Baobab afrykański
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Baobab afrykański | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Podrodzina | wełniakowe |
| Rodzaj | baobab |
| Gatunek | baobab afrykański |
| Nazwa systematyczna | |
| Adansonia digitata L. Syst. nat. ed. 10, 2:1144. 1759 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Baobab afrykański, baobab właściwy (Adansonia digitata L.) – gatunek drzewa należący w rodzinie ślazowatych do podrodziny wełniakowych. Występuje w stanie dzikim w tropikalnej i subtropikalnej Afryce.
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
- Pokrój
- Drzewo o krótkim i pękatym pniu, przez większą część roku (w okresie suszy) bezlistne, poza tym okryte listowiem i licznymi, efektownymi kwiatami i okazałymi owocami[2].
- Pień
- Osiąga średnicę ok. 9 m (30 m obwodu) przy wysokości drzewa nie przekraczającej 12-18 m, cylindryczny, nisko rozgałęziony na kilka potężnych konarów. Kora jest gładka, gruba do 10 cm, wydziela gumowatą substancję. Drewno jest bardzo lekkie, porowate i gąbczaste[2]. Wypełniony miękiszem wodnym pień może zawierać do 100 tysięcy litrów wody.
- Liście
- Dłoniaste, złożone z 3-5–7 listków, pojawiają się po pierwszych deszczach. U młodych osobników liście są niepodzielone.
- Kwiaty
- O mdłym zapachu, obupłciowe, białe, pięciokrotne, duże (12–17 cm), zwisające na długich szypułkach i zapylane przez nietoperze. Pręciki zrośnięte są do połowy długości w rurkę, pylniki purpurowe, słupek 5-10-komorowy i znamieniu o tylu promieniach, ile jest komór. Kwitnie od maja do lipca.
- Owoce
- Wydłużone lub kuliste, o długości 20–30 (45) cm, o zdrewniałej łupinie i białym, kwaśnym miąższu, w którym znajdują się liczne, czarne, twarde nasiona o kształcie nerkowatym.
Biologia i ekologia [edytuj]
Gatunek występuje na terenach otwartych, na równinach i sawannach. Ze względu na rozmiary pni jeszcze w pierwszej połowie XX wieku szacowano ich wiek na tysiące lat, później zweryfikowano te dane i okazało się, że drzewa dożywają przeciętnie 500 lat, maksymalnie 1000[2]. Owoce są nazywane "małpim chlebem", gdyż są przysmakiem pawianów.
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina uprawna: bardzo często uprawiana przez tubylców w pobliżu osiedli. Sadzony również w Indiach oraz na Małych Antylach.
- Roślina lecznicza: liście, owoce i kora są szeroko stosowane jako środek przeciw febrze, dyzenterii, zapaleniu oczu czy chorobom nerek.
- Sztuka kulinarna: korzenie jednorocznych siewek są jadalne. Pędy są spożywane jak szparagi. Młode liście, bogate w witaminę C stanowią warzywo. Z mącznistego miąższu owoców wytwarza się orzeźwiające napoje i zupy. Nasiona zawierają 38-63% jadalnego oleju, nie ulegającego niemal jełczeniu[2].
- Z kory otrzymuje się bardzo mocne włókna, stosowane podobnie jak włókna juty lub do wyrobu papieru.
- Drewno, ze względu na swą lekkość, używane jest do sporządzania pływaków do sieci i łodzi[2].
Przypisy
