Zbiersk
51°57′18″N 18°06′57″E/51,955000 18,115833| wieś | |
 Fragment centrum wsi | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
2443[2] |
| Strefa numeracyjna |
62 |
| Kod pocztowy |
62-830[3] |
| Tablice rejestracyjne |
PKA |
| SIMC |
0209332 |
Położenie na mapie gminy Stawiszyn  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu kaliskiego  | |
| 51°57′18″N 18°06′57″E/51,955000 18,115833[1]
| |
Zbiersk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Stawiszyn.
Do 1954 roku siedziba gminy Zbiersk, a do 1972 roku gromady Zbiersk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.
Miejscowość w latach 1943-1945 nazywała się "Vorwalde"[4]
W latach 1931–1933 komendantem Posterunku Policji Państwowej w Zbiersku był Antoni Grubski.
Rekordowa temperatura powietrza w 1921 w Zbiersku
29 lipca 1921 roku w Zbiersku odnotowano temperaturę powietrza 40,0°C. Tego samego dnia w Prószkowie odnotowano 40,2 °C; ze względu na ówczesną przynależność Prószkowa do Niemiec, to do Zbierska należy rekord najwyższej odnotowanej temperatury powietrza w granicach Polski z tamtych czasów[5]
Katastrofa lotnicza w 1928
29 lipca 1928 o godzinie 18:32 na polach majątku Zbiersk rozbił się należący do 3 pułku lotniczego Potez XV (nr boczny 24080), w wyniku czego obaj piloci zginęli. Byli to kapitan Gustaw Smerczak – kawaler Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920 (legionista, walczył na froncie czeskim, w wojnie polsko-ukraińskiej, wojnie polsko-bolszewickiej) oraz kapral Władysław Schneider[6].
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Położenie
[edytuj | edytuj kod]Zbiersk położony jest wokół lasów i pól uprawnych. 4,1 km na północ od Stawiszyna (siedziby gminy Stawiszyn), 20,9 km na północ od Kalisza (stolicy powiatu) [7]
Transport
[edytuj | edytuj kod]W Zbiersku znajduje się kilka dróg powiatowych:[8]
- 4581P - 25 Zbiersk – (4583P) Dzierzbin
- 4582P - (4586P) Zbiersk – (4581P) Zamęty
- 4584P - 25 Zbiersk – (4585P) Przyranie
- 4586P - 25 Zbiersk – 470 Florentyna
Przez teren Zbierska przebiega droga krajowa:
- 25 Bobolice – Biały Bór – Człuchów – Sępólno – Koronowo – Bydgoszcz – Inowrocław – Strzelno – Ślesin – Konin – Rychwał – ZBIERSK – Stawiszyn – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica
W Zbiersku swoją linie autobusową posiada prywatny przewoźnik to Polturist, który zarządza trasą Gadów-Zbiersk-Kalisz i Kalisz-Zbiersk-Gadów. [9]
Turystyka
[edytuj | edytuj kod]Przez Zbiersk przebiegała linia kolei wąskotorowej 750mm Turek – Zbiersk – Opatówek, wybudowana w latach 1914-1917, przebiegał tam ruch towarowy, w latach 2000 ruch został wstrzymany. Od 2014 roku w okresie letnim, uruchamiane są pociągi turystyczne na odcinku Zbiersk – Petryki – Złotniki Wielkie – Goliszew, z których w czasie jednego weekendu korzysta 300–500 osób. W 2023 r. uruchomiono kursy do Złotnik, a w 2025 r. uruchomiono kursy do Goliszewa. Pozostała część linii (odcinek Goliszew – Opatówek) jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do użytku.
Ludność
[edytuj | edytuj kod]Ludność
[edytuj | edytuj kod]Wieś Zbiersk ma 2 443 mieszkańców, z czego 51,7% stanowią kobiety, a 48,3% mężczyźni. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 1,5%. Współczynnik feminizacji we wsi wynosi 107 i jest porównywalny do współczynnika feminizacji dla województwa wielkopolskiego oraz porównywalny do współczynnika dla całej Polski.[1]
Części wsi
[edytuj | edytuj kod]| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0209349 | Miedza | przysiółek |
W wyniku reformy administracyjnej 1 stycznia 1973 miejscowość została podzielona na Zbiersk i Zbiersk-Cukrownia.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]W Zbiersku tuż przy szosie od południa istnieje kaplica cmentarna w stylu neomauretańskim z roku 1730 ufundowana przez rodzinę Kożuchowskich. Jest ona jedną z dwóch tego typu budowli w Polsce. Kaplica ta nie jest wpisana do rejestru zabytków, przez co nie można było zapobiec przebudowie kopuły.
Do zabytków należy kościół drewniany św. Urszuli.
W roku 1924 na terenie Łysych Gór badania archeologiczne przeprowadził prof. dr Józef Kostrzewski z Poznania. Znalazł zabytki z epoki kamiennej środkowej i młodszej, z epoki brązu, kultur: łużyckiej, grobów skrzynkowych i kloszowych, przedmioty z okresu lateńskiego, rzymskiego oraz wczesnego średniowiecza, a nawet czasów nowożytnych z pewnymi tylko przerwami. Liczne przedmioty krzemienne, jak noże, skrobacze, rydle z epoki kamiennej oraz ułamki naczyń i kości zwierzęcych znajdowane na terenie tychże wydm wskazują na poważne skupisko osadnicze w tej epoce. W 2006 archeolog Mirosław Andrałojć i elektronik Piotr Szyngiera dokonali odkrycia skarbu ze Zbierska[potrzebny przypis].
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]- Publiczne Przedszkole Samorządowe w Zbiersku
- Szkoła Podstawowa im. Jana III Sobieskiego w Zbiersku
Sport
[edytuj | edytuj kod]- CKS Zbiersk – klub piłkarski
Wspólnoty wyznaniowe
[edytuj | edytuj kod]
W 1759 roku powstał drewniany kościół w Zbiersku.
12 października 2003 roku ks. bp. Stanisław Napierała poświęcił krzyż i plac pod budowę nowego kościoła. Projekt kościoła został wykonany przez inż. Jerzego Kociołowicza. 15 kwietnia 2004 roku rozpoczęto budowę kościoła. Dzięki staraniom ks. kan. Bogdana Czyżniejewskiego w październiku 2005 roku wmurowano kamień węgielny sprowadzony z Nazaretu[potrzebny przypis]. We wsi działalność kaznodziejską prowadziła również Świadkowie Jehowy – zbór Zbiersk[12][13].
Ludzie związani ze Zbierskiem
[edytuj | edytuj kod]- Adam Sztark — urodził się w Zbiersku, polski duchowny katolicki, Sługa Boży Kościoła katolickiego, pierwszy polski jezuita odznaczony medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
- Antoni Jarzębski — urodził się i zmarł w Zbiersku, powstaniec wielkopolski
- Marek Solczyński — urodził się w Stawiszynie ale został ochrzczony w kościele św. Urszuli w Zbiersku.
- Mieczysław Bekker — do 1913 roku mieszkał w Zbiersku, jego ojciec pracował w pod konińskich cukrowniach w tym Zbierskiej, polski inżynier, kierował zespołem odpowiedzialnym za konstrukcję pojazdu LRV, czyli łazika księżycowego.
- Walerian Sosiński — urodził się i zmarł w Zbiersku, polski żołnierz, kawaler Orderu Virtuti Militari. Po wojnie został awansowany do stopnia kapitana.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Gorzelnia w Zbiersku (Stara Cukrownia Zbiersk), 2022 -
Droga Krajowa 25 w Zbiersku, 2022 -
Wjazd do Zbierska od strony Kalisza, 2011 -
Stadion CKS Zbiersk, 2018 -
Kościół pw. św. Urszuli, 2017
_full.jpg)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 160303.
- ↑ Wies_Zbiersk » Demografia, statystyki, liczba ludności, NSP 2021 [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-03-15] (pol.).
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1598 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Vorwalde (Kr. Kalisch) w Rzesza Niemiecka - Dawne tereny wschodnie [online], ehemalige-ostgebiete.de [dostęp 2023-08-31].
- ↑ Pogoda i klimat. Polskie rekordy.
- ↑ Katastrofa lotnicza w Zbiersku w 1928 roku [online], www.dawnyzbiersk.pl [dostęp 2022-09-14].
- ↑ Wieś Zbiersk (wielkopolskie) » mapy, GUS, nieruchomości, regon, kod pocztowy, atrakcje, wypadki drogowe, kierunkowy, edukacja, demografia, tabele, zabytki, statystyki, drogi publiczne, liczba ludności [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-11-03] (pol.).
- ↑ https://www.bip.powiat.kalisz.pl/res/serwisy/pliki/13263515?version=1.0
- ↑ ROZKLAD JAZDY - POLTURIST Kalisz - przewozy autokarowe [online], polturist.kalisz.pl [dostęp 2023-11-03].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ GUS. Rejestr TERYT.
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2023-08-11].
- ↑ Na stronie jw.org nie ma informacji o zbiorze Zbiersk (rok 2025)
