Kompleks startowy 39 centrum Kennedy’ego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kompleks startowy nr 39 centrum Kennedy’ego
Wahadłowiec Columbia na platformie 39A
Wahadłowiec Columbia na platformie 39A
Inne nazwy KSC LC39
Operator Stany Zjednoczone NASA
Kosmodrom Centrum Kosmiczne im. Johna F. Kennedy’ego
Data pierwszego startu 9 listopada 1967
Data ostatniego startu 8 lipca 2011
Całkowita liczba startów 154
Stan obecny Nieaktywna tymczasowo
Liczba platform 2
Typ wyrzutni naziemna
Wymiary
Obsługiwane rakiety
Saturn
Space Shuttle
Ares I-X
Liberty (w przyszłości)
Space Launch System (w przyszłości)
Falcon Heavy (prawdopodobnie)
Wikimedia Commons
Kompleks startowy 39
Platforma w świetle dziennym

Kompleks startowy 39 (ang. Launch Complex 39, zazwyczaj używany jest skrót LC39) odnosi się do platform startowych LC39A i LC39B w Centrum Kosmicznym im. Johna F. Kennedy’ego na przylądku Canaveral w Stanach Zjednoczonych, które były używane w amerykańskich załogowych programach kosmicznych: Apollo i Space Transportation System.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Platformy LC39A i LC39B były używane wcześniej przy startach rakiet Saturn V dla misji księżycowych programu Apollo. Początkowa struktura platform została przemodelowana na potrzeby promów kosmicznych, zaczynając od platformy LC39A, po ostatnim starcie rakiety Saturn V, która wyniosła Skylab w 1973 roku, a w roku 1977 LC39B po zakończeniu programu Sojuz-Apollo.

W czasie programu Apollo kompleks 39 był po prostu parą platform startowych, jedyną modyfikacją było dodanie tzw. „stołka” – podstawki, która umożliwiała rakietom Saturn IB korzystanie z wieży startowej skonstruowanej dla Saturn V. Platformy dla promów mają stałą wieżę (pozostałość z epoki Apollo-Saturn) oraz obrotową platformę serwisową, służącą do ochrony orbitera i instalacji ładunków do luku towarowego promu.

Po raz pierwszy LC39 użyto w roku 1967, kiedy wystrzelono rakietę Saturn V niosącą pojazd bezzałogowy Apollo 4. LC39B użyto do misji bezzałogowej Apollo 6, natomiast z LC39A wystartował Apollo 8, drugi załogowy lot programu. Oprócz Apollo 10, który startował z LC39B, wszystkie misje Apollo, od Apollo 8 w grudniu 1968 do Apollo 17 w grudniu 1972 startowały z platformy LC39A.

W roku 1974 zapadła decyzja o skreśleniu platformy LC39A z systemu Apollo-Saturn, po czym została ona przekonfigurowana do zastosowania z promami kosmicznymi. Użyto jej w pierwszej misji promów – starcie Columbii w misji STS-1 w roku 1981. Z zastosowania w systemie Apollo-Saturn LC39B skreślona została w roku 1977, ale ze względu na ograniczenia budżetowe przebudowa ukończona została dopiero w roku 1986. Pierwszym startem z tej platformy była zakończona katastrofą promu Challenger misja STS-51-L. Platforma LC-39B miała być przebudowywana pod rakiety Ares I, jednak wskutek anulowania programu Constellation zdecydowano o przystosowaniu wyrzutni LC-39B na przyjęcie rakiet Space Launch System, zaś firma SpaceX planuje przebudowę LC-39A na potrzeby rakiet Falcon Heavy.

Użycie promu kosmicznego[edytuj | edytuj kod]

Zanim prom wystartuje z jednej z platform kompleksu LC39, jest on montowany w Vehicle Assembly Building (VAB). Mobile Launcher Platform (MLP), specjalnie skonstruowana ruchoma platforma, załadowana na transporter jest przechowywana w VAB. Różne segmenty rakiety dodatkowej na paliwo stałe (Solid Rocket BoosterSRB) dołączone są do MLP. Dopiero później, między boostery, instalowany jest zewnętrzny zbiornik. Boostery w momencie instalacji są już „zatankowane” – paliwo stałe jest wlewane w postaci płynnej w czasie łączenia elementów rakiety w całość w fabryce w Utah. Z kolei puste zbiorniki zewnętrzne transportowane są barkami z miejsca ich produkcji w Luizjanie. Zbiorniki są tankowane ciekłym wodorem i ciekłym tlenem w czasie odliczania przed startem.

Orbiter podłączany jest do połączonych boosterów i zbiornika, po czym transporter przewozi cały system do odległej o 3-4 mile platformy – przejazd trwa około ośmiu godzin. Platforma mobilna jest instalowana za pomocą kilku mocowań do platformy startowej, a transporter jest odsuwany na bezpieczną odległość. Wieżę startową stanowią Stała Struktura Obsługi (ang. Fixed Service StructureFSS) i Obrotowa Struktura Obsługi (ang. Rotating Service StructureRSS). RSS zawiera sterylne pomieszczenie i umożliwia dostęp do ładowni orbitera, tak więc ładunek, który ma być wyniesiony za pomocą promu, może być zainstalowany bądź w razie potrzeby naprawiony krótko przed startem, w czasie gdy prom czeka na platformie. Prom może pozostawać na platformie nawet przy bardzo złej pogodzie, ponieważ jest chroniony przez RSS, która, zgodnie z założeniami NASA, ma chronić pojazd przed wiatrami o prędkościach do 60 węzłów.

Krótko przed startem do zbiornika zewnętrznego wtłaczane jest paliwo.

Najbliższa odległość, na jaką można się zbliżyć do platformy w czasie startu, to 5 kilometrów. Budynki kontroli startu i VAB znajdują się prawie dokładnie 5 kilometrów od LC. W przypadku eksplozji pojazdu na platformie, 5 kilometrów to najmniejsza odległość uważana za bezpieczną dla pracowników Centrum Kosmicznego i specjalnych gości.