Cud w Bernie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cud w Bernie – potoczne określenie finałowego meczu mistrzostw świata w piłce nożnej 1954 w Szwajcarii pomiędzy reprezentacjami RFN i Węgier, który odbył się 4 lipca 1954 roku na Wankdorfstadion w Bernie.

Mecz zakończył się zwycięstwem Niemców (3:2), którzy tym samym zostali mistrzami świata. Wywołało to w piłkarskim świecie sensację, gdyż Węgrzy (tzw. „złota jedenastka”) byli stuprocentowym kandydatem do zdobycia tytułu. Drużyna tego kraju wygrała wszystkie swoje mecze w okresie od 14 maja 1950 roku do berneńskiego finału z RFN 4 lipca 1954 roku, odnosząc 32 zwycięstwa po kolei.

Przed finałem[edytuj | edytuj kod]

RFN[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej, trzy niemieckie reprezentacje: RFN, NRD i Saary nie zostały dopuszczone do eliminacji do mistrzostw świata 1950 w Brazylii. Była to konsekwencja zbrodni wojennych popełnionych przez niemieckich zbrodniarzy wojennych.

Mistrzostwa świata 1954 w Szwajcarii był pierwszym dla reprezentacji RFN ważnym turniejem po II wojnie światowej. Reprezentacje RFN i Węgier na tym turnieju spotkały się ze sobą już w fazie grupowej (grupa B). 20 czerwca 1954 roku w Bazylei, Złota jedenastka pokonała Niemców 8:3.

Węgry[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja Węgier była stuprocentowym faworytem do zdobycia tytułu mistrza świata. W latach 1950-1954 Węgrzy wygrali wszystkie 32 mecze. Byli w tym czasie mistrzami olimpijskimi w 1952 roku w Helsinkach oraz zdobywcami Central European International Cup w 1953 roku. 25 listopada 1953 roku, reprezentacja Węgier została pierwszą drużyną spoza Wysp Brytyjskich, która pokonała reprezentację Anglii (6:3) na stadionie Wembley. 23 maja 1954 roku w Budapeszcie Węgrzy ponownie pokonali Anglików, tym razem aż 7:1, co pozostaje najwyższą porażką w historii angielskiej reprezentacji.

Reprezentacja Węgier już w fazie grupowej spotkała się z reprezentacją RFN, którą pokonała na St. Jakob-Park w Bazylei aż 8:3. Podczas tego meczu kapitan Złotej jedenastki, Ferenc Puskás doznał poważnej kontuzji, która wykluczyła go z występów na dwa mecze fazy pucharowej, ale Węgrzy nawet bez Puskása świetnie sobie poradzili w ćwierćfinale z Reprezentacją Brazylii (wicemistrz świata) i w półfinale z Urugwajem (mistrz świata), wygrywając z nimi w obu meczach po 4:2. W finale mistrzostw świata Węgrzy spotkali się z RFN.

Mecz[edytuj | edytuj kod]

Odrestaurowany zegar meczu zainstalowany w przedniej części Stade de Suisse

4 lipca 1954 roku, na Wankdorfstadion w Bernie Węgrzy już z Ferencem Puskásem w składzie, spotkali się w finale z RFN, z którymi Węgry już grały na tych mistrzostwach. Mecz finałowy został rozegrany w strugach deszczu, a Niemcy warunki pogodowe panujące w tym meczu określiły jako pogoda Fritza Waltera („Fritz Walter-Wetter”)[1], gdyż kapitan niemieckiej drużyny grał swój najlepszy futbol właśnie w takich warunkach. Ponadto Niemcy mieli do swojej dyspozycji obuwie dostarczone przez Adidas z niespotykaną konstrukcją, która pozwoliła Niemcom grać w tym obuwiu w każdych warunkach pogodowych.

Początek dla Złotej jedenastki zapowiadał się obiecująco: już po ośmiu minutach meczu Węgrzy po bramkach Ferenca Puskása i Zoltána Czibora prowadzili już 2:0 i wydawało się, że Węgrzy z łatwością wygrają ten mecz tym bardziej, że Węgrzy w fazie grupowej pokonali ich aż 8:3.

Ale w ciągu 10 następnych minutach przychodzi zaskakujący zwrot akcji ze strony drużyny Seppa Herbergera. Po utracie piłki rozpędza się Hans Schäfer podając później piłkę w stronę stojącego na środku Gyulego Lóránta, który strąca piłkę w stronę bramkarza, ale robi to na tyle niedokładnie, że jego błąd wykorzystuje napastnik reprezentacji RFN Max Morlock, który pokonuje zaskoczonego całą tą sytuacją Gyulę Grocicsa.

W 18. minucie meczu Węgrów spotyka następny cios, tym razem ze strony Helmuta Rahna, który strzela im bramkę i tym samym doprowadza do wyrównania w meczu na 2:2. Po stracie dwóch bramek „Złota jedenastka” rusza do ataku na niemiecką bramkę, ale niemieccy obrońcy, w szczególności bramkarz Toni Turek, nie dali się im zaskoczyć. W pierwszej połowie więcej ciekawych sytuacji już nie było.

Na początku drugiej połowy Węgrzy ponownie zdobywają przewagę, ale mimo wirtuozerskich zagrań, brakuje im celnego strzału. Puskás, Czibor, Kocsis marnują najlepsze sytuację a Hidegkuti i Tóth nie trafiają do pustej bramki, a Puskás, który po kontuzji nie porusza się już tak szybko, z każdą minutą coraz bardziej się denerwuje, ma pretensje do kolegów, a ci do niego o utratę wielu piłek[2], a następne uderzenia Węgrów albo są niecelne albo są bronione przez niemieckiego bramkarza Toniego Turka, który z minuty na minutę broni coraz lepiej.

W 84. minucie spotkania stało się coś, czego zupełnie nikt się nie spodziewał. Hans Schäfer podaje główką do Helmuta Rahna, który swoim cudownym uderzeniem strzela bramkę dla RFN na 3:2, która daje Niemcom prowadzenie, jak również pogrąża Węgrów[3]. Chwilę później w roli głównej wystąpił bramkarz Toni Turek, który popisał się fantastyczną obroną strzału „nie do obrony” członka „Złotej jedenastki”, Zoltána Czibora, a znany z tamtych latach niemiecki komentator radiowy, Herbert Zimmermann wrzasnął do mikrofonu: „Toni, jesteś piłkarskim bogiem!”[4]. W 87. minucie Puskás trafił do bramki Niemców na 3:3, ale angielski sędzia William King odgwizdał spalonego[5].

Mecz zakończył się wynikiem 3:2 dla RFN, którzy tym samym zostali sensacyjnie mistrzami świata, gdyż nie dawano im szans na wyjście z grupy, a co dopiero na wygranie tego turnieju. Drużyna z RFN przerwała również niesamowitą passę „Złotej jedenastki”, która w latach 1950-1954 wygrała wszystkie swoje 32 mecze.

Po meczu[edytuj | edytuj kod]

Po meczu trener Węgrów, Gusztáv Sebes tłumaczył porażkę zmęczeniem zespołu, który pokonał w drodze do finału Brazylię i Urugwaj, nocnym koncertem zorganizowanym w okolicy hotelu, który nie pozwalał zasnąć zawodnikom, brutalną grą przeciwnika, kontuzją Puskása, systemem rozgrywek i nie uznaniem wyrównującej bramki w końcówce. Triumfujący Sepp Herberger mówił natomiast, że jego zespół miał równie trudną drogę do decydującego pojedynku, brutalną grę podopiecznych nazwał tylko ostrą, bramka Puskása padła ze spalonego, źródła sukcesu upatrywał przede wszystkim w konsekwencji taktycznej i umiejętności wyciągania wniosków, przede wszystkim z pierwszego meczu z Węgrami.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Badania przeprowadzone przez uniwersytet w Lipsku twierdzą, że członkowie kadry RFN mieli przed meczem wstrzykniętą metamfetaninę, ale gracze byli przekonani, że mają oni wstrzykniętą witaminę C. Badania, które zostały później zatytułowane jako „Doping w Niemczech” były finansowane przez Niemiecki Komitet Olimpijski.

W 2010 roku pojawiały się informacje, że zwycięstwo niemieckie nie było czyste. Historyk sportu Erik Eggers wraz z zespołem zajmował się badaniem tego przypadku na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie. Orzekł on iż istnieje „kilka mocnych przesłanek, które wskazują na wstrzykiwanie niektórym niemieckim piłkarzom Pervitinu, a nie witaminy C jak wcześniej twierdzono”. Pervitin był opartym na metaamfetaminie stymulantem używanym uprzednio wśród żołnierzy podczas II wojny światowej[6].

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

4 lipca 1954
17:00 CET
 RFN 3–2
(2:2)
 Węgry Wankdorfstadion, Berno  
Morlock Bramka 10'
Rahn Bramka 18'84'
Raport Bramka 6' Puskás
Bramka 8' Czibor
Widzów: 62,500
Sędzia: William Ling  Anglia
RFN
Węgry
RFN:
BR 1 Toni Turek
OB 7 Josef Posipal
OB 3 Werner Kohlmeyer
PO 6 Horst Eckel
PO 10 Werner Liebrich
PO 8 Karl Mai
NA 13 Max Morlock
NA 16 Fritz Walter (c)
NA 12 Helmut Rahn
NA 15 Ottmar Walter
NA 20 Hans Schäfer
Trener:
Sepp Herberger
Final1954 GER HUN.png
Węgry:
BR 1 Gyula Grosics
OB 2 Jenő Buzánszky
OB 3 Gyula Lóránt
OB 4 Mihály Lantos
PO 5 József Bozsik
PO 6 József Zakariás
PO 9 Nándor Hidegkuti
NA 11 Zoltán Czibor
NA 8 Sándor Kocsis
NA 10 Ferenc Puskás (c)
NA 20 Mihály Tóth
Trener:
Gusztáv Sebes

Wpływ historyczny[edytuj | edytuj kod]

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Posąg graczy FC Kaiserslautern – „Bohaterów z Berna”: Liebrich, F. Walter, Kohlmeyer, Eckel, O. Walter

W 1949 roku, powstaje Republika Federalna Niemiec. Ludzie w kraju wciąż są jednak przygnębieni i rozczarowani z powodu przegranej wojny i rządów aliantów w Niemczech. Na początku lat pięćdziesiątych wydawało, że sytuacja uległa poprawie. Niemcy miały ponownie grać na mistrzostwach świata.

Mistrzostwa świata zakończyły się niespodziewanym zwycięstwem Niemców. W Niemczech było prawdziwe poczucie „my”. W przeciwieństwie do innych tytułów mistrzów świata, było zawsze: „We are the champions”, a nie „Niemcy są mistrzem świata.” Także często w tamtych czasach było sformułowanie: „Jesteśmy z powrotem”. Było to oparte na pozornej nieistotności Niemiec po II wojnie światowej. Ponieważ już Niemcy zdobyli mistrzostwo świata, mogli być dumni z bycia Niemcem. Politolog Henry Arthur i historyk Joachim Fest mówili w związku z „Cudem w Bernie” o narodzinach Republiki Federalnej Niemiec.

„Weltmeisterzug” z 1954

O meczu rozegranym w Bernie mówiono jeszcze bardzo długo. Nazwano go „Cudem w Bernie”. Kontrowersyjnych opinii i polemik nie było końca. Na szwajcarskim mundialu narodziła się futbolowa potęga, która w przeciwieństwie do kilku innych, swą siłę pokazuje do dnia dzisiejszego.

Innym ważnym punktem jest to, że „Cud z Berna” miał ważną rolę w rozwoju Republiki Federalnej Niemiec po II wojnie światowej do silnego państwa. Miał wielki duch optymizmu w porządku, że był z pewnością czynnikiem decydującym o wynikającej cudu gospodarczego w Republice Federalnej Niemiec. Do motywów przewodnich z „Jedenastki Herbergera” zostały również uznane za wzór dla ludzi tamtych czasów. Motywy te były również ważne dla cudu gospodarczego.

W 2003 roku, powstał film pt. ”Cud w Bernie” w reżyserii Sönke Wortmanna, a komentarz Herberta Zimmermanna na gola strzelonego przez Helmuta Rahna, dającego prowadzenie Niemcom na 3-2:Schäfer otoczony wewnątrz… Główka… Czysto. [Rahn powinien strzelać… Rahn strzela! Gol! Gol! Gol! Gol! Gol dla Niemców! Niemcy prowadzą 3-2. Jestem szalony! Jestem szczęśliwy!, jest do dziś znany przez nawet najmłodszych kibiców.

Węgry[edytuj | edytuj kod]

W Budapeszcie zawrzało. Wicemistrzostwo świata było porażką dla Węgrów. Władza utrzymywała, że „Złota jedenastka” istnieje dzięki temu, że w kraju rządzą komuniści. Była nawet plotka, że każdy z piłkarzy „Złotej jedenastki” dostał od Niemców mercedesa w zamian za oddanie im zwycięstwa w finale. Na ulice Budapesztu wyszło kilku tysięcy protestujących. Przewrócono tramwaj, podpalono kilka samochodów. Władze zaczęły od ukarania dziennikarzy. Zmieniono kierownictwo Nepsportu.

Węgierscy piłkarze wracali ze Szwajcarii pociągiem. Na granicy zgotowano im gorące powitanie, ale w Győr kazano im wysiąść i autokarem przewieziono do Tata. Węgierski przywódca Mátyás Rákosi wszystkim piłkarzom podziękował za waleczną grę podczas mistrzostw. Piłkarze byli rozwożeni do domów samochodami bezpieczeństwa w godzinach nocnych. Wkrótce bramkarz węgierski Gyula Grosics został oskarżony o zdradę i szpiegostwo. Został zdyskwalifikowany na półtora roku. Nie pozwolono mu już na grę w Honvedzie i przeniósł się do Tatabánya Bányász[7].

W 1956 roku, na Węgrzech wybuchła rewolucja węgierska, w wyniku której większość piłkarzy „Złotej jedenastki” wyjechała za granicę w kontynuowaniu piłkarskiej kariery, czym zakończyli swoją karierę reprezentacyjną. „Złota jedenastka” przeszła do historii, a reprezentacja Węgier już nigdy więcej nie nawiązała ponownie do tych wspaniałych czasów.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andreas Bauer: Das Wunder von Bern. Spieler, Tore, Hintergründe. Alles zur WM 54. Wißner, Augsburg 2004, ISBN 3-89639-426-6.
  • Franz-Josef Brüggemeier: Zurück auf dem Platz. Deutschland und die Fußball-Weltmeisterschaft 1954. Deutsche Verlagsanstalt, Monachium 2004, ISBN 3-421-05842-3.
  • Alfred Georg Frei: Finale grande. Die Rückkehr der Fussballweltmeister 1954. Transit, Berlin 1994, ISBN 3-88747-092-3.
  • Arthur Heinrich: Tooor! Toor! Tor! 40 Jahre 3:2. Rotbuch, Berlin 1994, ISBN 3-88022-344-0.
  • Arthur Heinrich: 3:2 für Deutschland. Die Gründung der Bundesrepublik im Wankdorf-Stadion zu Bern. Die Werkstatt, Getynga 2004, ISBN 3-89533-444-8.
  • Christian Jessen: Fußballweltmeisterschaft 1954 Schweiz. Das Wunder von Bern. Agon-Sport, Kassel 2003, ISBN 3-89784-218-1.
  • Stefan Jordan: Der deutsche Sieg bei der Weltmeisterschaft 1954: Mythos und Wunder oder historisches Ereignis?. In: Historical Social Research / Historische Sozialforschung (HSR) 30 (2005), Nr. 4, S. 263–287, ISSN 0172-6404, ISSN 0936-6784 (Volltext als PDF-Datei, ca. 136 kB)
  • Peter Kasza: Fußball spielt Geschichte. Das Wunder von Bern 1954, be.bra-Verlag, Berlin i Brandenburg 2004, ISBN 3-89809-046-9.
  • Rudi Michel: Deutschland ist Weltmeister! – Meine Erinnerungen an das Wunder von Bern. Südwest, Monachium 2004, ISBN 3-517-06735-0.
  • Thomas Raithel: Fußballweltmeisterschaft 1954 – Sport – Geschichte – Mythos. Bayerische Landeszentrale für politische Bildungsarbeit, Monachium 2004
  • Stefan Szczepłek: Moja historia futbolu. Tom 1 – ŚWIAT, Warszawa 2007,s.69-71, ISBN 978-83-86038-78-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]