zastępca bibliotekarza w Akademii Umiejętności. Pracę dyplomową „Poezja Krakowa z czasów Wolnego Miasta 1815–1846 za szczególnym uwzględnieniem Edmunda Wasielewskiego” obronił w 1901 r., zostając równocześnie nauczycielem gimnazjum w Nowym Sączu. W 1904 poślubił Karolinę Kącką i na 2 lata przeniósł się do Krakowa jako nauczyciel w III Gimnazjum im. Jana Sobieskiego. W 1906 ponownie pracuje w Nowym Sączu oraz zostaje jednym z założycieli Nowosądeckiego Oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego „Beskid”, gdzie do 1909 r. pełni funkcję sekretarza. W 1910 przenosi się do Krakowa, a po wybuchu I wojny światowej we wrześniu 1914 zostaje ewakuowany do Salzburga, gdzie uczy na kursach języka polskiego i łaciny. Po I wojnie zasiada we władzach Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. W latach 1920–1921 zostaje urlopowany ze szkoły przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do prac plebiscytowych na Spiszu i Orawie. W 1925 r. spotyka Sosnowskiego rodzinna tragedia: w wypadku samochodowym ginie jego żona, syn Jan i córka Lidia. W 1927 żeni się ponownie, z Marią Mazur. Z pierwszego małżeństwa pozostała przy życiu córka Irena, z drugiego małżeństwa dzieci nie miał. Na emeryturę odszedł w 1938 r. W czasie II wojny światowej zaangażował się w tajne nauczanie, a po wojnie podjął jeszcze pracę jako nauczyciel w Technikum Handlowym. Pochowany został na cmentarzu Salwatorskim.

Działalność turystyczna[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Sosnowski był propagatorem piękna Beskidów, Pienin i Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Popularyzowaniem wśród Polaków Beskidu Zachodniego zajął się m.in. w celu powstrzymania germanizacji tych terenów. W 1908 wyznaczył pierwszy szlak turystyczny z Rytra przez Przehybę do Szczawnicy. Był twórcą pierwszego polskiego przewodnika krajoznawczo-turystycznego – wydanego w 1914 „Przewodnika po Beskidzie Zachodnim – od Krynicy po Wisłę łącznie z Pieninami i terenami narciarskimi”. Przewodnik wznawiano później w 1926, 1930 i 1948 z poprawkami i uzupełnieniami autora. W 1923 zaproponował utworzenie Głównego Szlaku Beskidzkiego, który ukończony został w 1929 r., a obecnie nosi jego imię. W czasie II wojny przygotował „Przewodnik po ziemi krakowskiej” publikując tom 1 w 1947, a tom 2 „Pogórze Karpackie” w 1948. Po II wojnie światowej w 1950 stworzył i opisał Szlak Orlich Gniazd. W 1951 opublikował swój ostatni przewodnik "Jura Krakowska". Publikował artykuły na łamach „Wierchów”, w „Orlim Locie” oraz w ”Kurierze Literacko -Naukowym”. Sosnowski był także inicjatorem powstania i założycielem schronisk turystycznych na Przehybie, Turbaczu, Hali Krupowej i Jaworzynie Krynickiej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1934 otrzymał Krzyż Kawalerski Polonia Restituta.
  • 1936 Honorową Złotą Górską Odznakę Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.
  • 1948 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1955 pośmiertnie przyznano mu Honorową Odznakę PTTK

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. A.Wójcik "Sosnowski Kazimierz" [hasło w] Polski Słownik Biograficzny, t 40, wyd. Ossolineum 2001

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]