Andrijan Nikołajew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Andrijan Nikołajew
Андриян Григорьевич Николаев
{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 5 września 1929
Szorszeły (Czuwaszja)
Data i miejsce śmierci 3 lipca 2004
Czeboksary
Narodowość czuwaska
Funkcja pilot-kosmonauta,
dowódca misji
Czas spędzony w kosmosie 21 dni 15 godzin 20 minut
i 55 sekund
Misje Wostok 3, Sojuz 9
Emblematy załóg Wostok 3 Sojuz 9
Stopień CCCP air-force Rank general-major infobox.svg generał-major Radzieckich Sił Powietrznych
Odznaczenia
Bohater Związku Radzieckiego Bohater Związku Radzieckiego Lotnik Kosmonauta ZSRR Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (Mongolia)
Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Czerwonej Gwiazdy Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III klasy (ZSRR) Medal 100-lecia urodzin Lenina (ZSRR) Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) Medal 40-lecia Sił Zbrojnych ZSRR Medal 50-lecia Sił Zbrojnych ZSRR Medal 60-lecia Sił Zbrojnych ZSRR Medal za Nienaganną Służbę I stopnia (ZSRR) Medal za Nienaganną Służbę II stopnia (ZSRR) Medal za Nienaganną Służbę III stopnia (ZSRR) Order Georgi Dymitrowa (Bułgaria) Medal 100-lecia Wyzwolenia Bułgarii spod Panowania Otomańskiego (Bułgaria) Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt) Order Gwiazdy II klasy (Indonezja) Order Suche Batora (Mongolia) Medal 30-lecia Zwycięstwa nad Militarystyczną Japonią (Mongolia) Order Prawego Ramienia Gurki (Nepal) Order Karola Marksa (NRD) Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej z Diamentami I klasy (Węgry)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Andrijan Grigoriewicz Nikołajew, ros. Андриян Григорьевич Николаев (ur. 5 września 1929 w Szorszełach, zm. 3 lipca 2004 w Czeboksarach) – radziecki kosmonauta, generał-major Radzieckich Sił Powietrznych, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się we wsi Szorszeły w Czuwaszji w rodzinie chłopskiej. W 1947 ukończył technikum leśne. Wstąpił do Armii Radzieckiej w 1950. Służył w lotnictwie wojskowym początkowo jako strzelec pokładowy, a od 1954 jako pilot. W oddziale kosmonautów był od 7 marca 1960 do 26 stycznia 1982.

W dniach 11–15 sierpnia 1962 odbył na pokładzie trzeciego załogowego radzieckiego statku kosmicznego, Wostok 3, pierwszy wielodobowy lot kosmiczny (3 doby 22 godziny i 22 minuty). Był to też pierwszy lot grupowy – z Wostokiem 4.

Drugi lot kosmiczny (1–19 czerwca 1970) odbył w charakterze dowódcy statku kosmicznego Sojuz 9, wspólnie z Witalijem Siewastjanowem. Lot trwał 17 dni 16 godzin i 58 minut i był to najdłuższy lot kosmiczny do tej pory. Trudności w adaptacji organizmów kosmonautów do warunków ziemskich po długotrwałym pobycie w kosmosie, które wówczas się ujawniły, zostały nazwane w radzieckiej literaturze medycznej „efektem Nikołajewa”.

Nikołajew był także dublerem dowódców statków kosmicznych Wostok 2 oraz Sojuz 8. Od 1963 do 1968 był dowódcą oddziału kosmonautów. W 1968 ukończył Akademię Techniczną Sił Powietrznych im. N. Żukowskiego, uzyskując tytuł inżyniera. W latach 1968-1992 był zastępcą naczelnika centrum szkolenia kosmonautów. Awansował na stopień generał-majora lotnictwa.

Przez 18 lat (od 3 listopada 1963) był mężem kosmonautki Walentiny Tierieszkowej, z którą miał córkę Jelenę (ur. 1964). Małżeństwo rozwiodło się jednak w 1982.

W 1992 Nikołajew przeszedł do rezerwy, mieszkał w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą. Zmarł 3 lipca 2004 na zawał serca w Czeboksarach w Czuwaszji, gdzie uczestniczył w charakterze sędziego w zawodach sportowych. Na polecenie prezydenta Czuwaszji został pochowany w rodzinnej wsi Szorszeły, na terenie otwartego w 1972 Muzeum Kosmonautyki, co wywołało skandal w Rosji. Jedyna córka Nikołajewa – Jelena czyni starania, aby jej ojciec został pochowany w Gwiezdnym Miasteczku.

Za loty kosmiczne został dwukrotnie uhonorowany tytułem Bohatera Związku Radzieckiego (1962 i 1970), z wręczeniem Orderu Lenina i Złotej Gwiazdy. Odznaczony był ponadto m.in. orderami Czerwonego Sztandaru Pracy i Czerwonej Gwiazdy.

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Andrijan G. Nikołajew
Nr
Data startu
Data lądowania
Statek kosmiczny
Funkcja
Czas trwania
1
11 sierpnia 1962
15 sierpnia 1962
Wostok 3
Pilot-kosmonauta
3 dni 22 godziny i 22 minuty
2
1 czerwca 1970
19 czerwca 1970
Sojuz 9
Dowódca misji
17 dni 16 godzin i 58 minut i 55 sekund
Łączny czas spędzony w kosmosie — 21 dni 15 godzin 20 minut i 55 sekund

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]