Eugeniusz Lokajski

Eugeniusz Lokajski

Eugeniusz Lokajski podczas powstania warszawskiego

Eugeniusz Zenon Lokajski (ur. 14 grudnia 1908 w Warszawie, zm. 25 września 1944 w Warszawie) – polski lekkoatleta, olimpijczyk, fotograf amator.

Biografia

Był mistrzem Polski w rzucie oszczepem, pięcioboju i dziesięcioboju, wicemistrzem w skoku wzwyż i autorem ponad 1000 zdjęć dokumentujących powstanie warszawskie oraz uczestnikiem kampanii wrześniowej. Ukończył studia w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. W 1924 r. wstąpił do KS Warszawianka, gdzie trenował różne dyscypliny, m.in. pływanie, bieganie i piłkę nożną. Chciał wstąpić do sekcji oszczepniczej, ale trener mu odmówił. W 1928 zdał maturę w Liceum im. Mikołaja Reja i odbył obowiązkową służbę wojskową. Po skończeniu studiów w 1932 roku powrócił do KS Warszawianka. W roku 1934 został Mistrzem Polskim w rzucie oszczepem. Był także instruktorem lekkoatletyki w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego i nauczycielem wychowania fizycznego w ewangelickim Liceum im. Mikołaja Reja.

Startował na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936 roku, gdzie zajął 7. miejsce. Pierwszy w Polsce rzucił oszczepem ponad 70 m (jego rekord z Poznania – 73,27 m przetrwał 17 lat). Przed II wojną światową był czołowym oszczepnikiem na świecie.

W kampanii wrześniowej dowodził plutonem 35. pułku piechoty, nadal wykładał w C. I. W. F. (tajnym), później był oficerem Armii Krajowej, a w powstaniu warszawskim – dowódcą plutonu kompanii sztabowej "Koszta" (pod ps. "Brok"). Zajmował się dokumentacją fotograficzną przebiegu walk oraz zbrodni dokonywanych przez wojska niemieckie, a jego zdjęcia spotkały się powszechnym uznaniem i stanowią nieocenione świadectwo oporu walczącej stolicy. Zginął 25 września pod gruzami domu przy ul. Marszałkowskiej 129.

2 sierpnia 2009 r. pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Brat Józefa – oszczepnika.

W 2009 roku, wydany przez Muzeum Powstania Warszawskiego album z fotografiami Eugeniusza Lokajskiego, zajął pierwsze miejsce w organizowanym przez Galerię f5 & Księgarnię Fotograficzną konkursie Fotograficzna Publikacja Roku 2008 w kategorii album.

Zobacz też

• Referat Fotograficzny BIP KG AK
• Polegli w powstaniu warszawskim po stronie polskiej

Bibliografia

• Polski Komitet Olimpijski: Eugeniusz Lokajski – sylwetka w portalu www.olimpijski.pl (pol.). www.olimpijski.pl. [dostęp 4 maja 2012].
• Zbigniew Tomaszczuk: Eugeniusz Lokajski, fotoreporter Powstania Warszawskiego. "Kwartalnik Fotografia" 2009, nr 30, s. 81-83.
• O promocji albumu Eugeniusza Lokajskiego "Broka" na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego
• Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 111–112. ISBN 83-211-0758-3.