Ignacy Schwarzbart

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ignacy Schwartzbart

Ignacy Izaak Schwarzbart (w bibliogr. także: Schwartzbart, Szwarcbart, imiona w bibliogr. ang. i hebr.: Ignac Itzchak), ur. 13 listopada 1888 w Chrzanowie, zm. 26 kwietnia 1961 w Nowym Jorku – działacz syjonistyczny, adwokat, poseł na Sejm V kadencji, członek Rady Narodowej RP na uchodźstwie.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w żydowskiej rodzinie chrzanowskiej. Ojciec był właścicielem karczmy, matka zajmowała się domem i prowadziła działalność charytatywną. Uczęszczał do austriackiego gimnazjum, a następnie studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uzyskał tytuł doktora, po czym praktykował jako adwokat w Krakowie. W roku 1911 wybrany został przewodniczącym akademickiej syjonistycznej organizacji Haszachar. Podczas I wojny światowej był oficerem austriackim i sędzią w sądach wojskowych, po wojnie nie przyjęto go w szeregi wojska polskiego ze względu na pochodzenie.

Uczestniczył w powoływaniu żydowskiej rady narodowej w Krakowie. W latach 19211924 był redaktorem naczelnym Nowego Dziennika, wydawanego w Krakowie przez społeczność żydowską i radnym miasta Krakowa. Współpracował z redakcjami pism Chwila (we Lwowie) i Moment (w Warszawie). Opowiadał się za porozumieniem ludności żydowskiej z każdą polską władzą. Zasiadł w radzie administracyjnej Światowego Kongresu Żydów. W latach 30. XX wieku był prezesem Organizacji Syjonistycznej Małopolski Zachodniej i Śląska. W roku 1938 został wybrany posłem na Sejm RP, należał do Koła Żydowskiego. Mimo popierania utworzenia żydowskiego państwa, dążył też do poprawy sytuacji Żydów w Polsce, rozumiejąc, że znaczna ich część nie będzie chciała wyemigrować.

Wkrótce po wybuchu II wojny światowej ewakuował się do Rumunii. Generał Składkowski zapisał 16 września 1939, w przeddzień ewakuacji Prezydenta i rządu RP do Rumunii w obliczu sowieckiej inwazji: wkrótce po wyjeździe wojewody Raczkiewicza wysyłam w świat adwokata z Krakowa, posła Schwarzbarta, by wśród Żydów zagranicznych poruszył sprawę zaatakowania nas przez Hitlera i niebezpieczeństwa grożącego między innymi Żydom polskim oraz potrzebę natychmiastowej pomocy. Przyrzeka pracować za granicą dla wspólnej sprawy ze wszystkich sił.[1]

Od 1940 do 1945 roku Schwarzbart należał do Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej na obczyźnie (najpierw we Francji, następnie w Anglii) jako reprezentant ludności żydowskiej. Usiłował organizować pomoc dla Żydów prześladowanych pod okupacją niemiecką. Po wojnie, w 1946 roku wyjechał do USA i zaangażował się w działalność międzynarodowych organizacji żydowskich.

W instytucie Yad Vashem znajduje się kolekcja około 300 teczek związanych z działalnością Schwarzbarta.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. F.S. Składkowski, Nie ostatnie słowo..., str. 297

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Felicjan Sławoj Składkowski, Nie ostatnie słowo oskarżonego, Warszawa 2003, ISBN 83-88736-32-9
  • Dariusz Stola, Nadzieja i Zagłada. Ignacy Schwarzbart – żydowski przedstawiciel w Radzie Narodowej RP (1940-1945), Warszawa 1995
  • Szymon Rudnicki: Żydzi w parlamencie II Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2004, s. 411-419. ISBN 83-70596-39-8.