Gemini 12

Gemini 12
Dane misji
Indeks COSPAR	1966-104A
Zaangażowani	Stany Zjednoczone
Pojazd
Statek kosmiczny	Gemini
Masa pojazdu	3762,1 kg
Rakieta nośna	Titan II
Załoga
Załoga Gemini 12 – Edwin Aldrin i Jim Lovell
Załoga	Edwin Aldrin Jim Lovell
Start
Miejsce startu	Cape Canaveral Air Force Station
Początek misji	11 listopada 1966 (20:46:33.419 UTC)
Wyjścia w przestrzeń kosmiczną	1.: 02:29 2.: 02:06 3.: 00:55 razem: 05:30:00
Orbita okołoziemska
Apogeum	270,6 km
Perygeum	160,8 km
Okres orbitalny	88,87 min
Inklinacja orbity	28,87°
Lądowanie
Miejsce lądowania	24°35′N 69°57′W
Lądowanie	15 listopada 1966 (19:21:04 UTC)
Czas trwania misji	3 dni, 22 h, 34 min, 31 s
Przebyta odległość	2 574 950 km
Liczba okrążeń Ziemi	59
Program Gemini
Multimedia w Wikimedia Commons

Gemini 12 – dziesiąty, a zarazem ostatni, załogowy lot kosmiczny w ramach programu Gemini.

Załoga

Załoga podstawowa:

• Jim Lovell (2) – dowódca
• Edwin Aldrin (1) – pilot

Załoga rezerwowa:

• Gordon Cooper (3) – dowódca
• Eugene Cernan (2) – pilot

CapCom

• Stuart Roosa (przylądek Canaveral)
• Charles Conrad (Houston)
• William Anders (Houston)

Dokowanie

• Dokowanie: 12 listopada 1966 – 01:06:00 UTC
• Oddokowanie: 13 listopada 1966 – 20:18:00 UTC

Spacery kosmiczne

• Aldrin – EVA 1 – (stand up)
  • Start: 12 listopada 1966, 16:15:00 UTC
  • Koniec: 12 listopada 1966, 18:44:00 UTC
  • czas trwania: 2 godziny, 29 minut
• Aldrin – EVA 2
  • Start: 13 listopada 1966, 15:34:00 UTC
  • Koniec: 13 listopada 1966, 17:40:00 UTC
  • czas trwania: 2 godziny, 06 minut
• Aldrin – EVA 3 (stand up)
  • Start: 14 listopada 1966, 14:52:00 UTC
  • Koniec: 14 listopada 1966, 15:47:00 UTC
  • Czas trwania: 0 godzin, 55 minut

Cele misji

Celem ostatniej misji programu Gemini było udowodnienie, iż astronauci mogą łatwo i efektywnie pracować poza pokładem statku. W tym celu na zewnątrz kapsuły zostały dodane nowe ulepszone zaczepy oraz wprowadzono trening w środowisku podwodnym, które miało symulować warunki 0 g. Trening ten jest wykorzystywany do dziś. Ponad dwugodzinny EVA Aldrina, podczas którego fotografował gwiazdy, odebrał z zewnątrz statku pułapkę na mikrometeoryty i wykonywał inne czynności, ostatecznie udowodnił wykonalność spacerów kosmicznych. Dwa kolejne EVA poszły łatwo, jak również zbliżenie i dokowanie do pojazdu-celu Agena (które z powodu awarii radaru zbliżeniowego musiało zostać przeprowadzone częściowo ręcznie). Podniesienie orbity nie powiodło się z powodu awarii silników pojazdu-celu.

Agena Target Vehicle

Start

Lot Gemini 12 rozpoczął się 11 listopada 1966 roku o godzinie 20:46:33 UTC. Półtorej godziny wcześniej wystartowała Agena.

Przebieg misji

Po czterech godzinach od startu Lovell i Aldrin połączyli się z Ageną. Po kilku godzinach uruchomili jej silnik, przenosząc się na wyższą orbitę. Pierwszy dzień misji zakończyła EVA, podczas której Aldrin przez 2 godziny i 29 minut stał w otwartym włazie kapsuły. W czasie gdy statki znajdowały się na oświetlonej części orbity, astronauta zainstalował poręcz łączącą Gemini i Agenę, która miała mu ułatwić późniejsze prace w przestrzeni kosmicznej. Pozostawał połączony ze statkiem nylonową liną oraz łączami systemu podtrzymywania życia, komunikacyjnego i elektrycznego. Drugiego dnia, posługując się silnikiem Ageny, astronauci obniżyli orbitę. Aldrin wykonał kolejny spacer kosmiczny, trwający 2 godziny i 6 minut. Tym razem wyszedł na zewnątrz kapsuły, ale cały czas pozostawał podłączony do systemów statku. Jednym z jego zadań było (podobnie jak podczas misji Gemini 11) połączenie statków Gemini i Agena liną, tak by mogły wirować wokół wspólnego środka masy. Następnie astronauta testował metody poruszania się w stanie nieważkości, sprawdzając, w jakim stopniu zainstalowana wcześniej poręcz oraz zaczepy na nogi ułatwiają mu ruch. Kolejny spacer kosmiczny Aldrina nastąpił trzeciego dnia misji, jednak tym razem astronauta przez cały czas (55 minut) pozostawał w otwartym włazie kapsuły. Jego głównym zadaniem było robienie zdjęć oraz pozbycie się zbędnego wyposażenia, używanego podczas poprzednich wyjść w otwartą przestrzeń kosmiczną. W ciągu trzech spacerów Aldrin spędził poza statkiem w sumie 5,5 godziny, co oznaczało znaczny postęp w stosunku do wszystkich wcześniejszych misji.

Lądowanie

Misja zakończyła się kontrolowanym przez komputer pokładowy, idealnym wejściem w atmosferę Ziemi, co stanowiło bardzo udane zakończenie programu. Gemini 12 wodował na Atlantyku 15 listopada 1966 roku o godzinie 19:21:04 UTC w odległości 4,8 km od zaplanowanego miejsca.

Insygnia misji

Kolory loga misji są nawiązaniem do daty misji, która odbyła się w okresie Halloween. Rzymskie cyfry XII są umieszczone w miejscu, w którym znajdowałyby się na tarczy zegara – to symbol tego, iż misja Gemini 12 była ostatnią misją w programie. Żółty łuk po lewej symbolizuje Księżyc – cel programu Apollo, następcy Gemini.

Położenie kapsuły

Po siedmiu latach spędzonych w muzeum transportu i technologii w Auckland w Nowej Zelandii, kapsuła powróciła do Stanów Zjednoczonych. Aktualnie jest na wystawie w Adler Planetarium w Chicago.

Bibliografia

• Steve Whitfield: Gemini. Prószyński Media, 2011, seria: Historia Podboju Kosmosu. ISBN 978-83-7648-761-8.
• On The Shoulders of Titans: A History of Project Gemini (ang.)
• NSSDC Master Catalog (ang.)

Linki zewnętrzne

• Gemini 12 Mission Report (PDF) January 1967 (ang.)