Biebrza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: miejscowość Biebrza.
Biebrza
Biebrza
Biebrza płynąca obok Brzostowa
Lokalizacja Europa
 Polska
Źródło 1 km na południe od wsi Nowy Dwór (powiat sokólski)
Ujście Narew
Wierciszewo (województwo podlaskie)
53°13′03″N 22°25′49″E/53,217500 22,430278
Długość 165 km
Powierzchnia zlewni 7051 km²
Największe dopływy prawe: Netta, Lega, Ełk, Wissa
lewe: Sidra, Brzozówka
Średni przepływ 34,9 m³/s Burzyn [1]
Rzeki Polski
Rzeka w początkowym biegu w bezpośrednim sąsiedztwie Lipska
Most kolejowy nad Biebrzą, w górnym biegu rzeki
Biebrza w Burzynie
Ujście Biebrzy do Narwi, widok z lotu ptaka, ok 3km od Wizny

Biebrzarzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi. Długość: ok. 165 km, powierzchnia dorzecza: 7051 km². Biebrza ma swoje źródła na południe od Nowego Dworu na Podlasiu, uchodzi do Narwi ok. 3 km od Wizny. Poprzez Kanał Augustowski łączy się z Niemnem. Biebrzę charakteryzuje asymetria dorzecza: bardziej rozwinięte jest dorzecze prawobrzeżne – 75,5% (głównie rzeki spływające z Pojezierza Mazurskiego), lewobrzeżne stanowi tylko 24,5%.

Na całej długości rzeka płynie pradoliną Biebrzy, która ma największą w Polsce pojemność retencyjną (porównywalną do pojemności największych w kraju zbiorników wodnych). Jest to szczególnie ważne w czasie wiosennych roztopów, gdy rzeka tworzy rozległe rozlewiska.

Biebrza posiada większy średni przepływ (34,9 m³/s) niż Narew przed połączeniem rzek (32,5 m³/s w Strękowej Górze [2]).

Basen środkowy rzeki Biebrzy – jest to szeroka i rozległa przestrzeń ciągnąca się od Kępy Sztabińskiej do przewężenia w okolicach Osowca-Twierdzy. Granicę północną tworzy wysoczyzna Pojezierza Ełckiego. W basenie środkowym dominuje płaski obszar bagien.

Basen południowy rzeki Biebrzy – znajduje się na południe od Osowca-Twierdzy. W części tej występują dobrze nawodnione torfowiska z licznymi starorzeczami. Nad bagnami górują liczne grądy, wśród nich występują uroczyska. Do najbardziej znanych należą: Kaliszek, Koźli Rynek, Kobielne, Pogorzałe, Kiermuz, Kopciowe, Puchaczowe i Lisie Jamy. W części tej znajdują się największe kompleksy olsów, łęgów oraz rzadki gatunek brzozy niskiej położone wśród niedostępnych bagien. Jednym z największych i najdzikszych w basenie południowym jest Bagno Ławki.

W dolinie Biebrzy znajduje się największy w Polsce obszar bagien – tzw. Bagna Biebrzańskie. Jest to miejsce występowania wielu rzadkich zbiorowisk roślinnych oraz gatunków zwierząt, zwłaszcza ptaków. Dolina Biebrzy ma ogromne znaczenie jako lęgowisko dla ptaków związanych ze środowiskiem bagiennym, tym bardziej że takie miejsca zanikają w krajobrazie Europy. Ponadto Kotlina Biebrzańska ma ogromne znaczenie dla wielu gatunków ptaków żerujących oraz wypoczywających w czasie corocznych wędrówek. Dla ptaków siewkowatych, wymagających rozległych, podmokłych obszarów, Biebrza stanowi jedną z najważniejszych ostoi w Europie Środkowej.

Większość tego terenu jest objęta ochroną – znajduje się w Biebrzańskim Parku Narodowym. Niemal cała Biebrza znajduje się na terenie parku (ok. 155 km).

Ze względu na walory przyrodnicze, rzeka jest popularnym miejscem spływów kajakowych, szczególnie atrakcyjne są one w czasie wiosennych wezbrań wody. Dla tego celu wyznaczono szlak wodny o długości 135 km, zaś na brzegu przygotowane są pola namiotowe i punkty widokowe.

Nazwa Biebrzy pochodzi prawdopodobnie od słowa bóbr; od wieków nad rzeką żyły bobry.

Bagna Biebrzańskie to największa w Polsce ostoja łosi. Kilka osobników przetrwało II wojnę światową na terenach rezerwatu Czerwone Bagno i przy pomocy człowieka dało początek sporej biebrzańskiej rodzinie łosi. Dzisiejsze bobry biebrzańskie to potomkowie zwierząt sprowadzonych w 1945 roku do Osowca z Woroneża na Białorusi. Nad Biebrzą żyją również jenoty, piżmaki, wydry, borsuki, lisy, gronostaje, sarny i jelenie. Rzadko można spotkać wilka. W wodach żyje około 36 gatunków ryb, m.in. szczupaki, sumy i węgorze, a także klenie i brzany – typowe dla rzek podgórskich.

Ważniejsze miejscowości, przez które przepływa Biebrza:

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Informator turystyczny - Klimaty Podlasia
  • Przewodnik kieszonkowy, Suwalszczyzna i Podlasie, Praca zbiorowa, Wydawnictwo PASCAL, Bielsko-Biała 2006
  • Biebrzański Park Narodowy – przewodnik kieszonkowy, Warszawa 2000

Przypisy