(433) Eros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
(433) Eros
(433) Eros, okolice północnego bieguna w przybliżeniu w naturalnych barwach (NEAR)
(433) Eros, okolice północnego bieguna w przybliżeniu w naturalnych barwach (NEAR)
Odkrywca Carl Gustav Witt
Data odkrycia 13 sierpnia 1898
Nr kolejny 433
Charakterystyka orbity (J2000)
Występowanie
planetoidy
grupa Amora
Półoś wielka 1,4581 j.a.
Mimośród 0,2228
Peryhelium 1,1332 j.a.
Aphelium 1,7830 j.a.
Okres obiegu
wokół Słońca
1 rok 277 dni 21 godzin
Śr. prędkość 24,36 km/s
Inklinacja 10,83°
Charakterystyka fizyczna
Średnica 34,4×11,2×11,2 km
Masa 7,2 × 1015 kg
Średnia gęstość 2,67 g/cm3
Okres obrotu (5 h 16 min 12 s) h
Albedo 0,25
Jasność absolutna 11,2m
Typ spektralny Typ S
Średnia temperatura powierzchni ~227 K
Satelity naturalne brak

(433) Erosplanetoida z grupy Amora.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Planetoida została odkryta 13 sierpnia 1898 roku w Berlinie przez astronoma Carla Gustava Witta. Tej samej nocy planetoidę tę sfotografował również w Nicei[1] Auguste Charlois jednak odkrycie jest przyznawane wyłącznie Carlowi Wittowi.

Obiekt ten nosi imię mitologicznego boga miłości i namiętności seksualnej Erosa.

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Orbita 433 Erosa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 10,83°. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje około 643 dni (1,76 roku ziemskiego), krążąc w średniej odległości 1,46 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy. Średnia prędkość orbitalna tej planetoidy to ok. 24,36 km/s.

Eros należy do grupy Amora, grupy planetoid zbliżających się w swym obiegu wokół Słońca do orbity Ziemi.

Planetoida 433 Eros sfotografowana podczas przelotu sondy Near, 19 września 2000

31 stycznia 2012 planetoida znalazła się w odległości 26,7 milionów kilometrów (0,178 j.a.) od Ziemi, było to jej najbliższe przejście w pobliżu Ziemi od 1975. Podobnie blisko Ziemi znajdzie się ponownie dopiero w 2056[2].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Eros - mozaika zdjęć

433 Eros ma bardzo nieregularny kształt, jego rozmiary to 34,4×11,2×11,2 km. Jego albedo wynosi 0,25, a jasność absolutna to 11,2m. Średnia temperatura na powierzchni to ok. 227 K (>+100 °C po stronie nasłonecznionej, -150 °C po stronie nocnej). Planetoida ta zalicza się do planetoid typu S. Na planetoidzie znajduje się 20 mld ton aluminium, a także spore ilości innych metali, jak złoto, platyna i cynk[3]. Jej powierzchnia jest pokryta regolitem, którego grubość i skład pozostaje tematem wielu badań. Większość regolitu występującego na powierzchni 433 Eros powstała prawdopodobnie w wyniku licznych, małych zderzeń z innymi planetoidami na całej przestrzeni istnienia planetoidy[4]. Dodatkowo można na niej dostrzec wiele kraterów uderzeniowych.

Badania bezpośrednie[edytuj | edytuj kod]

Planetoida Eros z wysokości około 250 metrów (obszar na zdjęciu ma 12 metrów szerokości). Zdjęcie wykonane przez NEAR Shoemaker tuż przed lądowaniem na powierzchni.

Eros był celem wyprawy sondy NEAR, która dokonała lądowania na powierzchni planetoidy 12 lutego 2001 roku. Sonda zebrała sporo informacji o planetoidzie, m.in. przesłała na Ziemię około 160 tysięcy fotografii obiektu[1]. Ostatnie zdjęcia wykonane przez tę sondę pokazują szczegóły wielkości rzędu kilkunastu centymetrów.

Lista tworów geologicznych na powietrzni 433 Eros[edytuj | edytuj kod]

Regiony[edytuj | edytuj kod]

Regiony na Erosie zostały nazwane na cześć współodkrywców tej planetoidy.

Region Nazwa pochodzi od
Charlois Regio Auguste Charlois
Witt Regio Gustav Witt

Grzbiety górskie[edytuj | edytuj kod]

Formacje te nazwano na cześć astronomów, którzy zajmowali się badaniem Erosa.

Grzbiet górski Nazwa pochodzi od
Finsen Dorsum William Stephen Finsen
Hinks Dorsum Arthur Robert Hinks

Kratery[edytuj | edytuj kod]

Kratery uderzeniowe na Erosie noszą imiona słynnych kochanków z legend, mitologii i literatury. Jeden z kraterów nosi nazwę od święta zakochanych - Walentynek (krater Valentine), inny to postać historyczna (Casanova)[1]

Krater Nazwa pochodzi od
Abelard Piotr Abelard
Aida Aida, bohaterka opery Aida
Avtandil Awtandil z gruzińskiej epopei narodowej Szoty Rustaweliego Rycerz w tygrysiej skórze
Bovary Madame Bovary
Casanova Casanova
Catherine Cathy z Wichrowych wzgórz
Cupid Kupidyn
Don Juan Don Juan
Don Quixote Don Kiszot
Dulcinea Dulcynea
Eurydice Eurydyka
Fujitsubo Fujitsubo z Opowieści o księciu Promienistym
Galatea Galatea
Gamba Marina Gamba, matka dzieci Galileusza
Genji Hikaru no Genji z Opowieści o księciu Promienistym
Heathcliff Heathcliff z Wichrowych wzgórz
Himeros Himeros
Hios Chios
Jahan Szach Jahan
Kastytis Kastytis, kochanek Juraty (folklor litewski)
Leander Leander
Leylie Lajla z Lajla i Madżnun autorstwa Maulana Dżami
Lolita Lolita
Mahal Mumtaz Mahal
Majnoon kochanek Lajli z Lajla i Madżnun
Mélisande Melisanda
Narcissus Narcyz
Orpheus Orfeusz
Pao-yu Jia Baoyu z powieści Sen czerwonego pawilonu
Pelléas Peleasz
Psyche Psyche
Pygmalion Pigmalion
Radames Radames
Selene Selene
Tai-yu Lin Daiyu z powieści Sen czerwonego pawilonu
Tutanekai Tutanekai (mitologia polinezyjska)
Valentine Święty Walenty

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Krzysztof Czart: Kosmos.Planetoida Eros.. T. 22. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 24. ISBN 978-83-252-1256-8.
  2. Asteroid To Make Closest Approach Since 1975 (ang.). [dostęp 2012-01-31].
  3. BBC: Gold rush in space? (ang.). [dostęp 2012-01-31].
  4. NEAR Project, JHU APL, NASA: Regolit asteroidy Eros (pol.). [dostęp 2011-06-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • poprzednia planetoida(433) Erosnastępna planetoida • …