Maria I (królowa Portugalii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria I
królowa Portugalii i Brazylii
Maria I, królowa Portugalii i Brazylii
Królowa Portugalii
Okres panowania od 1777
do 1816
Poprzednik Józef I Reformator
Następca Jan VI
Dane biograficzne
Urodzona 17 grudnia 1734
Zmarła 20 marca 1816
Ojciec Józef I Reformator
Matka Marianna Wiktoria Burbon
Mąż Piotr III
Dzieci Józef
Józef Jan
Jan VI
Maria Izabela
Maria Anna Portugalska
Maria Klementyna
Odznaczenia
Wstęga Trzech Orderów (Portugalia) Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Aviz (Portugalia) Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Wielka Kollana Wojskowego Orderu Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Maria I Franciszka Pobożna, port. Maria I Francisca a Piedosa (ur. 17 grudnia 1734, zm. 20 marca 1816) − pierwsza rządząca królowa Portugalii.

Urodziła się w Lizbonie jako najstarsza córka króla Józefa I i Marianny Wiktorii Burbon (córki króla Hiszpanii Filipa V i Elżbiety Farnese). Została ochrzczona jako Maria Francisca Isabel Josefa Antónia Gertrudes Rita Joana. 6 czerwca 1760 poślubiła swojego wuja, młodszego brata swego ojca, Pedro (1717-1786). Miała z nim 6 dzieci:

w Portugalii[edytuj | edytuj kod]

Maria I a Piedosa

Jej pierwszą decyzją jako królowej było odwołanie niepopularnego premiera, markiza de Pombal. Markiz otrzymał także zakaz przebywania w pobliżu królowej, nie mógł się zbliżyć do dworu bliżej niż 20 mil. Królowa wypuściła wielu uwięzionych na rozkaz markiza, w większości jezuitów. Ufundowała Królewską Akademię Nauk (1779) i Bibliotekę Narodową (1796), a także w 1780 Casa Pia - połączenie przytułku, szkoły i instytucji poprawczej. W lipcu 1782 Portugalia przystąpiła do Ligi Zbrojnej Neutralności. W 1781 Austria przekazała Portugalii leżącą u wybrzeży Mozambiku Zatokę Delagoa.

W 1801 rządzący Hiszpanią Manuel Godoy wkroczył do Portugalii w porozumieniu z Napoleonem. Jeszcze w tym samym roku Hiszpanie zostali jednak zmuszeni do odwrotu. Mimo tego w traktacie podpisanym w Badajoz 6 czerwca królowa oddawała Hiszpanii Olivenza i część Gujany. Królowa cierpiała na manię religijną i melancholię. Po roku 1799 nie była już w stanie zajmować się sprawami państwowymi i regentem został jej syn Jan.

w Brazylii[edytuj | edytuj kod]

W 1807 odmowa przystąpienia do kontynentalnej blokady Wielkiej Brytanii ściągnęła na kraj ponowną inwazję hiszpańsko-francuską pod dowództwem marszałka Junota. W jej obliczu członkowie dynastii wyjechali do Brazylii 3 listopada, zaś Napoleon mianował Junota gubernatorem. 1 sierpnia 1808 generał Arthur Wellesley wylądował w Lizbonie z kontyngentem wojsk brytyjskich rozpoczynając wojnę na Półwyspie Iberyjskim. 21 sierpnia pokonał Junota w bitwie pod Vimeiro, odcinając Francuzom drogę odwrotu. Zostało to zaprzepaszczone w ugodzie z Sintry (30 sierpnia). Wkrótce Wellesley już jako Lord Wellington powrócił do Portugalii 22 kwietnia 1809 i wznowił kampanię. Wojska portugalskie pod brytyjskim dowództwem wyróżniły się broniąc linii Torres Vedras (1809-1810), a następnie w inwazji na okupowaną Hiszpanię. Po upadku Napoleona w 1815 królowa Maria z rodziną wciąż przebywała w Brazylii. Zmarła w Rio de Janeiro w 1816, a tron objął książę regent jako król Portugalii i Brazylii, Jan VI.


Poprzednik
Józef I Bragança
Armoiries Portugal 1247.svg królowa Portugalii
1777-1816
wraz z Piotrem III Bragançą (1777-1786)
Armoiries Portugal 1247.svg Następca
Jan VI Bragança