Glifosat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Glifosat
Glifosat
Glifosat
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C3H8NO5P
Masa molowa 169,07 g/mol
Wygląd biały proszek, bez zapachu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 1071-83-6
34494-03-6 (monochlorowodorek)
40465-66-5 (sól monoamonowa)
70393-85-0 (chlorowodorek)
PubChem 3496[5]
DrugBank DB04539[6]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Glifosatorganiczny związek chemiczny z grupy fosfonianów. Jest aktywnym składnikiem niektórych nieselektywnych herbicydów. Hamuje działanie bardzo ważnego dla roślin enzymu syntazy EPSPS (syntaza 5-enolopirogroniano-szikimowo-3-fosforanowa)[7], który jest kluczowym enzymem na szlaku metabolicznym kwasu szikimowego, związanego z biosyntezą aromatycznych aminokwasów (fenyloalaniny, tyrozyny i tryptofanu).

Glifosat wszedł na rynek w 1974 roku jako składnik herbicydu Roundup; stosowany jest w postaci soli amonowej lub izopropyloamoniowej. Preparaty Roundup oprócz glifosatu jako czynnika aktywnego biologicznie, zawierają substancje ułatwiające jego przenikanie przez błony komórkowe. Obecnie na rynku polskim dostępne jest kilkanaście generycznych środków zawierających w swoim składzie glifosat; niektóre z nich to: Avans Premium 360 SL, Glifocyd 360 SL, Klinik 360 SL, Kosmik 360 SL, Taifun 360 SL.

Glifosat uzyskał szczególne znaczenie po opracowaniu roślin uprawnych modyfikowanych genetycznie, które zawierają gen kodujący syntazę EPSPS odporną na działanie glifosatu (pochodzi ona od bakterii[7]). Umożliwia to opryski upraw tym środkiem w celu selektywnego niszczenia chwastów. Znane są jednak rośliny, które wykształciły odporność na glifosat (dzięki powieleniu genów kodujących EPSPS lub zabezpieczeniu merystemu wierzchołkowego pędu)[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Glifosat (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron.
  2. Glifosat (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  3. 3,0 3,1 Glifosat (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-09-01].
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Glifosat (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-09-01].
  5. Glifosat – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. Glifosat – karta leku (DB04539) (ang.). DrugBank.
  7. 7,0 7,1 7,2 Jerry Adler. Ekspansja superchwastów.. „Świat Nauki”. nr. 6 (238), s. 66-71, czerwiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]