Jan IV Szczęśliwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan IV Szczęśliwy
z Bożej łaski król Portugalii
JoaoIVPortugal.jpg
Król Portugalii
Okres panowania od 1 grudnia 1640
do 6 listopada 1656
Poprzednik Filip III Habsburg
Następca Alfons VI Zwycięski
Dane biograficzne
Dynastia Bragança
Urodziny 18 marca 1604 w Vila Viçosa
Śmierć 6 listopada 1656
Ojciec Teodósio Bragança
Żona Ludwika de Guzman
Dzieci Teodozjusz • Anna • Joanna • Katarzyna • Manuel • Alfons VI ZwycięskiPiotr II Spokojny
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Teksty na Wikiźródłach Teksty na Wikiźródłach
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Jan IV Szczęśliwy lub Odnowiciel (port. João IV o Restaurador (ur. 18 marca 1604, zm. 6 listopada 1656) - pierwszy król Portugalii z rodzimej dynastii Bragança po odzyskaniu niepodległości w 1640. Był wnukiem Katarzyny, księżnej Bragança, która w 1580 próbowała zasiąść na tronie kraju po wygaśnięciu dynastii Avis.

Urodził się w Vila Viçosa i po śmierci swego ojca Teodósio II w 1630 został księciem Bragança. W 1633 ożenił się z Ludwiką de Guzman (1613-1666), najstarszą córką Juana Manuela Péreza de Guzman - hiszpańskiego księcia Medina-Sidonia. W czasie antyhiszpańskiego powstania 1 grudnia 1640 przeciwko Filipowi III Habsburgowi został jednogłośnie jako prawowity dziedzic wyniesiony na tron przez lud portugalski.

Jego intronizacja doprowadziła do wojny z Hiszpanią, która zakończyła się uznaniem portugalskiej niezależności dopiero za rządów jego następcy w 1668. W czasie wojny trzydziestoletniej Portugalia podpisała 2 przymierza z Francją (1 czerwca 1641) i Szwecją (sierpień 1641), ale jej udział ograniczał się do walk z Hiszpanią oraz holenderskimi najazdami w granicach swych kolonii.

Na Półwyspie Iberyjskim hiszpańska inwazja została rozbita pod Montijo w 1644 r. Za granicą Holendrzy zajęli jednak Malakkę w styczniu 1641, a sułtan Omanu zajął Maskat w 1648. Do 1654 większość Brazylii była z powrotem w rękach portugalskich i przestała być holenderską kolonią. W 1656 Holendrzy zajęli jednak Kolombo wraz z całym Cejlonem (dzisiejsza Sri Lanka).

Jan był mecenasem muzyki i sztuki. Sam także pisał dosyć udane utwory muzyczne. W czasie swych rządów zgromadził jedną z największych na świecie bibliotek, zniszczoną potem w czasie trzęsienia ziemi w 1755.

Król zmarł pozostawiając tron synowi, który panował jako Alfons VI, a jego żona była regentką. Potomstwo Jan IV i Ludwiki:


Poprzednik
Filip III Habsburg
Armoiries Portugal 1247.svg król Portugalii
1640–1656
Armoiries Portugal 1247.svg Następca
Alfons VI Zwycięski