Połczyn-Zdrój (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Połczyn-Zdrój)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Połczyn-Zdrój
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb gminy Flaga gminy
Województwo zachodniopomorskie
Powiat świdwiński
Burmistrz Barbara Nowak
Powierzchnia 344,30 km²
Liczba sołectw 23
Liczba miejscowości 80
Ludność (2009)
 • liczba ludności
 • gęstość
 • urbanizacja

15 867
46,1 osób/km²
53,4 %
Strefa numeracyjna (+48) 94
Tablice rejestracyjne ZSD
Położenie gminy na mapie powiatu
Połczyn Zdrój gm.png
TERYT - TERC10 4324416033- 4324416035
Urząd gminy
pl. Wolności 3-4 78-320
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Połczyn-Zdrójgmina miejsko-wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona jest w woj. zachodniopomorskim, we wschodniej części powiatu świdwińskiego. Siedzibą gminy jest miasto Połczyn-Zdrój

Miejsce w województwie (na 114 gmin):
powierzchnia 12., ludność 21.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 15 867 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Do 31 grudnia 1998 r. wchodziła w skład województwa koszalińskiego.

Sąsiednie gminy:

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia gminy wynosi 344,30 km²[2]. Gmina stanowi 31,4% powierzchni powiatu.

Gmina jest położona na Pojezierzu Drawskim. Południowo-wschodnia część znajduje się w granicach Drawskiego Parku Krajobrazowego, na terenie którego znajduje się rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior. Na zachód od parku inny rezerwat, Torfowisko Toporzyk. Przez gminę przepływa rzeka Dębnica, dopływ Parsęty. W gminie znajdują się źródła 2 rzek: Drawy (w sołectwie Ogrodno) i Regi (w sołectwie Bronowo).

Tereny leśne zajmują 35% powierzchni gminy, a użytki rolne 53%.

Lasy w gminie Połczyn Zdrój zajmuj obszar 13 067 ha, a lesistość gminy wynosi 36,51%. Powierzchnia lasów w gospodarstwach indywidualnych wynosi 584ha, a pozostałe to lasy państwowe i samorządowe.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

W gminie Połczyn-Zdrój występują najwyższe wzniesienia w powiecie świdwińskim: Wiatraczna Góra – 203,2 m n.p.m., Wola Góra – 219,2 m n.p.m.[3].

Krajobraz gminy jest niezwykle urozmaicony przechodząc stopniowo od płaskiego na północy do silnie pofałdowanego na południu. Wysokie wzgórza morenowe (sięgające 200 m n.p.m.) porośnięte lasami mieszanymi i liściastymi, liczne jeziora tworzą piękno krajobrazu zwanego Szwajcarią Połczyńską. Jest to ciąg wzniesień morenowych, pośród których na trasie Połczyn-Zdrój – Czaplinek znajduje się utworzony w 1987 r. rezerwat krajobrazowy Dolina Pięciu Jezior, będący najefektowniejszym pod względem widokowym fragmentem pojezierza.

Wody powierzchniowe[edytuj | edytuj kod]

Sieć rzeczna gminy jest silnie rozbudowana. Przez teren Połczyna przepływa kilkanaście rzek w tym do ważniejszych zaliczyć można rzeki: Parsęta, Wogra, Dębnica, Bliska Struga, Mogielica, Bukowa, Drawa, Rega, Kokna i Rakowiec. Liczba jezior jest niewielka, są to głównie jeziora rynnowe, zastoiskowe lub wytopiskowe. Jeziora te mają stosunkowo małą powierzchnię zlewni, zasilane są głównie przez wody podziemne. Oprócz jezior specyficznym elementem sieci hydrologicznej są sztuczne zbiorniki wodne jakimi są licznie występujące stawy rybne. Znajdują się one w dolinie rzek: Bukowej w Bolkowie, Tychówku; Wogry w Gaworkowie; Bliskiej Strugi w Popielewie oraz Mogilicy. Wiele małych jezior bez oczek wytopiskowych, wielkości od kilkudziesięciu metrów kwadratowych do 1,0 ha występuje głównie w południowej i środkowej części gminy. Oddany kilka lat temu do użytku zbiornik retencyjny „Połczyn Zdrój” pełni rolę zbiornika przeciwpowodziowego na rzece Wogrze. W związku z jego budową zaplanowano uruchomienie na zaporze elektrowni wodnej o mocy ponad 9 kW. Sam zbiornik zaś wykorzystywany jest również turystycznie i rekreacyjnie (stanowiąc popularne miejsce wśród okolicznych wędkarzy).

Hydrografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina położona jest w obrębie dwóch głównych zlewni hydrograficznych: zlewni rzek Przymorza i zlewni dorzecza Odry (pośrednio przez zlewnie Drawy i Warty). Przez gminę przebiega w układzie równoleżnikowym główny (I stopnia) dział wodny kraju. Występujące jeziora maj charakter: rynnowy (jeziora w dolinie górnej Wogry: Resko Górne, Jezioro Kłokowskie), zastoiskowy (Jezioro Kołackie), wytopiskowy (bardzo duża liczba oczek wytopiskowych znajduje się w południowej i południowo-zachodniej części gminy). Obszar gminy to strefa marginalna utworów polodowcowych, są więc tutaj źródliska wielu rzek lub ich dopływów. Ze strefy moren czołowych wypływają: Drawa i jej dopływy: Rakon i Kokna, które płyną w kierunku południowym i należą do zlewni Odry, Wogra, Mogilica, Rega, Bliska Struga i Bukowa, które płyną w kierunku północnym zasilając rzeki wpadające bezpośrednio do Bałtyku (Parsętę i Regę).

Warunki klimatyczne[edytuj | edytuj kod]

Klimat gminy wykazuje charakter przejściowy pomiędzy klimatem morskim, a klimatem kontynentalnym. Część północna powiatu pokryta przeważnie równinnymi terenami sandrowymi wykazuje cechy klimatu morskiego. Pozostała część południowa i centralna, zróżnicowana konfiguracyjnie, wykazuje cechy klimatu kontynentalnego. Okres wegetacyjny rozpoczyna się około 5 kwietnia i kończy się w listopadzie. W okresie wiosennym przeważają wiatry suche i często sto mroźne z północy i wschodu, a w okresie letnim przeważają wiatry zachodnie i południowo-zachodnie, przynoszące deszcz, w okresie zimy przeważają ciepłe wiatry południowo-zachodnie i zachodnie przynoszące zmianę pogody. Obszar gminy położony jest w obrębie trzech krain klimatycznych.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Gminę zamieszkuje 32,8% ludności powiatu.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez gminę prowadzą drogi wojewódzkie: nr 152 łącząca Połczyn-Zdrój ze Świdwinem (24 km), nr 163 do Czaplinka (28 km) i Białogardu (31 km), nr 172 do Barwic (20 km) i nr 170 z Ogartowa (5 km od Połczyna-Zdroju) do Tychowa (21 km).

Połczyn-Zdrój uzyskał połączenie kolejowe w 1897 r. po otwarciu linii ze Świdwina. W 1903 r. wybudowano odcinek ze Złocieńca przez Barwice do Grzmiącej. W 1991 r. linia Złocieniec – Połczyn-Zdrój została zamknięta, a w 1995 r. większość rozebrana. W 1996 r. zamknięto odcinek do Świdwina, a w 1999 r. do Grzmiącej.

W gminie czynne są 2 urzędy pocztowe: Połczyn-Zdrój (nr 78-320) i Redło (nr 78-325).

Na terenie gminy znajduje się wielofunkcyjne lądowisko Kołacz, zarządzane przez Nadleśnictwo Połczyn.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Połczyn-Zdrój, w sekcji Zabytki.
  • Borkowo – park dworski, k. XIX,
  • Borucino – park dworski, 1 poł. XIX,
  • Brusno – park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Buślary – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. par. pw. Wniebowzięcia NMP, szach., XIX,
    • zespół dworski z XIX w.: dwór (1878, 1 ćw. XX), budynek gospodarczy, park z aleją dojazdową (pocz. XX)
  • Czarnkowie – kościół protestancki , ob. rzym.-kat. (2 poł. XIX )
    • dom szachulcowy (2 poł. XIX )
  • Dobino – park dworski, XIX/XX,
  • Gawroniec – kaplica ewangelicka pałacowa, ob. kościół fil. pw. św. Teresy, 1828,
    • zespół pałacowy, XVIII/XIX: pałac (XVIII/XIX, 1923), park (1 poł. XIX),
  • Kłokowo – park dworski z dziedzińcem folwarcznym, 1 poł. XIX,
  • Kocury – park dworski z dziedzińcem folwarcznym (z zabudową), k. XIX,
  • Kołacz – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. św. Karola Boromeusza, szach., XVII, 1840,
    • park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Łęgi – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. Najśw. Serca Pana Jezusa, 1845,
    • park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Łośnica – park pałacowy, XVIII, XIX,
  • Nowe Ludzicko – park pałacowy, poł. XIX,
  • Ogartowo – park pałacowy, XIX,
  • Ostre Bardo – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. św. Katarzyny, szach., XVII/XVII,
  • Ostrowąs – zespół dworski (2 poł. XIX): dwór, park z aleją dojazdową (k. XIX) , folwark
  • Popielewice – park dworski, 1 poł. XIX,
  • Popielewko – park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Popielewo – kościół, XVIII,
    • park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Resko – park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Słowianki – park pałacowy, 1 poł. XIX,
  • Stare Resko – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. św. Alojzego, szach.,(dec. zespół dworski i kościelny), cmentarz przykościelny
    • zespół dworski, XVIII-XX, nr rej.: 1167 z 6.06.1983 (dec. zespół dworski i kościelny): dwór, park (2 poł. XIX), 2 budynki gospodarcze
  • Sucha – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. pw. św. Józefata Rzemieślnika, mur.-szach., 1930,
  • Toporzyk – kościół ewangelicki., ob. rzym.-kat. par. pw. Wniebowzięcia NMP, 1860,
    • park pałacowy, 2 poł. XIX,
  • Tychówko – kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. MB Częstochowskiej, szach., 1739,
    • park pałacowy z aleją dojazdową, 2 poł. XIX,
  • Wardyń Dolny – park dworski, 2 poł. XIX,

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06-11. ISSN 1734-6118.
  2. 2009 r.. „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym”, 2009-08-20. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  3. 3.5.4. Geologia i rzeźba terenu, Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Świdwińskiego 2004-2007, Wrzesień 2004 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urząd Miasta i Gminy w Połczynie-Zdroju: Plan Rozwoju Lokalnego gminy Połczyn–Zdrój na lata 2005–2009. Inwest Consulting SA. Połczyn-Zdrój: UMiG w Połczynie-Zdroju, 3 stycznia 2005, s. 22-25. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]