Ferenc Puskás

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ferenc Puskás
Ferenc Puskás.jpg
Imię i nazwisko Ferenc Purczeld
Data i miejsce
urodzenia
1 kwietnia 1927
Budapeszt, Węgry 
Data i miejsce
śmierci
17 listopada 2006
Budapeszt, Węgry 
Pseudonim Pancho
Pozycja Napastnik
Wzrost 170 cm
Kariera seniorska
Lata Klub M (G)
1943–1949
1949-1955
1957
1958–1966
Kispest
Honvéd Budapeszt
Espanyol Barcelona (gość)
Real Madryt
Ogólnie
177 (187)
164 (165)

180 (156)
521 (508)
Reprezentacja narodowa
Lata Reprezentacja
1945–1956
1961–1962
 Węgry
 Hiszpania
85 (84)
4 (0)
Kariera trenerska
Lata Klub/reprezentacja
1967
1967
1968
1968–1969
1970–1974
1975
1975–1976
1976–1977
1978–1979
1979–1982
1985–1986
1986–1989
1989–1992
1993
Hércules Alicante
San Francisco Golden Gate Gales
Vancouver Royals
Deportivo Alavés
Panathinaikos Ateny
Real Murcia
Colo Colo Santiago
 Arabia Saudyjska
AEK Ateny
El-Masry
Sol de América Asunción
Cerro Porteño
South Melbourne
 Węgry
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Ferenc Puskás (wym. [ˈfɛrɛnt͡s ˈpuʃkaːʃ]; prawdziwe nazwisko Ferenc Purczfeld; ur. 1 kwietnia 1927 roku w Budapeszcie[1], zm. 17 listopada 2006 roku tamże) – były węgierski piłkarz i trener piłkarski, zwany przez rodaków Puskás Öcsi (öcsi tłumaczy się jako "młodszy brat"). Zmarł 17 listopada 2006 roku po długiej i ciężkiej chorobie, był dotknięty chorobą Alzheimera i od 2000 roku znajdował się pod stałą opieką medyczną. Z powodu stopnia uzyskanego w węgierskiej armii, Puskása określano również pseudonimem Galopujący major. Puskás, występujący na pozycji łącznika, był zawodnikiem lewonożnym.

Lata młodzieńcze[edytuj | edytuj kod]

W wieku 12 lat Puskás porzucił szkołę i już jako nastolatek stał się profesjonalnym piłkarzem. Klubową karierę rozpoczął w roku 1943 w klubie Kispest Honvéd Budapeszt.

Reprezentacja narodowa Węgier[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat był kapitanem Złotej jedenastki. Puskás grał w olimpijskiej reprezentacji Węgier, która zdobyła złoty medal na Igrzyskach w 1952 roku. W latach 1945–1956 Puskás wystąpił w zespole narodowym 85 razy i zdobył 84 bramki. W 1954 roku awansował z drużyną do finału Mistrzostw Świata, w którym jego drużyna przegrała z Niemcami Zachodnimi 2:3, mimo prowadzenia 2:0 (pierwszego z goli dla Węgier strzelił właśnie Puskás).

Piłkarska licencja Ferenca Puskása

Emigracja do Hiszpanii i gra w Realu Madryt[edytuj | edytuj kod]

Na skutek powstania węgierskiego Puskás opuścił Węgry w roku 1956 i wyemigrował do Hiszpanii[2]. W 1958 roku przeniósł się do Realu Madryt, z którym trzy razy zdobył Puchar Europy Mistrzów Krajowych w 1959, 1960 i 1966 roku. W 1960, w finale z Eintrachtem Frankfurt zdobył 4 gole[3]. W latach 1961–1962 zaliczył również 4 występy reprezentacji Hiszpanii (także podczas MŚ 1962), jednak nie zdobył w nich gola.

Osiągnięcia i rekordy[edytuj | edytuj kod]

Łącznie w dwóch reprezentacjach rozegrał 89 spotkań międzypaństwowych i strzelił 84 bramki, co do 2003, kiedy to pobił go piłkarz reprezentacji Iranu Ali Daei, było rekordem skuteczności na szczeblu reprezentacyjnym. W całej klubowej karierze Puskás zdobył 616 goli w 620 występach, co czyni go najskuteczniejszym napastnikiem w Europie po Josefie Bicanie, a na równi z Gerdem Müllerem. W sezonie 1959/60 strzelił 47 goli we wszystkich rozgrywkach, co było rekordem Hiszpanii do 2011 roku, kiedy rekord poprawili Cristiano Ronaldo i Lionel Messi. Jest najlepszym strzelcem Realu Madryt w Pucharze Króla z 49 golami, ze średnią 0,92 gola na mecz był też najbardziej bramkostrzelnym piłkarzem Realu (nie uwzględniając C. Ronaldo) oraz najstarszym, który dla niego wystąpił (38 lat i 233 dni).

Zakończenie kariery[edytuj | edytuj kod]

Puskás zakończył karierę w 1966 roku. W 1981 wrócił na Węgry. Trenował zespoły w takich krajach jak: Hiszpania, Australia, Stany Zjednoczone, Kanada, Paragwaj, Chile, Arabia Saudyjska i Egipt, zanim w 1993 roku objął posadę selekcjonera reprezentacji Węgier, jednak tylko na 4 mecze. Największym jego trenerskim osiągnięciem było doprowadzenie w 1971 roku Panathinaikosu Ateny do finału Klubowego Pucharu Europy.

Choroba i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Ferenc Puskás cierpiał na chorobę Alzheimera i wymagał specjalistycznej domowej opieki[4]. Był jednym z najsłynniejszych Węgrów, mieszkał w Budapeszcie. W 2001 roku jego imieniem nazwano węgierski stadion narodowy, na którym 14 sierpnia 2005 roku rozegrany został mecz Real Madryt – All Stars 2006, z którego dochód został przeznaczony na leczenie chorego Puskása.

W połowie września 2006 Puskas trafił do budapeszteńskiego szpitala na oddział intensywnej terapii. 16 listopada jego stan znacznie się pogorszył. Miał wysoka gorączkę i zapalenie płuc. Zmarł na drugi dzień nad ranem. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność układu oddechowego oraz krążenia spowodowane zapaleniem płuc.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

Jego imieniem nazwano jedną z ulic w pobliżu Stadionu Bozsika w Budapeszcie. Od 2009 roku patronuje on również nagrodzie nadawanej przez FIFA strzelcowi najpiękniejszej bramki sezonu. Niedawno został nakręcony o nim film dokumentalny pt. Puskás Hungary reżyserii Tamása Almásiego (Węgry 2009, 116')[5]. Film wyświetlany był na festiwalu Era Nowe Horyzonty.

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Zawodnicze[edytuj | edytuj kod]

Honvéd Budapeszt

Real Madryt

Reprezentacja Węgier

Indywidualne

Trenerskie[edytuj | edytuj kod]

Panathinaikos Ateny

Sol de América

South Melbourne Hellas

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Klub Sezon Ligi krajowe Puchary krajowe[7] Europejskie Puchary Łącznie
Występy Bramki Występy Bramki Występy Bramki Występy Bramki
Kispest-Honved Budapeszt 1943–44 18 7
1944 14 7
1945 20 10
1945–46 33 35
1946–47 30 32
1947–48 32 50
1948–49 30 46
Honvéd Budapeszt 1949–50 30 31
1950 15 25
1951 21 21
1952 26 22
1953 26 27
1954 20 21
1955 26 18 4 4 30 22
Łącznie 341 352 11 17 6 5 358 374
Real Madryt 1958–59 24 21 5 2 5 2 34 25
1959–60 24 25 5 10 7 12 36 47
1960–61 28 28 9 14 2 0 39 42
1961–62 23 20 8 13 9 7 40 40
1962–63 30 26 7 5 2 0 39 31
1963–64 25 21 0 0 8 7 33 28
1964–65 18 11 4 4 3 2 25 17
1965–66 8 4 3 1 3 5 14 10
Łącznie 180 156 41 49 41 37 262 242
Łącznie w karierze 521 508 52 66 47 42 620 616

[8]

Reprezentacja narodowa Rok Występy Gole
Węgry
1945 2 3
1946 3 3
1947 5 5
1948 6 7
1949 8 11
1950 6 12
1951 3 4
1952 12 10
1953 7 6
1954 11 8
1955 12 10
1956 10 5
Łącznie 85 84
Reprezentacja narodowa Rok Występy Gole
Hiszpania
1961 1 0
1962 3 0
Łącznie 4 0

[9]

Przypisy