Gorczyca polna
| Gorczyca polna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | kapustowce |
| Rodzina | kapustowate |
| Rodzaj | gorczyca |
| Gatunek | gorczyca polna |
| Nazwa systematyczna | |
| Sinapis arvensis L. Sp. pl. 2:668. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gorczyca polna, ognicha (Sinapis arvensis) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Rośnie dziko w Afryce Północnej, na znacznej części Azji (Azja Zachodnia, Środkowa, Syberia, Kaukaz, Pakistan) i w całej Europie, rozprzestrzenia się również gdzieniegdzie poza tymi obszarami[2]. W polskiej florze jest archeofitem[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Ciemnozielona lub purpurowo nabiegła, wzniesiona, ulistniona, szorstko owłosiona w dolnej części. Ma wysokość 30-60 cm i górą rozgałęzia się.
- Liście
- Liście dolne w zarysie lirowate, duże, na ogonkach i nieco szorstkie. Górne liście łodygowe wydłużone, brzegiem zatokowo ząbkowane, nagie, często siedzące, gładkie.
- Kwiaty
- Żółte, o średnicy do 15 mm, o działkach odgiętych pod kątem prostym, zebrane w szczytowe grono. Po działkach najłatwiej można ją rozróżnić od podobnego gatunku rzodkwi świrzepy, która ma działki przylegające.
- Owoc
- Czterokanciasta łuszczyna z płaskim dzióbkiem 2-3 krotnie dłuższym, niż klapy. Przylega do osi owocostanu. Długość łuszczyny 1-2 cm, długość szypułki mniej niż 0,5 cm. W każdej łuszczynie 8-17 czerwonobrunatnych lub czarnych nasion.
Biologia i ekologia [edytuj]
Roślina jednoroczna. Roślina miododajna, owadopylna lub samopylna. Roślina ruderalna. Rośnie na polach, miedzach, ugorach, przydrożach. Uciążliwy chwast polny, głównie w zbożach jarych i uprawach okopowych. Preferuje gleby gliniaste, żyzne i bogate w wapń (roślina wskaźnikowa gleb zasobnych w wapń). Na glebach piaszczystych występuje rzadko. Gatunek charakterystyczny dla klasy Stellarietea mediae.:[4] Roślina lekko trująca. Domieszka tego chwastu w paszy dla koni i bydła powoduje pogorszenie jakości mleka, a nawet zatrucie zwierząt.
Zmienność [edytuj]
- Sinapis arvensis L. var arvensis – odmiana o całkiem nagich łuszczynach
- Sinapis arvensis L. var orientalis – odmiana o owłosionych łuszczynach[3].
Ciekawostki [edytuj]
- Angielscy naukowcy stwierdzili przypadki krzyżowania się uprawianych roślin transgenicznych (rzepaku) z dziko rosnącą gorczycą polną[5].
- Proszkiem z nasion gorczycy polnej można tępić ślimaki, mszyce, gąsienice.
- W I księdze poematu Pan Tadeusz Adama Mickiewicza znajduje się fragment:
- Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała
- Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała
Według XIX-wiecznych autorów nazwą świerzop określano w czasach A. Mickiewicza właśnie gorczycę polną, lub rzodkiew świrzepę.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-15].
- ↑ 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Doniesienie naukowe
