Maureen Stapleton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maureen Stapleton
Imię i nazwisko Lois Maureen Stapleton
Data
i miejsce urodzenia
21 czerwca 1925
Troy
Data
i miejsce śmierci
13 marca 2006
Lenox
Zawód aktorka
Współmałżonek Max Allentuck (1949-1959)
David Rayfiel (1963-1966)
Lata aktywności 1948 − 2003

Lois Maureen Stapleton (ur. 21 czerwca 1925 w Troy, zm. 13 marca 2006 w Lenox) − amerykańska aktorka, laureatka Oscara za rolę drugoplanową w filmie Czerwoni.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stapleton urodziła się w Troy w stanie Nowy Jork, jako córka Irene (z domu Walsh) i Johna P. Stapletona. Wraz z bratem Jackiem była wychowywana w Amerykańsko Irlandzkiej rodzinie o tradycjach katolickich. Jej ojciec był alkoholikiem, z tego też powodu rodzice mieszkali osobno.

Do Nowego Jorku Maureen przeniosła w wieku osiemnastu lat. Aby utrzymać się pracowała początkowo jako modelka. Zauroczona hollywoodzkim aktorem Joelem McCrea'nem postanowiła rozpocząć karierę aktorską. Tak w 1946 roku debiutowała na Broadwayu w sztuce The Playboy of the Western World u boku Burgessa Mereditha. W 1951 roku zastąpiła Annę Magnani w głównej roli w przedstawieniu Tatuowana róża Tennessee Williamsa. Magnani musiała zrezygnować z powodu słabej znajomości języka, natomiast Stapleton otrzymała za rolę nagrodę Tony (Magnani wystąpiła za to w filmowej wersji sztuki, i w 1955 roku otrzymała Oscara). Stapleton studiowała w Actors Studio, na jednym roku wraz z Marilyn Monroe.

W 1958 roku Stapleton występuje w swoim pierwszym filmie - Lonelyhearts w reżyserii Vincenta J. Donehue'a. Za swój debiut otrzymała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. W tym samym roku otrzymała kolejną nominację do nagrody Tony za rolę w sztuce The Cold Wind and the Warm i pierwszą nominację do nagrody Emmy za rolę w filmie telewizyjnym All the King's Men.

W 1963 roku wystąpiła w musicalu Bye Bye Birdie u boku Dicka Van Dyke'a, Janet Leigh i Ann-Margret. W 1970 roku bierze udział w filmie katastroficznym Port lotniczny za co otrzymuje kolejną nominację do Oscara i Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej. W 1978 roku gra w filmie Woody'ego Allena Wnętrza u boku Diane Keaton i Geraldine Page.

W 1981 roku w filmie Czerwoni w reżyserii Warrena Beatty'ego, wciela się w postać Emmy Goldman. Za rolę otrzymuje w 1982 roku Oscara oraz nagrodę BAFTA dla najlepszej aktorki drugoplanowej.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Stapleton miała dwóch mężów: pierwszemu Maksowi Allentuckowi (kierownikowi teatru) w ciągu 10. lat trwania ich małżeństwa urodziła dwoje dzieci: syna Daniela i córkę Katharine. Z drugim mężem − autorem sztuk Davidem Rayfielem przeżyła niespełna trzy lata w małżeństwie.

Maureen Stapleton przez wiele lat zmagała się z alkoholizmem i różnym fobiami. Jak sama przyznała się w wywiadzie: Kurtyna opadała i szłam po wódkę (The curtain came down and I went into the vodka). Aktorka przyznała iż to trudne dzieciństwo przyczyniło się do jej problemów.

Stapleton zmarła w wieku 80. lat w swoim domu w Lennox w stanie Massachusetts 13 marca 2006 roku. Stapleton była nałogowym palaczem i zmarła na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Miała 165 cm wzrostu.
  • W 1959 roku otrzymała nominacje do nagród: Oscara, Emmy i Tony w tym samym roku.
  • Bała się latać samolotami (awiofobia).
  • Szkoła Hudson Valley Community College w jej rodzinym Troy nazwała swój przyszkolny teatr jej imieniem.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2003: Living and Dining jako Pani Lundt
  • 1998: Miasteczko Wilbur Falls (Wilbur Falls) jako Sekretarka Wilbur Falls High
  • 1997: Miłość jak narkotyk (Addicted to Love) jako Nana
  • 1986: My Universe Inside Out jako (głos)
  • 1994: Jak kupić nową mamę (Trading Mom) jako pani Cavour
  • 1994: Ostatnie dobre chwile (The Last Good Time) jako Ida Cutler
  • 1992: Lincoln jako Sarah Bush Lincoln (głos)
  • 1992: Odszedł bez słowa (Passed Away) jako Mary Scanlan
  • 1992: Panna Rose White (Miss Rose White) jako ciocia Perla
  • 1992: Ostatnie życzenie (Last Wish) jako Ida Rollin
  • 1988: Kokon: Powrót (Cocoon: The Return) jako Mary Luckett
  • 1988: Walter Liberace - genialny showman (Liberace: Behind the Music) jako Frances Liberace
  • 1988: Doin' Time on Planet Earth jako Helium Balloon Saleslady
  • 1987: Między niebem a ziemią (Made in Heaven) jako Lisa, ciotka Mike'a
  • 1987: Wariatka (Nuts) jako Rose Kirk
  • 1987: Hotel Lorraine (Sweet Lorraine) jako Lillian Garber
  • 1986: The Cosmic Eye jako Matka ziemia (głos)
  • 1986: Skarbonka (The Money Pit) jako Estelle
  • 1986: Zgaga (Heartburn) jako Vera
  • 1985: Kokon (Cocoon) jako Marilyn "Mary" Luckett
  • 1985: Private Sessions jako Dr Liz Bolger
  • 1984: Niebezpieczny Johnny (Johnny Dangerously) jako Ma Kelly
  • 1984: Sekrety rodzinne (Family Secrets) jako Maggie Lukauer
  • 1984: Sentimental Journey jako Ruthie
  • 1982: Little Gloria... Happy at Last jako Pielęgniarka Emma Kieslich
  • 1982: The Electric Grandmother jako Babcia
  • 1981: Czerwoni (Reds) jako Emma Goldman
  • 1981: Wielbiciel (The Fan) jako Belle Goldman
  • 1981: On the Right Track jako Mary
  • 1979: The Gathering, Part II jako Kate Thornton
  • 1979: Letters from Frank jako Betty Miller
  • 1979: Lost and Found jako Jemmy
  • 1979: Ludzka słabość (The Runner Stumbles) jako Pani Shandig
  • 1978: Wnętrza (Interiors) jako Pearl
  • 1977: The Gathering jako Kate Thornton
  • 1976: Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat on a Hot Tin Roof) jako Big Mama
  • 1975: Królowa zakurzonej sali balowej (Queen of the Stardust Ballroom) jako Beatrice 'Bea' Asher
  • 1974: Tell Me Where It Hurts jako Connie
  • 1974: Voyage to Next jako Matka ziemia (głos)
  • 1972: Dig jako Matka
  • 1971: Lato roku 1942 (Summer of '42) jako Matka Hermiego (głos, niewymieniona w czołówce)
  • 1971: Apartament w Hotelu Plaza (Plaza Suite) jako Karen Nash
  • 1970: Port lotniczy (Airport) jako Inez Guerrero
  • 1969: Mirror, Mirror Off the Wall jako Ruthie Maxwell
  • 1968: Trilogy jako Mary O'Meaghan
  • 1967: Among the Paths to Eden jako Mary O'Meaghan
  • 1963: Bye Bye Birdie jako Mae Petersen
  • 1961: Widok z mostu (Vu du pont) jako Beatrice Carbone
  • 1959: Jak ptaki bez gniazd (The Fugitive Kind) jako Vee Talbot
  • 1958: Lonelyhearts jako Fay Doyle
Seriale telewizyjne
  • 1995: Droga do Avonlea (Road to Avonlea) jako Maggie MacPhee
  • 1989: The Equalizer jako 'Emmy' Rutherford
  • 1989: B.L. Stryker
  • 1988: The Thorns jako Peggy / Pani Hamilton
  • 1983: Great Performances jako Biała Królowa
  • 1964: East Side/West Side jako Molly
  • 1962: The DuPont Show of the Week jako Profesor Gretchen Anna Thaelman
  • 1961-1962: Naked City jako Abbey Bick
  • 1961: Car 54, Where Are You? jako Pani Anna Lupesko
  • 1961: Play of the Week
  • 1959: Playhouse 90 jako Pilar
  • 1958: All the King's Men jako Sadie Burke
  • 1956: Studio One jako Rachel Jackson
  • 1956: The Alcoa Hour jako Vi Miller
  • 1955-1956: Armstrong Circle Theatre jako Pani Elizabeth Steigerwald
  • 1955: Justice
  • 1955: Star Tonight
  • 1954-1955: The Philco Television Playhouse jako Córka / Pani Johnson
  • 1954: Medic jako Evelyn Strauss
  • 1953: Goodyear Television Playhouse
  • 1952: Curtain Call
  • 1948: Actor's Studio

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Mary Steenburgen
za Melvin i Howard
Oscar dla Najlepszej aktorki drugoplanowej
1982
za Czerwoni
Następca
Jessica Lange
za Tootsie
Poprzednik
Goldie Hawn
za Kwiat kaktusa
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki drugoplanowej
1971
za Port lotniczy
Następca
Ann-Margret
za Porozmawiajmy o kobietach
Poprzednik
Rohini Hattangadi
za Gandhi
BAFTA dla Najlepszej aktorki drugoplanowej
1983
za Czerwoni
Następca
Jamie Lee Curtis
za Nieoczekiwana zmiana miejsc