Lubusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Lubusz.
Lubusz
Herb
Herb Lubusza
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Brandenburgia
Data założenia X wiek
Burmistrz Herbert Radtke
Powierzchnia 54,23 km²
Wysokość 20 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

3200[1]
59 os./km²
Nr kierunkowy 033604
Kod pocztowy 15326
Tablice rejestracyjne MOL
Podział miasta 3 dzielnice
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa lokalizacyjna Brandenburgii
Lubusz
Lubusz
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Lubusz
Lubusz
Ziemia 52°25′34″N 14°32′06″E/52,426111 14,535000Na mapach: 52°25′34″N 14°32′06″E/52,426111 14,535000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Lubusz[2][3] (niem. Lebus) – miasto w Niemczech, w Brandenburgii, nad Odrą, w powiecie Märkisch-Oderland, siedziba Związku Gmin Lubusz (Amt Lebus); historyczna stolica Ziemi Lubuskiej.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wspomniana jest już jako miasto Liubusua oraz Libusua urbs w kronikach Thietmari merseburgiensis episcopi chronicon spisanych w latach 1012 - 1018 przez biskupa merseburskiego oraz kronikarza Thietmara.[4]

Miejscowość w formie Lubuce pojawia się w łacińskim dokumencie z 1247 roku księcia polskiego Przemysła II. [5] Zlatynizowana obecna forma Lubus użyta została natomiast w dokumencie z 1248 roku sygnowanym przez Bolesława II Rogatkę oraz Henryka III Białego.[6]

Nazwa miejscowości zmieniała się w historii. W spisanym ok. 1300 roku średniowiecznym łacińskim utworze opisującym żywot świętej Jadwigi Vita Sanctae Hedwigis miasto wymieniane jest w zlatynizowanej formie Lubens[7] ,Lubes.[8] oraz "Lebusa"[9]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gród w Lubuszu powstał na lewym brzegu Odry prawdopodobnie w X wieku jako ośrodek plemienia Lubuszan. Do Polski został przyłączony zapewne na samym początku panowania Mieszka I[10]. W swojej historii pełnił bardzo ważną rolę – przyjęcia pierwszego uderzenia na wypadek wojny niemiecko-polskiej. Z tego też powodu w XIII-wiecznych kronikach nazwano Lubusz kluczem do Królestwa Polskiego[11].

W 1124 (w czasach Bolesława III Krzywoustego) legat papieski Idzi z Tuskulum wpłynął na powstanie tutaj diecezji lubuskiej, której zadaniem miała być chrystianizacja pogranicznych terenów słowiańskich. Z powodu jednak szybkich postępów niemieckich pomysłu tego nie udało się zrealizować. Pomimo tego struktura diecezjalna przetrwała. Na przełomie 1241 i 1242 Lubusz był stolicą udzielnego księstwa lubuskiego pod rządami syna Henryka II Pobożnego, Mieszka. W latach 1249–1252, na skutek sprzedaży przez Bolesława Rogatkę, Ziemia Lubuska przeszła w ręce najpierw arcybiskupów magdeburskich, w końcu margrabiów brandenburskich. Pod koniec XIII wieku znaczenie Lubusza zmalało, a centra dzielnicy zaczęły przenosić się do innych miejscowości: Kostrzyna nad Odrą, Frankfurtu nad Odrą i Przyboru. Do tej ostatniej miejscowości w 1391 została przeniesiona siedziba biskupstwa (sekularyzowanego w 1598).

Większość Ziemi Lubuskiej przyłączono do Polski w 1945, ale około 20% krainy historycznej pozostało w Niemczech. Po polskiej stronie po 1945 znalazł się Nowy Lubusz, leżący na prawym brzegu Odry.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Urząd Statystyczny Berlin-Brandenburgia, Bevölkerung im Land Brandenburg am 31. Dezember 2010 nach amtsfreien Gemeinden, Ämtern und Gemeinden [dostęp 21 lipca 2011]
  2. Elżbieta Chudorlińska (oprac.): Nazewnictwo geograficzne świata. Z. 12 cz. 2, Europa. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2010, s. 150. ISBN 978-83-254-0825-1.
  3. Zygmunt Gloger: Geografia historyczna ziem dawnej Polski. Kraków: Spółka Wydawnicza Polska, 1903, s. 338.
  4. "Thietmari meseburgensis episcopi chronicon", Fridericus Kurze, Hannoverae, Impensis Bibliopolii Hahniani, 1889, str.16 oraz str. 59.
  5. "Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski", tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.221.
  6. "Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski", tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.241.
  7. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 528.
  8. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 546.
  9. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 571.
  10. Słownik starożytności słowiańskich, t. 3, Wrocław-Warszawa-Kraków 1967, s. 101
  11. Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 409

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]