Karol Albert (król Sardynii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karol Albert
CarloAlberto.jpg
Król Sardynii
Okres panowania od 27 kwietnia 1831
do 23 marca 1849
Poprzednik Karol Feliks
Następca Wiktor Emanuel II
Dane biograficzne
Dynastia sabaudzka
Urodziny 2 października 1798
w Paryżu
Śmierć 28 lipca 1849
w Oporto
Ojciec Karol Emanuel, książę Carignano
Matka Maria Krystyna Albertyna Wettyn
Żona Maria Teresa Habsburg
Dzieci Wiktor Emanuel,
Ferdynand Maria,
Maria Krystyna
Odznaczenia
Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Sabaudzki Order Wojskowy I Klasy Wielki Mistrz Sabaudzkiego Orderu Cywilnego Krzyż Wielki Królewskiego Orderu św. Ferdynanda i Zasługi (Królestwo Obojga Sycylii) Krzyż Wielki Orderu św. Józefa (Toskania) Order Złotego Runa (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Marii Teresy Krzyż Wielki Orderu św. Stefana Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Wieży i Miecza (Portugalia)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Karol Albert Sabaudzki, właśc. Carlo Alberto Amedeo di Savoia (ur. 2 października 1798 w Paryżu, zm. 28 lipca 1849 w Oporto) – król Sardynii z dynastii sabaudzkiej w latach 1831-1849.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Coat of arms of the Kingdom of Italy (1870).svg

Wywodził się z bocznej linii dynastii sabaudzkiej – książąt Carignano, która brała swój początek od Tomasza Franciszka (syna Karola Emanuela I Wielkiego, księcia Sabaudii) i jego żony – Marii Burbon-Soissons. Jego ojcem był Karol Emanuel, książę Carignano (1770-1800). Jego matką była Maria Krystyna Albertyna Wettyn (1779-1851), córką Karola Krystiana, księcia Saksonii i Polski, oraz Franciszki Krasińskiej. Królem został po śmierci swojego wuja Karola Feliksa, który z żoną Marią Krystyną Sycylijską nie doczekał się potomstwa.

W wieku 10 lat został wysłany do gimnazjum w Paryżu, a następnie pobierał nauki w Genewie w prywatnym kolegium protestanckim prowadzonym przez Y. P. Vauchera. W 1813 został porucznikiem 8 pułku dragonów w armii napoleońskiej. Powołany w 1814 pod broń w Piemoncie, gdzie przywrócono dynastię sabaudzką, został wkrótce uznany za spadkobiercę jej korony przez Kongres wiedeński. W 1817 ożenił się z Marią Teresą Habsburg, córką Ferdynanda III, wielkiego księcia Toskanii, i Luizy Marii, księżniczki sycylijskiej. Miał z nią troje dzieci:

Po mianowaniu regentem przez Wiktora Emanuela i na skutek ruchów karbonarskich (13 marca 1821) zgodził się na zaprzysiężenie demokratycznej konstytucji wzorowanej na hiszpańskiej, co nie zapobiegło wszakże wojnie domowej. Uczestniczył w ekspedycji Ludwika Antoniego, księcia Angoulême do Hiszpanii, odznaczając się w bitwie pod Trocadéro (31 sierpnia 1823). Po powrocie do Piemontu w 1831 objął tron po swym wuju Karolu Feliksie. Przywrócił początkowo monarchię absolutną, krwawo tłumiąc zamieszki w 1833. Z czasem jednak, na polu wspólnej wrogości do Austrii zbliżył się do niepodległościowych nurtów liberalnych. Zwłaszcza po 1840 przychylał się do administracyjnych i gospodarczych reform w Piemoncie.

4 marca 1848 nadał królestwu konstytucję (Statut Albertyński), wzorowaną na konstytucji francuskiej z 1830. Po klęskach w wojnie z Austrią w bitwach pod Custozą i Novarą abdykował na rzecz swojego starszego syna.

Poprzednik
Karol Feliks Sabaudzki
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Król Sardynii
1831-1849
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Następca
Wiktor Emanuel II