Albert (książę Wielkiej Brytanii i Irlandii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Albert von Sachsen-Coburg-Gotha
His Royal Highness The Prince Consort
Prince Albert-1842.jpg
Coat of Arms of Albert of Saxe-Coburg and Gotha.svg
Książę małżonek
Okres panowania od 6 lutego 1840
do 14 grudnia 1861
Dane biograficzne
Dynastia Saksonia-Coburg-Gotha
Urodziny 26 sierpnia 1819
Coburg, Bawaria
Śmierć 14 grudnia 1861
Zamek Windsor, Windsor, Wielka Brytania
Ojciec Ernest I Sachsen-Coburg-Gotha
Matka Ludwika Sachsen-Gotha-Altenburg
Żona królowa Wiktoria
Dzieci Wiktoria Koburg,
Edward VII
Alicja Koburg
Alfred Sachsen-Coburg-Gotha
Helena Koburg
Ludwika Koburg, księżna Argyll
Artur, książę Connaught i Strathearn
Leopold, książę Albany
Beatrycze Koburg
Odznaczenia
Order Podwiązki (Wielka Brytania) Order Ostu (Wielka Brytania) Order Świętego Patryka (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Order Gwiazdy Indii (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Order Złotego Runa (Hiszpania)

Albert Sachsen-Coburg-Gotha, Franz August Carl Albert Emmanuel von Sachsen-Coburg und Gotha (ur. 26 sierpnia 1819 w Coburgu, Bawaria, zm. 14 grudnia 1861 w Windsorze, Berkshire, Wielka Brytania) – drugi syn Ernesta I Sachsen-Coburg-Gotha i jego pierwszej żony – Ludwiki Sachsen-Gotha-Altenburg. Książę, mąż oraz kuzyn królowej brytyjskiej, Wiktorii. Miał jednego brata Ernesta.

Małżeństwo i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Albert poznał Wiktorię (1819-1901) - wówczas jeszcze księżniczkę w roku 1835. Nie wzbudził on jej zainteresowania ze względu na swój wygląd - był kluskowatym, niezgrabnym wręcz sennym szesnastolatkiem. Dopiero cztery lata później ponownie pojawił się przed obliczem Wiktorii, tym razem jako opalony mężczyzna o szerokich ramionach. 10 lutego 1840 ożenił się z Wiktorią - wówczas już królową. Małżeństwo, mimo że ukartowane, było szczęśliwe - Albert kochał Wiktorię, ona zaś nie widziała poza nim świata. Para doczekała się dziewięciorga dzieci:

Królowa Wiktoria i książę Albert z rodziną w 1846 roku. Obraz namalowany przez Franza Xavera Winterhaltera.

Albert był surowym i wymagającym ojcem, dlatego też nieodpowiedni styl życia (liczne romanse i alkoholizm) jego najstarszego syna "Bertie" przyprawiały go o ostre bóle głowy, a w efekcie - osłabiały jego zdrowie i obniżały odporność.
Królowa Wiktoria i książę Albert mieli czterdzieścioro dwoje wnucząt. Najsłynniejsi to król Wielkiej Brytanii Jerzy V, ostatni niemiecki cesarz i król Prus Wilhelm II Hohenzollern oraz Karol Edward książę Sachsen-Coburg-Gotha.
Jego potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Książę Albert (F.X. Winterhalter, 1846)

Alberta początkowo traktowano z dystansem i nieufnością, ze względu na jego pochodzenie (był Niemcem). Dopiero jego aktywne zaangażowanie w politykę podczas nieobecności królowej przysporzyło mu popularności. Wytrwale zajmował się trudnymi sprawami państwowymi. Był przeciwny agresywnej polityce zagranicznej Wielkiej Brytanii, dlatego też starał się załagodzić stosunki szczególnie z Niemcami (na własnej skórze odczuł niechęć Brytyjczyków). Już kilka lat później nikt nie wyobrażał sobie panowania Wiktorii bez Alberta. Najznamienitsi politycy i profesorowie zasięgali u niego rady.

"Era wiktoriańska" - nazwana tak od imienia monarchini jest prawdopodobnie zasługą księcia-małżonka. Czas ten odznacza się zasadniczością i tworzeniem moralnej rodziny. Taki sposób myślenia zyskał popularność nie tylko w Anglii, ale też we Włoszech i Skandynawii, a odzwierciedlał on sposób myślenia samego Alberta.

Choroba i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Ostatnie lata życia Alberta to ciąg wiecznych zmartwień i trosk - książę miał delikatne zdrowie. W listopadzie 1861 zapadł (jak początkowo uznali lekarze) na grypę, ale okazało się, że był to atak duru brzusznego. Pojawiły się komplikacje i Albert zmarł 14 grudnia. Jego żona Wiktoria pozostała w żałobie po mężu przez 40 lat, aż do śmierci. Rządziła Wielką Brytanią tak jak chciał tego jej zmarły mąż.

Tytuły i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Tytuły[edytuj | edytuj kod]
  • 26 sierpnia 1819 - 12 listopada 1826: Jego Książęca Wysokość Książę Albert Sachsen-Coburg-Saalfeld, książę Saksonii
  • 12 listopada 1826 - 6 lutego 1840: Jego Książęca Wysokość Książę Albert Sachsen-Coburg-Gotha, książę Saksonii
  • 6 lutego 1840 - 25 czerwca 1857: Jego Królewska Wysokość Książę Albert Sachsen-Coburg-Gotha, książę Saksonii
  • 25 czerwca 1857 - 14 grudnia 1861: Jego Królewska Wysokość Książę Małżonek
Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]
Knight Grand Cross of the Order of the Bath.jpg

Imperium Brytyjskie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hermione Hobhouse: Prince Albert: His Life and Work. London: Hamish Hamilton, 1983. ISBN 0-241-11142-0.