Figowiec sykomora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Figowiec sykomora
Sycomoros old.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj figowiec
Gatunek figowiec sykomora
Nazwa systematyczna
Ficus sycomorus L.
Sp. Pl. 1059 1753[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Sykomora rosnąca na wolnej przestrzeni tworzy bardzo szerokie korony

Figowiec sykomora, figowiec morwowaty, sykomora, figa morwowa, figa ośla, karwia (Ficus sycomorus L.) – gatunek drzewa z rodziny morwowatych (Moraceae). Rośnie dziko w Afryce i na Półwyspie Arabskim (Arabia Saudyjska, Jemen, Oman), jest uprawiany w wielu krajach świata[3].

Owoce sykomory

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo o wysokości do 15 m i bardzo grubym pniu[4].
Liście
Pojedyncze, kształtu owalnego lub sercowatojajowatego, wcinane, lśniące, na górnej stronie ciemnozielone[4],
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe. Kwiaty żeńskie mają 5-dzielny okwiat i 1 słupek, męskie są drobne, mają 3 lub 5-dzielny okwiat i 3 lub 5 pręcików[4]. Kwiaty są zielone, zebrane w kulisty, lub kolbowaty kwiatostan[5].
Owoce
Drobne orzeszki w kulistym lub jajowatego kształtu osadniku . Jest on początkowo zielony, w stanie dojrzałym purpurowo-czerwony. Jest delikatnie owłosiony lub niemal gładki[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Drewno lekkie i odporne na butwienie, używane już w starożytności przez Egipcjan do wyrobu skrzyń, trumien dla mumii, sarkofagów[4]. W Egipcie odkryto przedmioty wykonane z tego drewna pochodzące sprzed 3 tysięcy lat p.n.e[5]. Obecnie nadal używa się go do budowy stropów domów[6].
  • Osadniki są jadalne, są jednak ciężko strawne[4]. W starożytności praktykowane było nacinanie nożem niedojrzałych owoców sykomory i praktyka ta przetrwała do dziś w Egipcie i na Cyprze. Takie nacinanie powoduje wydzielanie etenu, co przyspiesza dojrzewanie owoców, nawet 3-krotnie. Aby to wykonać, należało wyjść na drzewo sykomory, i to kilkakrotnie, w miarę tworzenia się owoców. Zazwyczaj robili to pasterze, dla których owoce sykomory stanowiły jedno ze źródeł pożywienia[6].
  • W starożytnym Egipcie, a później również w Izraelu sykomora była uprawiana, zarówno dla owoców, jak i dla cienia. W 1 Księdze Kronik (27,28) jest uwaga o ustanowieniu przez króla Dawida nadzorców nad sykomorami[6]. W starożytnym Izraelu sykomorę uprawiali głównie ubodzy, obecnie straciła ona na znaczeniu, uprawia się inne drzewa o bardziej wartościowych owocach[5].

Udział w kulturze[edytuj | edytuj kod]

  • W Starym Testamencie sykomora wymieniona jest 6 razy, w Nowym tylko raz – w Ewangelii Łukasza (19,4), gdzie opisany jest przypadek, jak Zacheusz wspiął się na sykomorę, by dojrzeć Jezusa[5].
  • W egipskich ogrodach za czasów faraonów sykomora uważana była za drzewo święte[6].
  • Rysunek sykomory znajduje się na banknotach Erytrei.
  • Sykomora uważana jest za symbol żywotności, ma bowiem bardzo duże zdolności regeneracyjne: jeśli wiatr odsłoni jej korzenie, to tworzy następne głębiej, gdy zostanie zasypana przez piasek, to pień i gałęzie przekształcają się w korzenie, a sykomora rosnie dalej w górę[5].
  • Miszna zawiera wiele przepisów regulujących wykorzystanie sykomory[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Flovers in Israel. [dostęp 2014-12-04].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.