Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dawniej Frankfurt an der Oder) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m. i wraz z polskimi Słubicami (które do 1945 stanowiły jego wschodnią dzielnicę) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 85 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina.
Kalendarium:
- 1253 – uzyskanie praw miejskich przez Frankfurt, w tym dzisiejszych Słubic;
- XIV-XV w. – przynależność miasta do Hanzy;
- 1506 – powstanie Alma Mater Viadrina, działającego do 1811; tu studiowali m.in. Ulrich von Hutten, Carl Philipp Emanuel Bach, Alexander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, Michael Praetorius, Caspar Stein oraz Heinrich von Kleist
- 1662 – pierwsze wzmianki o Frankfurcie – stolicy i centrum handlu
- 1777 – we Frankfurcie na świat przyszedł pisarz Heinrich von Kleist
- 1811 – przeniesienie uniwersytetu z Frankfurtu do Wrocławia
- 1815 – miasto staje się siedzibą rządu nowo utworzonego okręgu administracyjnego Nowa Marchia oraz Naczelnego Sądu Krajowego (Oberlandesgericht)
- 1842 – początki uprzemysłowienia – linia kolejowa Berlin – Frankfurt (Oder), przemysł metalowy, oddanie do eksploatacji gazowni
- 1923 – nowe ukierunkowanie po I wojnie światowej; Dyrekcja Kolejowa Wschód (Reichsbahndirektion Osten) przenosi się do Frankfurtu; nowy teren przemysłowy na wschodzie miasta
- 1933 – przejęcie władzy przez narodowych socjalistów; budowa nowych koszar oraz przemieszczenie wojsk do Frankfurtu
- 1945 – zniszczenia wojenne; śródmieście zostaje całkowicie zrujnowane (w dobrym stanie zachowała się jedynie zabudowa dzielnic południowych, a spośród zabytków najstarszej części miasta odbudowano tylko nieliczne); po podpisaniu układu poczdamskiego Frankfurt staje się miastem granicznym; dotychczasowa dzielnica Dammvorstadt przeobraża się w sąsiedzkie miasto polskie – Słubice
- 1946–1950 – Frankfurt jest (do roku 1950) centralnym punktem migracji przegnanej oraz powracającej ludności
- 1952–1990 – Frankfurt staje się miastem okręgowym okręgu Frankfurt nad Odrą
- 1989 – początek przemian ustrojowych w mieście
- 1990 – po zjednoczeniu Niemiec Frankfurt staje się „nadcentrum”
- 1991 – otwarcie Europejskiego Uniwersytetu Viadrina
- 1998 – otwarcie Collegium Polonicum w Słubicach
Demografia [edytuj]
-
Liczba ludności: przed zjednoczeniem Niemiec ludność miasta wynosiła 87 123 (1987 r.), w roku 2007 miasto zamieszkiwało 61 969 osób, w 2008 roku 61 286, natomiast w 2011 r. 60 002[1]. W roku akademickim dodatkowo około 3000 studentów.
Dzielnice miasta [edytuj]
Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt.
Szturm Szwedów na Bramę Lubuską, oblężenie w 1631
Grafika przedstawiająca miasto, 1830
Kościół św. Mikołaja i Hala Koncertowa, 1860
Pomnik Heinricha von Kleista
Głównymi kościołami w mieście są:
W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:
We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.
Transport kolejowy [edytuj]
Stacje i przystanki [edytuj]
Połączenia kolejowe [edytuj]
Byłe przejścia graniczne [edytuj]
Współpraca [edytuj]
Miejscowości partnerskie:
Urodzeni we Frankfurcie nad Odrą [edytuj]
Związani z miastem [edytuj]
-
Liczba mieszkańców miasta od 1618 r.
-
Główne linie tramwajowe we Frankfurcie
-
-
Frankfurt nad Odrą z lotu ptaka
-
Główny gmach Europejskiego Uniwersytetu Viadrina
-
-
-
Muzeum Heinricha von Kleista
-
Pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich
-
-
Słup graniczny nieopodal Odry
-
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Monika Kilian/ Ulrich Knefelkamp (wyd.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003.
- Ulrich Knefelkamp/ Siegfried Griesa (wyd.): Frankfurt an der Oder 1253–2003, Berlin 2003, ISBN 3-89700-367-8.
- Sibylle Gramlich/ Anrdreas Bernhard/ Andreas Cante/ Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, tom 3), Worms am Rhein 2002, ISBN 3-88462-190-4.
- Hans Nauschütz: Frankfurt wie es war und ist: Wanderungen durch Frankfurt (Oder), Die Furt 2003, ISBN 3-933416-01-9.
- Wolfgang Stribrny/ Fritz Zäpke: Frankfurt/Oder. Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ISBN 3-922131-75-1.
- Fritz Timme: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497-517.
- Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909“. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ISBN 3-935881-24-X.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
Jeziora Frankfurtu nad Odrą |
|
|
|
 |
|
|
Wzgórza Frankfurtu nad Odrą |
|
|
|
 |
|
|
Zieleń we Frankfurcie nad Odrą |
|
| Parki i ogrody |
|
 |
|
| Lasy i rezerwaty |
|
|
|
Dzielnice Frankfurtu nad Odrą |
|
| Dzielnice |
|
 |
|
| Części miasta |
I - Stadtmitte, II - Beresinchen, III - Nord, IV - West, V - Süd
|
|
|
Brandenburgia (Brandenburg) |
|
| Siedziba kraju związkowego: Poczdam (Potsdam) |
|
| Miasta na prawach powiatu |
|
 |
|
| Powiaty |
|
|