Grabów nad Pilicą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Grabów nad Pilicą
Urząd gminy Grabów nad Pilicą - d. strażnica austriacka
Urząd gminy Grabów nad Pilicą - d. strażnica austriacka
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat kozienicki
Gmina Grabów nad Pilicą
Liczba ludności (2006) 460
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 26-902
Tablice rejestracyjne WKZ
SIMC 0621771
Położenie na mapie gminy Grabów nad Pilicą
Mapa lokalizacyjna gminy Grabów nad Pilicą
Grabów nad Pilicą
Grabów nad Pilicą
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grabów nad Pilicą
Grabów nad Pilicą
Ziemia 51°43′29″N 21°13′35″E/51,724722 21,226389Na mapach: 51°43′29″N 21°13′35″E/51,724722 21,226389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Grabów nad Pilicąwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą.

Miejscowość jest siedzibą gminy Grabów nad Pilicą. Nazwa miejscowości pochodzi od drzewa - grab. Leży w odległości 6 km na południe od Pilicy przy trasie wojewódzkiej 730. Przez zachodnią część miejscowości przechodzi linia kolejowa 8 na której znajduje się przystanek Grabów nad Pilicą. Kościół neogotycki pod wezw. Św. Trójcy.

Działa Ochotnicza Straż Pożarna. Szkoła podstawowa i gimnazjum. Posiada biologiczną oczyszczalnię ścieków. Zachował się park dworski.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • W roku 1382 r. lokowano wieś Grabów na prawie chełmińskim. Była to osada leśna, jej mieszkańcy zajmowali się smolarstwem, wypalaniem węgla drzewnego oraz bartnictwem.
  • W XVI wieku właścicielami wsi byli Grabowscy i Gwałowscy.
  • W roku 1656 przez teren Grabowa przemaszerowały wojska Stefana Czarnieckiego.
  • W XVIII wieku wieś była własnością Józefa Pułaskiego (ojca Kazimierza).

Wieś zmieniała właścicieli wielokrotnie. Od XIX wieku właścicielami Grabowa byli Komorniccy. W 1876 r. urodziła się w Grabowie poetka Młodej Polski Maria Komornicka (zmarła w 1948 r.).

  • Po III rozbiorze Polski w roku 1795 znalazła się w zaborze austriackim. W Grabowie była strażnica austriackiej straży granicznej (obecnie budynek Urzędu Gminy).
  • W roku 1827 we wsi było 34 domy z 439 mieszkańcami. W roku 1867 we wsi jest 36 osad włościańskich o pow. 300 mórg.
  • Po roku 1867 gmina Grabów miała obszar 24 000 mórg i 9 000 mieszkańców, kancelaria gminy znajdowała się w Bożem. Dobra Grabów składały się z 4 folwarków - 1. Grabów 2. Wola Grabowska 3. Cychry 4. Dębniak - folwark powstał po nowo wyciętym lesie.
  • Wieś była terenem walk w 1863, 1914, 1939, 1944, 1945 roku.
  • Cmentarz wojskowy z I wojny światowej ok. 700 żołnierzy (Niemcy, Rosjanie , Austriacy). Na tym cmentarzu jest też pomnik poświęcony mieszkańcom Grabowa walczącym z Rosjanami w latach 1918-1920.
  • W roku 1929 Gmina Grabów nad Pilicą miała siedzibę w Bożem. We wsi była herbaciarnia, kowal, wiatrak
  • W czasie II wojny światowej wieś prawie całkowicie zniszczona, głównie w toku walk na przyczółku warecko-magnuszewskim
  • W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Jedna z pierwszych pisanych wzmianek pochodzi z 1451 roku, kiedy to Kościół w Grabowie otrzymał dziesięcinę snopową ze wsi Brzozowica. Drewniany kościół spalił się w XVIII w. W roku 1776 nowy kościół wystawił Ignacy Walewski podkomorzy królewski, właściciel Grabowa.

Kościół neogotycki pw. Św. Trójcy wzniesiony został w latach 1903-1917 wg projektu arch. Tomasza Pajzderskiego.

Parafia należy do dekanatu głowaczowskiego, diecezji radomskiej.

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W miejscu zniszczonego dworu Komornickich znajduje się obecnie szkoła podstawowa, a grobowiec tej rodziny stoi na miejscowym cmentarzu.
  • We wsi znajduje się cmentarz wojenny z I wojny światowej i obelisk z płytą poświęconą poległym w walce w wojnie polsko-bolszewickiej.
  • Na cmentarzu rzymskokatolickim znajduje się mogiła 70 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w 1944 w czasie walk na przyczółku warecko-magnuszewskim.
  • W 1876 roku, w Grabowie urodziła się i mieszkała młodopolska, transseksualna poetka Maria Komornicka, znana także jako Piotr Włast.
  • W kościele, w Grabowie miał chrzest bohater Polski i Stanów Zjednoczonych Kazimierz Pułaski. Dla upamiętnienia tego wydarzenia w kościele znajduje się tablica pamiątkowa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]