Wojciech Weiss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojciech Weiss
Wojciech Weiss, ok. 1900,.jpg
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1875
Rumunia Leorda (Rumunia)
Data i miejsce śmierci 7 grudnia 1950
Polska Kraków
Dziedzina sztuki Malarstwo
Styl Modernizm, Ekspresjonizm
Ważne dzieła Promienny zachód słońca, Taniec, Melancholik, Opętanie, Autoportret z maskami, Manifest
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry) Order Zasługi św. Michała (Bawaria) Order Trzech Gwiazd III klasy (Łotwa)
Wojciech Weiss

Wojciech Weiss (ur. 4 maja 1875 w Leorda na Bukowinie, zm. 7 grudnia 1950 w Krakowie) – polski malarz.

Studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, później w Paryżu, Rzymie i Florencji. Od 1907 był profesorem i rektorem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Malował m.in. pejzaże okolic Strzyżowa, Płaszowa i Kalwarii Zebrzydowskiej (miejscowości, w których mieszkał), portrety, akty. Wpływ na jego malarstwo wywarła twórczość Muncha, Malczewskiego, pozostawał też, szczególnie w młodości, pod wpływam poglądów filozoficznych Stanisława Przybyszewskiego. Był artystą docenionym za życia, uznawanym, wystawianym na ziemiach polskich i za granicą.

Pasją artysty było fotografowanie. W zbiorach rodzinnych znajdują się setki fotografii z początków minionego stulecia[1].

Pamięć po śmierci[edytuj]

Po śmierci artysty jego żona, Irena Weissowa pseud. Aneri i syn Stanisław podjęli starania o utworzenie w Krakowie muzeum Wojciecha Weissa bądź o wydzielenie w Muzeum Narodowym osobnej jego stałej ekspozycji. Obie koncepcje, z różnych względów, nie zostały zrealizowane. W 2006 r. wnuczki artysty powołały do życia Fundację Muzeum Wojciecha Weissa.

Inspiracje Japonią[edytuj]

"Był twórcą wszechstronnym: uprawiał malarstwo olejne, grafikę warsztatową i użytkową, tworzył pastele, akwarele, pozostawił wiele szkiców. Największy wpływ na jego twórczość mieli Jacek Malczewski i Leon Wyczółkowski, pod którego okiem kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych. Jego malarstwo z początku przesycone dekadenckim klimatem, po 1905 roku charakteryzuje się dominacją barw białych, a następnie wzbogaca się kolorystycznie. Tematy podejmowane przez artystę to głównie pejzaże i akty, ale powstają również większe kompozycje podszyte symboliką, często bezpośrednio inspirowane prozą Stanisława Przybyszewskiego.

Momentem przełomowym w życiu Weissa jest zakup niewielkiego, malowniczo położonego domku w Kalwarii. Właśnie wtedy, dzięki bliskiemu kontaktowi z naturą, w jego twórczości pojawiają się inspiracje japońskie. Weiss dogłębnie poznał zasady estetyki i kompozycji japońskich drzeworytów, a następnie przetwarzał i wykorzystywał je m.in. w rodzimych pejzażach. Zamiłowanie do sztuki Dalekiego Wschodu artysta przejął od największego polskiego jej kolekcjonera i propagatora Feliksa Mangghi Jasieńskiego, swego bliskiego przyjaciela."[2]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

W 1914 otrzymał austriacki Order Korony Żelaznej i bawarski Order Zasługi Świętego Michała. W 1936 został odznaczony łotewską komandorią Orderu Trzech Gwiazd, krzyżem komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[3] i Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury za wybitne zasługi dla polskiej sztuki w ogóle[4]. Otrzymał też państwową nagrodę plastyczną Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za rok 1937[5].

Wybrane dzieła[edytuj]

Przypisy

  1. "Kiedy doczekamy się muzeum Wojciecha Weissa?" (pol.). 6 kwietnia 2009. [dostęp 7 kwietnia 2009].
  2. "Inspiracje sztuką Japonii w twórczości Wojciecha Weissa" (pol.).
  3. Wojciech Weiss 1875-1950. Wystawa monograficzna. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1977, s. 61, 66, 72
  4. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 263.
  5. Wojciech Weiss laureatem państwowej nagrody plastycznej. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 67 z 24 marca 1937. 

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]