Arahant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Arhat)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: Arakan, stan Birmy.

Arhant (pāli.) (sanskr.. arahat; hindi Arihant अरिहन्त; tyb. draciompa; chin. 阿羅漢 āluóhàn lub 羅漢 luóhàn; kor. arahan 아라한; jap. arakan, rakan; wiet. A-la-hán). Nazwa pochodzi od pālijskiego araha = godny, stąd – arahanta, arahant.

Popularna ludowa etymologia wyprowadza słowo od sanskryckiego ari "wróg" i hanti "zabił/ła", gdzie "wróg" to trucizny skalań. Tybetańskie tłumaczenie draciompa ("Niszczyciel Wrogów") opiera się na tej etymologii.

Buddyzm[edytuj | edytuj kod]

W buddyzmie istnieje wiele szkół – co za tym idzie, różne jest rozumienie słowa "arahant".

Wczesne szkoły buddyjskie i theravada[edytuj | edytuj kod]

Ogród przedstawiający opisy różnych arhatów (świątynia Hsi Lai, Kalifornia)

We wczesnych szkołach buddyjskich i tradycji theravādy to istota, która osiągnęła Oświecenie – spełniła arahattamagga, czyli ścieżkę wiodącą ku Oświeceniu. Jest to czwarty stopień "świętości":

Arahant to synonim buddy, często pojawiający się w Kanonie palijskim jako jedno z dziesięciu określeń oświeconego. W theravādzie często używa się tego słowa na określenie oświeconego ucznia Sidhatthy Gotamy. Arahant to ostateczny cel ścieżki – wyzwolenie się ostatecznie z wszystkich 10 pęt (pāli. saṃyojana):

  • Pięć niższych pęt:
  1. Poglądy o samoidentyfikacji (pāli. sakkāya-diṭṭhi)
  2. Niepewność (pāli. vicikicchā)
  3. Wiara we wskazania i rytuały (pāli. sīlabbata-parāmāsa)
  4. Pożądanie zmysłowości (pāli. kāmacchanda)
  5. Zła wola (pāli. vyāpādo)
  • Pięć wyższych pęt:
  1. Pragnienie materialnego istnienia (pāli. rūpa-rāga)
  2. Pragnienie niematerialnego istnienia (pāli. arūpa-rāga)
  3. Próżność (pāli. māna)
  4. Nieuważność (pāli. uddhacca)
  5. Ignorancja (pāli. avijjā)

Zdobywa tym samym moce nadnaturalne, lecz nie one są najważniejsze. Po śmierci przechodzi w Parinibbanę ("Ostateczne Zdmuchnięcie").

Mahajana[edytuj | edytuj kod]

Tutaj arahant nie jest tożsamy z Buddą, a jedynie uznaje się go za oświeconego ucznia Buddy (pāli. savakabuddha, sanskr. śrāvaka).

Dżinizm[edytuj | edytuj kod]

W dżinizmie, termin arhat (lub arihant) jest synonimem dla Dżaina lub Tirthankara. Dżinijska Navakar Mantra zaczyna się od słów "Namo Arhantanam". Arihant zniszczył wszelaką karmę (ari = wróg, hant = niszczyciel) i tak osiągnął Nirwanę.