Gorączka od ugryzienia szczura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gorączka od ugryzienia szczura (gorączka szczurza)
ICD-10 A25
A25.0 spirilloza, sodoku
A25.1 streptobaciloza, gorączka Haverhill
A25.9 gorączka od ugryzienia szczura bliżej nieokreślonego pochodzenia
DiseasesDB 32803
MeSH D011906

Gorączka od ugryzienia szczura lub gorączka szczurza – grupa odzwierzęcych chorób zakaźnych wywoływanych zakażeniem śrubowcem mniejszym (spirilloza, sodoku) lub Streptobacillus moniliformis (streptobaciloza, gorączka Haverhill).

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Choroba jest zoonozą. Powodujące ją drobnoustroje występują w górnych drogach oddechowych gryzoni, przede wszystkim szczurów (także myszy i myszoskoczków). Choroba przenosi się głównie poprzez ugryzienie lub zadrapanie przez zakażone zwierzę.[1]

S. moniliformis wywołuje odmianę choroby zwaną streptobacilozą. Gorączka Haverhill to odmiana występująca po spożyciu pożywienia, wody lub mleka zakażonego S. moniliformis[2][3]. Znane są także przypadki zakażenia S. moniliformis o nieznanym pochodzeniu[4].

S. minus przenosi się przez ugryzienie i powoduje odmianę choroby zwaną sodoku bądź spirillozą[1].

Głównym sprawcą gorączki w USA jest S. moniliformis, podczas gdy zakażenia S. minus występują głównie w Azji[1].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Choroba objawia się gorączką, wysypką, zapaleniem stawów. Rozwija się raptownie z gorączką, bólami głowy i mięśni, dreszczami, wymiotami, niekiedy adenopatią. Następnie, w ciągu kilku dni od gorączki, głównie na kończynach, pojawia się plamisto-grudkowa lub plamista wysypka. Ugryzienie goi się zazwyczaj szybko i bez powikłań. Nie występuje powiększenie okolicznych węzłów chłonnych ani owrzodzenie. W około 50% przypadków ma miejsce nieropne, wędrujące zapalenie stawów lub bóle stawowe. Nieleczona choroba przebiega z nawrotami przez średnio 3 tygodnie. Mogą wystąpić powikłania, takie jak: ropnie tkanek miękkich i narządów, zapalenia płuc, wsierdzia i mięśnia sercowego oraz opon mózgowych. Nieleczona gorączka kończy się śmiercią w 7–10% przypadków.[1]

W przypadku zarażenia S. minus, po początkowym zagojeniu miejsca ugryzienia, może się pojawić owrzodzenie oraz zapalenie i powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Wysypka ma postać charakterystycznych czerwonych lub fioletowych plamek.[1]

Okres inkubacji choroby wynosi 3–10 dni (do 3 tygodni) dla S. moniliformis i 7–21 dni dla S. minus.[1]

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

S. moniliformis można izolować z próbek krwi, płynu stawowego, ropni czy próbek z miejsca ugryzienia. Drobnoustrój rośnie wolno na podłożach wzbogacanych krwią, surowicą czy płynem puchlinowym. Przy podejrzeniu zakażenia hodowlę prowadzi się do 3 tygodni.[1]

S. minus nie udało się wyhodować na podłożach sztucznych, ale bakterię można uwidocznić w preparacie mikroskopowym krwi z użyciem ciemnego pola, a także przy zastosowaniu wysięku ze zmian lub materiału z węzłów chłonnych. Bakterię można także izolować z krwi, węzłów chłonnych lub zmian miejscowych po dootrzewnowym wszczepieniu materiału pobranego od pacjenta myszom lub świnkom morskim.[1]

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu stosuje się penicylinę G podawaną dożylnie lub domięśniowo. U pacjentów z zapaleniem wsierdzia powinno się stosować duże dawki penicyliny G podawane dożylnie przez co najmniej 4 tygodnie; początkowo pomocna może być także streptomycyna. U pacjentów z nadwrażliwością na ten antybiotyk można stosować doksycyklinę lub streptomycynę, jednak tej pierwszej nie powinno się podawać dzieciom do lat ośmiu, jeśli korzyści z terapii nie przewyższą ryzyka przebarwienia zębów.[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze opisy choroby pochodzą z hinduskiego traktatu Ryszi Suśruty, Suśruta Samhita. Choroba znana była też w starożytnej Japonii jako sodoku. W czasach nowożytnych opisał ją jako jeden z pierwszych Eli Ives z Yale University. Patogen ją wywołujący odkrył praktykujący w Indiach Henry Vandyke Carter[5]. Kolejny opis przedstawił Hayari Miyake w 1899[6]. Pierwsza szczegółowo opisana epidemia gorączki Haverhill miała miejsce w 1926 roku w USA[2][3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 36. Gorączka od ugryzienia szczura (gorączka szczurza). W: Carol J. Baker: Choroby zakaźne u dzieci. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 94-95. ISBN 9788320038385.
  2. 2,0 2,1 F. Parker, NP. Hudson. The Etiology of Haverhill Fever (Erythema Arthriticum Epidemicum).. „Am J Pathol”. 2 (5), s. 357-380.7, Sep 1926. PMID 19969709. 
  3. 3,0 3,1 Edwin H. Place; Lee E. Sutton. Erythema arthriticum epidemicum (Haverhill fever). „Arch Intern Med”. 54 (5), s. 659-684, 1934. 
  4. JN. Fordham, E. McKay-Ferguson, A. Davies, T. Blyth. Rat bite fever without the bite.. „Ann Rheum Dis”. 51 (3), s. 411-2, Mar 1992. doi:10.1136/ard.51.3.411. PMID 1575596. 
  5. Ralph D. Feigin: Textbook of pediatric infectious diseases. Philadelphia: Saunders, 2004, s. 1687. ISBN 0-7216-9329-6.
  6. Miyake H. Ueber die Rattenbisskrankheit. „Mitteilungen aus den Grenzgebieten der Medizin und Chirurgie”. 5, s. 231-262, 1899. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.