Czaplinek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: wsie o tej samej nazwie.
Czaplinek
Rynek w Czaplinku z fontanną, pomnikiem rybaka - Pawła Wasznika i klasycystycznym kościołem
Rynek w Czaplinku z fontanną, pomnikiem rybaka - Pawła Wasznika i klasycystycznym kościołem
Herb Flaga
Herb Czaplinka Flaga Czaplinka
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat drawski
Gmina Czaplinek
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1286
Prawa miejskie 1290-91[1]
Burmistrz Adam Sylwester Kośmider
Powierzchnia 13,62 km²
Wysokość 141 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

7200
502,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 94
Kod pocztowy 78-550
Tablice rejestracyjne ZDR
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Czaplinek
Czaplinek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czaplinek
Czaplinek
Ziemia 53°33′N 16°14′E/53,550000 16,233333Na mapach: 53°33′N 16°14′E/53,550000 16,233333
TERC
(TERYT)
3203014
SIMC 0949810
Urząd miejski
ul. Rynek 6,
78-550 Czaplinek
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Czaplinek w Wikisłowniku
Strona internetowa

Czaplinek (dawniej Tempelbork, niem. Tempelburg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czaplinek. Położone między jeziorami Drawsko a Czaplino.

Według danych z 31 grudnia 2012 roku miasto miało 7200 mieszkańców[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Czaplinek leży na Pojezierzu Drawskim, między jeziorami Drawsko a Czaplino, na skrzyżowaniu drogi krajowej nr 20 z drogami wojewódzkimi nr 163, nr 171 i nr 177, w odległości ok. 125 km od Szczecina, 95 km od Koszalina, 65 km od Piły.

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 13,62 km²[3].

W latach 1946–1950 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego, a w latach 1950–1998 do woj. koszalińskiego.

Jedna z części miasta posiada nazwę Zawada.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze ślady osadnictwa, pochodzące sprzed 2500 lat, odkryto na wyspie Bielawa na jeziorze Drawsko i w Starym Drawsku. Na początku naszej ery byli tu germańscy Goci, po nich przyszli Słowianie, których gród w XII wieku najprawdopodobniej spalił Bolesław Krzywousty, włączając słowiańskie Pomorze do Polski.

Sławogród - pokazowa budowla wzorowana na słowiańskich grodziskach

W tamtych czasach była tu granica polsko-pomorska i pomorsko-wielkopolska, wykorzystująca przesmyk między jeziorami jako naturalną przeszkodę.

Jesienią 1286 roku książę wielkopolski Przemysław II, sprowadził na ten teren rycerzy Zakonu Świątyni Jerozolimskiej, którzy zbudowali Świątynny Gród – Tempelborh/burg obok istniejącej osady rybackiej. Około 1300 roku ziemia czaplinecka została włączona do Brandenburgii, a potem do biskupstwa kamieńskiego. W 1368 roku ziemie te nabył Kazimierz III Wielki. W rękach polskich Czaplinek pozostawał do 1668 roku, kiedy to przeszedł we władanie Brandenburgii.

W wieku XVII wieku miasto przeżywało bardzo ożywiony rozwój. Czaplinka nie omijały w tym czasie wielkie pożary, które niszczyły miasto prawie w całości. W 2. poł. XVIII wieku zamek Drahim stopniowo tracił znaczenie na rzecz miasta, a zamek zaczął popadać w ruinę. Pod koniec XIX wieku doprowadzono do miasta linię kolejową. Rozpoczęła się budowa dróg, brukowanych ulic, sieci gazowniczej, powstała poczta wraz z telegrafem. W okresie II wojny światowej w Czaplinku i jego okolicach, utworzono obóz pracy dla jeńców radzieckich, a spora grupa Polaków była zatrudniona przez Niemców jako robotnicy przymusowi.

Miasto znajdowało się na linii niemieckiego oporu zwanej Pommersche Seenstellung – (pol. Wał Pomorski) i było bronione przez oddziały SS. Po przełamaniu głównych pozycji Wału Pomorskiego w kierunku Czaplinka nacierały oddziały 7 pułku 3 Dywizji Piechoty. Trzy bataliony wspierane przez pododdziały artylerii zdobyły miasto 3 marca 1945 roku.

Po wojnie miasto powoli straciło swój rolniczy charakter, pełniąc funkcję zaplecza rolniczego, a główny przemysł oparł się o elektronikę i turystykę.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Na mapie PALATINATVS POSNANIENSIS, IN MAIORI POLONIA PRIMARII NOVA DELINEATIO z 1668 roku zapisano nazwę miasta jako Czaplinek[4]. Na polskiej mapie wojskowej z 1938 r. podano polski egzonim Czaplinek[5]. Po przejęciu miasta przez administrację polską przejściowo używano nazwy Czaplice[6], nazwę Czaplinek wprowadzono formalnie 12 listopada 1946[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[8] [9]:

inne zabytki:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przystań żeglarska nad jeziorem Drawsko

Czaplinek współcześnie jest miejscowością turystyczną. Znajduje się tutaj baza noclegowa, duża przystań żeglarska. W Czaplinku zaczyna się spływ rzeką Drawą.

Przy ul. Drahimskiej nad jeziorem Drawsko wyznaczono letnie kąpielisko śródlądowe. W 2013 r. sezon kąpielowy określono na okres od 24 czerwca do 31 sierpnia[10].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście odbywa się Międzynarodowy Zlot Miłośników motocykli Harley-Davidson. Odbywa się tu również wystawa gołębi.

Miejscową drużyną piłkarską jest „Lech” Czaplinek grający obecnie w IV lidze polskiej. W sezonach 20022004 oraz 2007/2008 klub grał w grupie zachodniopomorskiej IV ligi. „Lech” posiada 5 sekcji wiekowych (Młodzik Młodszy, Młodzik, Junior Młodszy i Starszy oraz Senior). Klub posiada własny stadion na ponad 250 miejsc, przy ulicy Parkowej. W klubie można trenować również tenis stołowy.

W Czaplinku jest również „Salos” Czaplinek (młodzież salezjańska), który posiada sekcję w takich dyscyplinach jak: koszykówka, siatkówka, tenis stołowy.

Czaplinek był trzykrotnie organizatorem Inspektorialnych Igrzysk w latach 1996, 1998, 2001 oraz w roku 2004 organizował Ogólnopolskie Rozgrywki Animatorów Sportowych.[potrzebne źródło]

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Szkoła Podstawowa w Czaplinku

W Czaplinku znajduje się szkoła podstawowa (przy ul. Wałeckiej 49), gimnazjum (przy ul. Słonecznej 27), liceum ogólnokształcące (przy ul. Parkowej 1) oraz Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych (przy ul. Grunwaldzkiej 1), który obejmuje Liceum Ogólnokształcące im. 3 Dywizji Strzelców Karpackich, Technikum oraz Zasadniczą Szkołę Zawodową im. Stefana Czarnieckiego. Poza tym przy ul. Parkowej 2 działa Szkoła Policealna i Liceum uzupełniające. W mieście znajduje się jedno przedszkole niepubliczne[11].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Burmistrzowie Czaplinka.

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Czaplinka wybierają do swojej rady miejskiej 9 radnych (9 z 15). Pozostałych sześciu radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Czaplinek. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest Ratusz na czaplineckim Rynku.

Gmina Czaplinek utworzyła w obrębie miasta 3 jednostki pomocnicze, zwane osiedlami samorządu mieszkańców (tj. Osiedle Nr 1, 2, 3 Samorządu Mieszkańców). W każdym z nich organ uchwałodawczy – ogólne zebranie mieszkańców wybiera zarząd osiedla, który składa się z 3 do 8 członków, wraz z przewodniczącym[12][13][14].

Mieszkańcy Czaplinka wybierają posłów na Sejm RP z okręgu wyborczego nr 40 (Koszalin), senatora z okręgu nr 99, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.

Współpraca zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Partnerzy miasta i gminy Czaplinek:[15]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W Czaplinku znajduje się stacja kolejowa linii kolejowej nr 210. Ok. 7 km na południowy wschód od miasta funkcjonuje lądowisko Czaplinek-Broczyno, a ok. 9 km na północny zachód - prywatne lądowisko Drahimek.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Osoby urodzone w Czaplinku[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W Czaplinku podczas II wojny światowej mieszkał Iwan Sołoniewicz, rosyjski pisarz, który w 1934 wraz z synem Jurijem i bratem Borysem zbiegł z gułagu w rejonie Karelii i przedostał się do sąsiedniej Finlandii.

Przypisy

  1. Na Ziemi Ojców, Rocznik Ziem Zachodnich i Północnych, 1962, Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich, s. 182.
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-06-05. ISSN 1734-6118.
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
  4. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:PALATINATVS_POSNANIENSIS,_IN_MAIORI_POLONIA_PRIMARII_NOVA_DELINEATIO.PNG
  5. Arkusz 42 Stettin (Szczecin). Mapa operacyjna 1:300 000. Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa: 1938.
  6. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 45. ISBN 83-87879-34-7.
  7. M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 3.5.13]. s. 12.
  9. „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin. 
  10. Uchwała Nr XXIX/369/13 Rady Miejskiej w Czaplinku z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie określenia wykazu kąpielisk (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 2480)
  11. Lista szkół - Gmina Czaplinek. W: www.katalog.szkolnictwa.pl [on-line]. [dostęp 2014-02-01].
  12. Uchwała Nr X/83/07 Rady Miejskiej w Czaplinku z dnia 6 lipca 2007 r. ws. Statutu Osiedla Nr 1 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 88, poz. 1482)
  13. Uchwała Nr X/84/07 Rady Miejskiej w Czaplinku z dnia 6 lipca 2007 r. ws. Statutu Osiedla Nr 2 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 88, poz. 1483)
  14. Uchwała Nr X/85/07 Rady Miejskiej w Czaplinku z dnia 6 lipca 2007 r. ws. Statutu Osiedla Nr 3 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 88, poz. 1485)
  15. Kontakty zagraniczne (pol.). UMiG w Czaplinku. [dostęp 04.03.2009].
  16. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]