Czaplinek

Czaplinek
Rynek w Czaplinku z fontanną, pomnikiem rybaka - Pawła Wasznika i klasycystycznym kościołem
Herb Czaplinka Flaga Czaplinka
Państwo	Polska
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	drawski
Gmina	Czaplinek gmina miejsko-wiejska
Data założenia	1286
Prawa miejskie	1290-91
Burmistrz	Adam Sylwester Kośmider
Powierzchnia	13,62 km²
Wysokość	141 m n.p.m.
Populacja (2009) • liczba ludności • gęstość	6838 502,1 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 94
Kod pocztowy	78-550
Tablice rejestracyjne	ZDR
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego Czaplinek
Położenie na mapie Polski Czaplinek
53°33′N 16°14′E
TERC (TERYT)	3203014
SIMC	0949810
Urząd miejski ul. Rynek 6, 78-550 Czaplinek
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Czaplinek w Wikisłowniku
Strona internetowa

Czaplinek (dawniej Tempelbork, niem. Tempelburg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czaplinek. Położone między jeziorami Drawsko a Czaplino.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 6838 mieszkańców.

Położenie

Czaplinek leży na Pojezierzu Drawskim, między jeziorami Drawsko a Czaplino, na skrzyżowaniu drogi krajowej nr 20 z drogami wojewódzkimi nr 163, nr 171 i nr 177, w odległości ok. 125 km od Szczecina, 95 km od Koszalina, 65 km od Piły.

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 13,62 km².

W latach 1946–1950 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego, a w latach 1950–1998 do woj. koszalińskiego.

Jedna z części miasta posiada nazwę Zawada.

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa, pochodzące sprzed 2500 lat, odkryto na wyspie Bielawa na jeziorze Drawsko i w Starym Drawsku. Na początku naszej ery byli tu germańscy Goci, po nich przyszli Słowianie, których gród w XII wieku najprawdopodobniej spalił Bolesław Krzywousty, włączając słowiańskie Pomorze do Polski.

Sławogród - pokazowa budowla wzorowana na słowiańskich grodziskach

W tamtych czasach była tu granica polsko-pomorska i pomorsko-wielkopolska, wykorzystująca przesmyk między jeziorami jako naturalną przeszkodę.

Jesienią 1286 roku książę wielkopolski Przemysław II, sprowadził na ten teren rycerzy Zakonu Świątyni Jerozolimskiej, którzy zbudowali Świątynny Gród – Tempelborh/burg obok istniejącej osady rybackiej. Około 1300 roku ziemia czaplinecka została włączona do Brandenburgii, a potem do biskupstwa kamieńskiego. W 1368 roku ziemie te nabył Kazimierz III Wielki. W rękach polskich Czaplinek pozostawał do 1668 roku, kiedy to przeszedł we władanie Brandenburgii.

W wieku XVII wieku miasto przeżywało bardzo ożywiony rozwój. Czaplinka nie omijały w tym czasie wielkie pożary, które niszczyły miasto prawie w całości. W 2. poł. XVIII wieku zamek Drahim stopniowo tracił znaczenie na rzecz miasta, a zamek zaczął popadać w ruinę. Pod koniec XIX wieku doprowadzono do miasta linię kolejową. Rozpoczęła się budowa dróg, brukowanych ulic, sieci gazowniczej, powstała poczta wraz z telegrafem. W okresie II wojny światowej w Czaplinku i jego okolicach, utworzono obóz pracy dla jeńców radzieckich, a spora grupa Polaków była zatrudniona przez Niemców jako robotnicy przymusowi.

Miasto znajdowało się na linii niemieckiego oporu zwanej Pommersche Seenstellung – (pol. Wał Pomorski) i było bronione przez oddziały SS. Po przełamaniu głównych pozycji Wału Pomorskiego w kierunku Czaplinka nacierały oddziały 7 pułku 3 Dywizji Piechoty. Trzy bataliony wspierane przez pododdziały artylerii zdobyły miasto 3 marca 1945 roku.

Po wojnie miasto powoli straciło swój rolniczy charakter, pełniąc funkcję zaplecza rolniczego, a główny przemysł oparł się o elektronikę i turystykę.

Toponimia

Na mapie PALATINATVS POSNANIENSIS, IN MAIORI POLONIA PRIMARII NOVA DELINEATIO z 1668 roku zapisano nazwę miasta jako Czaplinek. Na polskiej mapie wojskowej z 1938 r. podano polski egzonim Czaplinek. Po przejęciu miasta przez administrację polską przejściowo używano nazwy Czaplice, nazwę Czaplinek wprowadzono formalnie 12 listopada 1946.

Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

• układ urbanistyczny śródmieścia
• kościół pw. Świętej Trójcy z XIII wieku, odrestaurowany w 1725 r., parafialny parafii Świętej Trójcy
• dzwonnica drewniana przy kościele parafialnym z XVIII wieku
• kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z 1829 r., filialny parafii Świętej Trójcy,
• ratusz z 1845 r., ul. Rynek 6

inne zabytki:

• dawny budynek warsztatowo-mieszkalny przy ul. Studziennej 2
• cmentarz żydowski.

Zabytki Czaplinka

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

Kościół Świętej Trójcy (wnętrze z ołtarzem baldachimowym)

Ratusz

Budynek warsztatowo-mieszkalny przy ul. Studziennej 2

Turystyka

Przystań żeglarska nad jeziorem Drawsko

Czaplinek współcześnie jest miejscowością turystyczną. Znajduje się tutaj baza noclegowa, duża przystań żeglarska. W Czaplinku zaczyna się spływ rzeką Drawą.

Przy ul. Drahimskiej nad jeziorem Drawsko wyznaczono letnie kąpielisko.

Kultura i sport

Miasto znane jest z Międzynarodowego Zlotu Miłośników motocykli Harley-Davidson. Odbywa się tu również wystawa gołębi.

Miejscową drużyną piłkarską jest „Lech” Czaplinek grający obecnie w IV lidze polskiej. W sezonach 2002–2004 oraz 2007/2008 klub grał w grupie zachodniopomorskiej IV ligi. „Lech” posiada 5 sekcji wiekowych (Młodzik Młodszy, Młodzik, Junior Młodszy i Starszy oraz Senior). Klub posiada własny stadion na ponad 250 miejsc, przy ulicy Parkowej. W klubie można trenować również tenis stołowy.

W Czaplinku jest również „Salos” Czaplinek (młodzież salezjańska), który posiada sekcję w takich dyscyplinach jak: koszykówka, siatkówka, tenis stołowy.

Czaplinek był trzykrotnie organizatorem Inspektorialnych Igrzysk w latach 1996, 1998, 2001 oraz w roku 2004 organizował Ogólnopolskie Rozgrywki Animatorów Sportowych.^{[potrzebne źródło]}

Oświata

Szkoła Podstawowa w Czaplinku

W Czaplinku znajduje się szkoła podstawowa, gimnazjum oraz Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych, który obejmuje Liceum Ogólnokształcące im. 3 Dywizji Strzelców Karpackich oraz Zasadniczą Szkołę Zawodową im. Stefana Czarnieckiego.

Administracja

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Czaplinka wybierają do swojej rady miejskiej 9 radnych (9 z 15). Pozostałych sześciu radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Czaplinek. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest Ratusz na czaplineckim Rynku.

Gmina Czaplinek utworzyła w obrębie miasta 3 jednostki pomocnicze, zwane osiedlami samorządu mieszkańców (tj. Osiedle Nr 1, 2, 3 Samorządu Mieszkańców). W każdym z nich organ uchwałodawczy – ogólne zebranie mieszkańców wybiera zarząd osiedla, który składa się z 3 do 8 członków, wraz z przewodniczącym.

Mieszkańcy Czaplinka wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Koszalin, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego Gorzów Wielkopolski.

Współpraca zagraniczna

Partnerzy miasta i gminy Czaplinek:

• Bad Schwartau (Niemcy) od 4 września 1993
• Grimmen (Niemcy) od 19 lipca 2002
• Lychen (Niemcy) od 16 listopada 2001
• Marlow (Niemcy) od 19 lipca 2002
• Ratekau (Niemcy) od 1991

Komunikacja

W Czaplinku znajduje się stacja kolejowa linii kolejowej nr 210. Ok. 7 km na południowy wschód od miasta funkcjonuje lądowisko Czaplinek-Broczyno, a ok. 9 km na północny zachód - prywatne lądowisko Drahimek.

Wspólnoty wyznaniowe

• Parafia Świętej Trójcy w Czaplinku
• Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy (Sala Królestwa).

Osoby urodzone w Czaplinku

• Emil Palleske (1823–1880) – niemiecki pisarz i aktor
• Longin Komołowski (ur. 1948) – polski polityk

Ciekawostki

W Czaplinku podczas II wojny światowej mieszkał Iwan Sołoniewicz, rosyjski pisarz, który w 1934 wraz z synem Jurijem i bratem Borysem zbiegł z gułagu w rejonie Karelii i przedostał się do sąsiedniej Finlandii.

Linki zewnętrzne

• Historia Żydów w Czaplinku na portalu Wirtualny Sztetl

Zobacz też

• Ulice Czaplinka