Gwiazda Polarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Droga, po której w wyniku precesji przemieszcza się po nieboskłonie północny biegun niebieski na przestrzeni lat

Gwiazda Polarna, Gwiazda Biegunowa, Polaris, Cynozura – widoczna gołym (nieuzbrojonym) okiem gwiazda położona najbliżej bieguna północnego nieba. Na to, która z gwiazd jest obecnie Gwiazdą Polarną, ma wpływ precesja osi ziemskiej.

Aktualnie jest nią najjaśniejsza gwiazda Małej Niedźwiedzicy (Małego Wozu): α Ursae Minoris. W 2000 roku znajdowała się ona w odległości ok. 44 minut łuku od bieguna północnego[1], lecz powoli zbliża się do niego i najbliżej (w odległości 27,15 minuty łuku, czyli trochę mniej niż średnica kątowa tarczy Księżyca) znajdzie się 24 marca 2100 roku[2]. W przeszłości Gwiazdą Polarną były Kochab (β Ursae Minoris, ok. 400 p.n.e.), Thuban z gwiazdozbioru Smoka (ok. 2600 p.n.e.)[2] i Tau Herculis z gwiazdozbioru Herculesa (około 7400 p.n.e.). Około roku 3000 α Ursae Minoris będzie równie odległa od bieguna co γ Cephei (Alrai w gwiazdozbiorze Cefeusza), która to będzie kolejną Gwiazdą Polarną[3]. Następnie Gwiazdami Polarnymi będą kolejno: Alderamin (α Cephei) około roku 7000, Wega (α Lyrae) około roku 14 000 i ponownie Thuban około roku 24 000.

Obecna Gwiazda Polarna ma wielkość gwiazdową 1,97m. Na niebie można ją odnaleźć według przedstawionego poniżej schematu:

Zirkumpolar ani.gif

Jak widać na tej animacji, Gwiazda Polarna niemal nie zmienia położenia w ciągu nocy. Dzięki temu była od wieków wykorzystywana do znajdowania kierunków świata (leży zawsze na północy) oraz do wyznaczania szerokości geograficznej sekstantem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikisource-logo.svg
Zobacz w Wikiźródłach tekst
Wozy

Przypisy

  1. α Ursae Minoris w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 Joe Rao: The North Star: Polaris (ang.). space.com, 2012-05-07. [dostęp 2014-03-09].
  3. Gamma Cephei is a future North Star (ang.). EarthSky, 2013-09-30. [dostęp 2014-03-09].