Chardonnay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy szczepu winorośli. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
winorośl szczepu chardonnay w Szampanii

Chardonnay (znana również jako aubaine, beaunois, melon blanc, pinot chardonnay oraz pod wieloma innymi nazwami) – biała, przemysłowa odmiana winorośli, wykorzystywana do produkcji białego wina oraz win musujących.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie uznaje się, iż chardonnay pochodzi z francuskiego regionu Burgundii z okolic Chablis, zaś nazwę wywodzi się od miejscowości Chardonnay[1]. Pierwsza wzmianka o odmianie pochodzi z lat 1685-1690[1]. Jednakże przeprowadzone w roku 1998 przez amerykańskich naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis badania DNA wykazały, że powstała ona na skutek naturalnej krzyżówki szczepów pinot gris i niemal nieuprawianego już dziś, pochodzącego ze środkowej Europy gouais blanc[1][2].

Charakter[edytuj | edytuj kod]

Odmiana uprawiana jest obecnie w wielu krajach winiarskich, na łącznym obszarze 140 000 ha. Popularność tego szczepu wynika z uniwersalności oraz dużego zróżnicowania pomiędzy poszczególnymi klonami szczepu[1]. Daje on dzięki temu, w zależności od miejsca upraw wina o niejednorodnym charakterze, od lekkich po ciężkie i dojrzałe, w Austrii produkuje się z niego nawet wina likierowe. Dzięki dużej zawartości cukru w gronach możliwe jest wytwarzanie z niego win o zawartości alkoholu dochodzącej niekiedy do 14–15%. Istotne w popularności tej uprawy jest również wysokie zainteresowanie konsumentów winami produkowanymi z tej odmiany, czego wyrazem może być nazwanie Chardonnay kilku noworodków w Wielkiej Brytanii[3].

Uprawy[edytuj | edytuj kod]

We Francji był uprawiany w 2009 roku na 44 593 ha[1]. Znaczna część upraw tej winorośli znajduje się w Burgundii oraz w Szampanii[1]. W Burgundii wytwarza się z niego białe wina w apelacjach takich jak Chablis, Meursault, Puligny-Montrachet oraz wielu innych. W Szampanii zajmuje 26% upraw, w produkcji szampanów łączony jest zazwyczaj ze szczepami pinot noir lub pinot meunier. W regionie Côtes des Blancs wytwarza się jednak pod nazwą "Blanc de Blancs" szampany składające się w 100% z chardonnay. Ponadto niewielkie ilości tego szczepu są uprawiane w Alzacji, Dolinie Loary i Jurze. Francuskie wina produkowane z tego szczepu rzadko dojrzewają w beczkach dębowych.

W Australii uprawy chardonnay wynosiły w 2008 31 564 ha, zaś w Nowej Zelandii 3769 ha, a tamtejsze wina o aromacie melonów oraz owoców cytrusowych nierzadko są starzone w dębowych beczkach[1]. Szczep ten jest tu często łączony z sémillon oraz w produkcji win musujących z pinot noir.

W Stanach Zjednoczonych największe uprawy chardonnay znajdują się w Kalifornii i obejmowały w 2010 areał 38 555 ha[1]. Ponadto uprawia się je w Oregonie i Waszyngtonie na łącznym ok. 3500 ha[1]. Amerykańskie wina produkowane z tego szczepu są zazwyczaj delikatne, o owocowym aromacie, starzone w dębowych beczkach nabierają nut waniliowych, karmelowych i maślanych.

Mniejsze uprawy tego szczepu znajdują się m.in. we Włoszech (11 772 ha w 2000[1]), Chile (8549 ha w 2008[1]), RPA (8255 ha[1]), Argentynie (6342 ha w 2008[1]), Hiszpanii (5423 ha w 2008[1]), Mołdawii (5134 ha w 2009[1]), Węgrzech (2862 ha w 2008[1]), Słowenii (1215 ha w 2009[1]), Niemczech (1171 ha w 2008[1]).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 221-227. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  2. Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 419. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  3. Chardonnay (pol.). kurdesz.com, 3 stycznia 2006. [zarchiwizowane z tego adresu].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Christina Fischer: Wino: leksykon Daumonta. Warszawa: Firma Księgarska Jacek Olesiejuk, 2006. ISBN 83-7423-498-9.