Aleksiej Leonow

Aleksiej Archipowicz Leonow Алексей Архипович Леонов
gen. Aleksiej Leonow w 2008
generał-major
Data i miejsce urodzenia	30 maja 1934 Listwianka, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby	1955–1991
Siły zbrojne	Armia Radziecka
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Aleksiej Leonow w Wikicytatach

Załoga misji Sojuz-Apollo (od lewej) Donald Slayton, Thomas Stafford, Vance Brand, Aleksiej Leonow i Walerij Kubasow

Aleksiej Leonow na statku Sojuz 19 w 1975

Znaczek Poczty ZSRR z A. Leonowem, 1965

Aleksiej Archipowicz Leonow, ros. Алексей Архипович Леонов (ur. 30 maja 1934 w Listwiance) – radziecki kosmonauta, generał-major pilot, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1965, 1975), Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Życiorys

W 1953 ukończył szkołę lotniczą, a później Akademię Lotniczą im. Żukowskiego. Do czasu przyjęcia do grupy kosmonautów 7 marca 1960 pełnił służbę jako pilot wojskowy. W oddziale kosmonautów do 26 stycznia 1982.

Dwukrotnie leciał w kosmos. Za pierwszym razem od 18 marca do 19 marca 1965 statkiem kosmicznym Woschod 2, w charakterze drugiego pilota. Podczas lotu jako pierwszy człowiek wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną w skafandrze typu Bierkut. Spacer trwał 12 minut i 9 sekund. Powrót do wnętrza statku okazał się niezwykle utrudniony z powodu powiększenia się objętości skafandra w warunkach próżni kosmicznej.

W 1967 wszedł w skład grupy kosmonautów przygotowujących się do lotu na Księżyc.

Drugi lot odbył na statku Sojuz 19 razem z Walerijem Kubasowem. Start nastąpił o 12:20 15 lipca 1975 z kosmodromu Bajkonur, a lądowanie 21 lipca 1975. W ramach programu Sojuz-Apollo statek Sojuz 19 pod dowództwem Aleksieja Leonowa podczas lotu kilkakrotnie łączył się z amerykańskim statkiem Apollo.

Program Sojuz-Apollo obejmował pierwsze w historii połączenie na orbicie statku amerykańskiego (Apollo) i statku radzieckiego (Sojuz 19). Łącznie w obu pojazdach leciało 3. astronautów i 2. kosmonautów.

Obie kapsuły wystrzelono 15 lipca 1975 w odstępie siedmiu i pół godziny. Dwa dni później pojazdy wykonały manewr cumowania, a po trzech godzinach od połączenia dowódcy statków – Thomas Stafford i Aleksiej Leonow podali sobie ręce przez otwarty właz Sojuza.

W latach 1970–1991 był zastępcą komendanta Centrum Przygotowań Kosmonautów im. Jurija A. Gagarina.

Znany jest również jako malarz tworzący obrazy o tematyce związanej z podbojem kosmosu.

Jego nazwiskiem Arthur C. Clarke nazwał statek kosmiczny w swojej powieści 2010: Odyseja kosmiczna.

Odznaczenia i nagrody

• Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego (23 marca 1965, 22 lipca 1975)
• Order Zasług dla Ojczyzny IV klasy (2 marca 2000)
• Order Lenina – dwukrotnie
• Order Czerwonej Gwiazdy
• Order Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR III stopnia
• Odznaka Pilot-Kosmonauta ZSRR
• Nagroda Państwowa ZSRR (1981)
• Nagroda Leninowskiego Konsomołu
• Odznaka "Zasłużony Mistrz Sportu ZSRR"
• Medal "Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej (Bułgaria)
• Order Georgi Dymitrowa (Bułgaria)
• Order Karola Marksa (NRD)
• Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej z brylantami I klasy (Węgry)
• Bohater Pracy (Wietnam)
• Nagroda im. Ludviga Nobla (2007)
• I inne

Wykaz lotów

Loty i starty kosmiczne, w których uczestniczył Aleksiej A. Leonow
L.p.	Data startu	Statek kosmiczny	Data lądowania	Funkcja	Czas trwania
1	18 marca 1965	Woschod 2	19 marca 1965	Drugi pilot	1 dzień 2 godziny 2 minuty i 17 sekund.
2	15 lipca 1975	Sojuz 19	21 lipca 1975	Dowódca	5 dni 22 godziny 30 minut i 51 sekund.
Łączny czas spędzony w kosmosie — 7 dni 0 godzin 33 minuty i 8 sekund.

Bibliografia

• Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 14, s. 340, Moskwa 1969-1978 (ros.)
• Biographies of USSR / Russian Cosmonauts (ang.) [dostęp 30 maja 2010]
• Леонов Алексей Архипович – Герои страны (ros.) [dostęp 30 maja 2010]

Zobacz też

• Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
• Grupy i oddziały astronautów