Gale Sondergaard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gale Sondergaard
Gale Sondergaard w scenie z filmu Dramatic School, rok 1938.
Gale Sondergaard w scenie z filmu Dramatic School, rok 1938.
Imię i nazwisko Edith Holm Sondergaard
Data
i miejsce urodzenia
15 lutego 1899
Stany Zjednoczone Litchfield
Data
i miejsce śmierci
14 sierpnia 1985
Stany Zjednoczone Los Angeles
Zawód Aktorka
Współmałżonek Neill O Malley
(1922 − 1930)
Herbert J. Biberman
(1930 − 1971)
Lata aktywności 1936 – 1983
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Edith Holm Sondergaard (ur. 15 lutego 1899 w Litchfield, zm. 14 sierpnia 1985 w Los Angeles) − amerykańska aktorka, laureatka pierwszej przyznanej statuetki Oscara w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa. Nagrodę odebrała za swoją pierwszą na dużym ekranie rolę w filmie Anthony Adverse.

Sondergaard rozpoczęła karierę aktorską w teatrze; w filmach występowała począwszt od 1936 roku. Była pierwszą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za debiut w filmie Anthony Adverse (1936). Zagrała drugoplanowe role w filmach Czarownica z Salem (1937), Życie Emila Zoli (1937), List (1940) czy Znak Zorro (1940). Została nominowana ponownie do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej rolę w filmie Anna i król Syjamu (1946), lecz drugiej statuetki nie otrzymała.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Edith Holm Sondergaard w Litchfield w stanie Minnesota, w rodzinie o korzeniach duńsko-amerykańskich, jej rodzicami byli Hans Sondergaard i Christin Holm. Studiowała aktorstwo w Minneapolis School of Dramatic Arts, przed wstąpieniem do John Keller Shakespeare Company. Później koncertowała w Ameryce Północnej w takich przedstawieniach jak Hamlet, Juliusz Cezar, Kupiec wenecki i Makbet. Jej młodsza siostra Hester Sondergaard, również została aktorką.

Sondergaard w filmie zadebiutowała rolą w obrazie Anthony Adverse (1936). Jej kariera aktorska zaczęła się rozwijać, wystąpiła u boku Paula Muni w obrazie Życie Emila Zoli (1937).

Zaproponowano jej rolę Złej Czarownicy w filmie Czarnoksiężnik z Oz, jednak po zdjęciach próbnych zrezygnowano z tego pomysłu.

W 1940 roku zagrała u boku Bette Davis w obrazie List. Otrzymała drugą nominację do Oscara jako najlepsza aktorka drugoplanowa za rolę w filmie Anna i król Syjamu w 1946 roku. W latach 50. jej kariera filmowa zakończyła się za sprawą zeznań, jakie złożyła przed Senatem USA w sprawie śledztwa antykomunistycznego. W 1978 Sondegaard grała Cesarzową Marię Fiodorowną w sztuce Marcella Maurette'a Anastasia na scenie University of Massachusetts Amherst.

Swojego drugiego męża Howarda J. Bibermana poślubiła w 1930 roku. Po wybuchu tzw. drugiej czerwonej paniki, oraz umieszczeniu Bibermana na tzw. czarnej liście Hollywood, para sprzedała swój dom w Hollywood i przeniósła się do Nowego Jorku, gdzie Sondergaard mógła pracować w teatrze. Herbert Biberman zmarł w 1971 roku. Sondergaard wystąpiła jeszcze w kilku filmach telewizyjnych zanim przeszła na emeryturę.

Zmarła z powodu zakrzepicy naczyń mózgowych w Woodland Hills, w Kalifornii w wieku 86 lat. Została poddana kremacji, a jej prochy zostały rozrzucone po Oceanie Spokojnym.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 1983: Echoes jako Pani Edmunds
  • 1976: Pleasantville jako Ora
  • 1976: Powrót człowieka zwanego Koniem (The Return of a Man Called Horse) jako Kobieta Łoś
  • 1973: The Cat Creature jako Hester Black
  • 1970: Tango
  • 1970: Savage Intruder jako Leslie
  • 1969: Niewolnicy (Slaves) jako Pani w Nowym Orleanie
  • 1949: East Side, West Side jako Nora Kernan
  • 1947: Droga do Rio (Road to Rio) jako Catherine Vail
  • 1947: Pirates of Monterey jako Señorita de Sola
  • 1946: The Time of Their Lives jako Emily
  • 1946: Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam) jako Lady Thiang
  • 1946: Noc w raju (Night in Paradise) jako Attosa
  • 1946: The Spider Woman Strikes Back jako Panna Zenobia Dollard
  • 1944: Enter Arsene Lupin jako Bessie Seagrave
  • 1944: The Climax jako Luise
  • 1944: Gypsy Wildcat jako Rhoda
  • 1944: Christmas Holiday jako Pani Manette
  • 1944: Zemsta niewidzialnego człowieka (The Invisible Man's Revenge) jako Irene - Lady Herrick
  • 1944: Sherlock Holmes i Kobieta Pająk (The Spider Woman) jako Adrea Spedding
  • 1943: The Strange Death of Adolf Hitler jako Anna Huber
  • 1943: Isle of Forgotten Sins jako Marge Willison
  • 1943: Appointment in Berlin jako Gretta Van Leyden
  • 1942: Pamiętna noc (A Night to Remember) jako Pani Devoe
  • 1942: Enemy Agents Meet Ellery Queen jako Pani Van Dorn
  • 1942: My Favorite Blonde jako Madame Stephanie Runick
  • 1941: Paris Calling jako Colette
  • 1941: Czarny kot (The Black Cat) jako Abigail Doone
  • 1940: List (The Letter) jako Pani Hammond
  • 1940: Znak Zorro (The Mark of Zorro) jako Inez Quintero
  • 1940: Błękitny ptak (The Blue Bird) jako Tylette (kot)
  • 1939: The Llano Kid jako Lora Travers
  • 1939: The Cat and the Canary jako Panna Lu
  • 1939: Synowie wolności (Sons of Liberty) jako Rachel Salomon
  • 1939: Juarez jako Cesarzowa Eugenie
  • 1939: Never Say Die jako Juno Marko
  • 1938: Dramatic School jako Madame Therese Charlot
  • 1938: Władca Jeff (Lord Jeff) jako Doris Clandon
  • 1937: Życie Emila Zoli (The Life of Emile Zola) jako Lucie Dreyfus
  • 1937: Siódme niebo (Seventh Heaven) jako Nana, siostra Diane
  • 1937: Czarownica z Salem (Maid of Salem) jako Martha Harding
  • 1936: Anthony Adverse jako Faith Paleologus
Seriale telewizyjne
  • 1981: The Fall Guy jako Pani Jackson
  • 1979: Centennial jako Ciocia Agusta
  • 1977: Visions jako Ora Drummond
  • 1976: Ryan's Hope jako Marguerite Beaulac
  • 1974: Police Story jako Marge White
  • 1974: Nakia
  • 1974: Medical Center jako Myra
  • 1971: The Bold Ones: The Lawyers jako Pani Marley
  • 1971: Night Gallery jako Abigail Moore
  • 1970: The Best of Everything jako Amanda Key
  • 1970: Get Smart jako Hester Van Hooten
  • 1969: It Takes a Thief jako Madame Olga Millard

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Nowa nagroda
Oscar dla Najlepszej aktorki drugoplanowej
1937
za Anthony Adverse
Następca
Alice Brady
za W starym Chicago