Fobia szkolna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Fobia szkolna (skolionofobia, didaskaleinofobia) – obecna wśród dzieci i młodzieży szkolnej fobia sytuacyjna, w której przedmiotem lęku jest szkoła per se, związana z nią tematyka i jej atrybuty. Występuje u około 1[1]-5[2]% dzieci, niezależnie od poziomu edukacji[1], częściej u dziewcząt.

Może być wywołana przemocą (tak fizyczną, jak i psychiczną/słowną) ze strony kolegów, jednak typowa skolionofobia rozwija się "sama z siebie", nawet w sprzyjającym środowisku szkolnym[2].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Daje silne i uporczywe objawy, ustępujące, gdy mija groźba kontaktu ze szkołą. Na jej występowanie ma prawdopodobnie wpływ kontakt dziecka z rodziną[3]. Zasugerowano, że może mieć wpływ na zdrowie u dorosłego człowieka[1]. Istnieje możliwość przeistoczenia się fobii szkolnej - jeśli pozostanie nie leczona lub leczona nieskutecznie - w fobię pracy, która to z kolei może mieć dramatyczny i destrukcyjny wpływ na życie społeczne i karierę zawodową w dorosłości.

Najbardziej widocznym objawem behawioralnym jest unikanie szkoły, nawet pomimo zdawania sobie sprawy z przymusu czy konieczności pójścia do niej.

Typowe objawy kliniczne w tym zaburzeniu, występujące podczas kontaktu ze środowiskiem szkolnym lub niekiedy nawet wskutek samego myślenia o nim, są typowe dla silnego przedłużonego fizjologicznego lęku:

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie tej fobii w zasadzie jest bardzo podobne do typowych schematów stosowanych w "spokrewnionym" zaburzeniu - fobii społecznej. Może być leczona terapią behawioralną oraz farmakologicznie, przy czym leki przeciwdepresyjne należy stosować dopiero przy ograniczonych wynikach terapii behawioralnej[1]

Leczenie doraźne[edytuj | edytuj kod]

W celu doraźnego zmniejszenia lęku stosuje się leki anksjolityczne:

Farmaceutyki te w pełni rozwijają swe działanie zwykle po czasie 1 – 1,5 godziny od momentu doustnego zażycia, różnią się jednak znacznie okresem półtrwania w organizmie i tworzeniem ewentualnych aktywnych metabolitów.

Leczenie przewlekłe[edytuj | edytuj kod]

Większość specjalistów przy kompleksowym leczeniu zaleca łączenie farmakologii z psychoterapią.

Farmakoterapia[edytuj | edytuj kod]

Stosuje się zwykle antydepresanty o dodatkowym działaniu tłumiącym lęk, takie jak:

Leki te podaje się zazwyczaj kilka do kilkunastu miesięcy, po czym stopniowo odstawia. Część z nich (m.in. SSRI[4], takie jak sertralina) po upływie kilku tygodni łagodzi także bezpośrednie objawy nadpobudliwości układu współczulnego poprzez działanie noradrenergiczne.

Psychoterapia[edytuj | edytuj kod]

W oparciu o istniejący model fobii została opracowana terapia poznawczo-behawioralna. Składają się na nią: stopniowa konfrontacja z sytuacją wywołującą lęk, desensytyzacja (uczenie się swobodnej reakcji na stresogenną sytuację społeczną), techniki relaksacyjne, restrukturyzacja poznawcza (zmiana patologicznego nastawienia). Jej celem jest rozpoznanie, a następnie weryfikacja i przeformułowanie błędnych myśli i sądów pacjenta oraz zmiana jego zachowań.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Zaproponowano, aby nazwę fobia szkolna (school phobia) zastąpić panicznym strachem przed szkołą (school refusal), ze względu na szerszy kontekst tego ostatniego, obejmujący także antyspołeczne zachowania lub wagary[5][6]. W literaturze medycznej drugi termin jest już częściej stosowany[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Heyne D., King NJ., Tonge BJ., Cooper H. School refusal: epidemiology and management.. „Paediatric drugs”. 10 (3), s. 719–32, 2001. PMID: 11706923. 
  2. 2,0 2,1 Lehmkuhl U., Lehmkuhl G. [School truancy. A heterogeneous disturbing picture]. „Bundesgesundheitsblatt, Gesundheitsforschung, Gesundheitsschutz”. 9 (47), s. 890–5, wrzesień 2004. DOI: 10.1007/s00103-004-0899-z. PMID: 15378177. 
  3. King NJ., Bernstein GA. School refusal in children and adolescents: a review of the past 10 years.. „Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry”. 2 (40), s. 197–205, luty 2001. PMID: 11211368. 
  4. S. T. Szabo, C. Montigny, P. Blier. Modulation of noradrenergic neuronal firing by selective serotonin reuptake blockers. „British journal of pharmacology”, s. 568–71, Feb 1999. DOI: 10.1038/sj.bjp.0702343. PMID: 10188964. 
  5. Overmeyer S., Blanz B., Schmidt MH., Rose F., Schmidbauer M. [School refusal--a catamnestic study on the diagnostic concept ov "school phobia" and "school anxiety"]. „Zeitschrift für Kinder- und Jugendpsychiatrie”. 1 (23), s. 35–43, marzec 1995. PMID: 7771122. 
  6. Mouren MC., Delorme R. [School phobia or school refusal: controversial concepts]. „Bulletin de l'Académie nationale de médecine”. 8 (190), s. 1629–39; discussion 1639–41, listopad 2006. PMID: 17650748. 
  7. Le Heuzey MF. [School phobia or school refusal?]. „La Revue du praticien”. 7 (58), s. 741–4, kwiecień 2008. PMID: 18546645. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.