Lucerna (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lucerna
Morfologia gatunku typowego – lucerny siewnej
Morfologia gatunku typowego – lucerny siewnej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj lucerna
Nazwa systematyczna
Medicago L.
Sp. Pl. 778. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Medicago sativa L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Lucerna (Medicago L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub bylin z rodziny bobowatych. Rodzaj liczy ponad 100 gatunków[3] występujących na wszystkich kontynentach Starego Świata. Niektóre gatunki są cennymi roślinami pastewnymi, które uprawiane są z przeznaczeniem na zielonkę, paszę, susz, siano lub kiszonkę.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiciele rodzaju występują w centralnej i południowo-zachodniej Azji, w Europie i Afryce[4], największe zróżnicowanie osiągające w rejonie Morza Śródziemnego[5].

W Polsce jako gatunki rodzime rosną trzy:[6]:

Jako gatunki zadomowione lub przejściowo dziczejące w Polsce rosną[6]:

  • Medicago rigidula (L.) All.) – lucerna sztywnaefemerofit
  • Medicago aculeata Gaertn. – efemerofit
  • Medicago arabica (L.) Huds. – efemerofit
  • Medicago caerulea Less. ed Ledeb. – efemerofit
  • Medicago intertexta Mill. – efemerofit
  • Medicago polymorpha (L.), syn. M. denticulata Willd., syn. M. lappacea Desr. - efemerofit
  • Medicago praecox DC. – efemerofit
  • Medicago sativa L. – lucerna siewnaantropofit zadomowiony
  • Medicago scutellata (L.) Mill. – efemerofit
  • Medicago ×varia Martyn – lucerna mieszańcowa, l. pośrednia

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne lub byliny, rzadko krzewy[4].
Liście
Złożone z trzech listków z przylistkami przyrośniętymi do ogonka liściowego. Listki ząbkowane, z nerwami sięgającymi końców ząbków[4].
Kwiaty
Motylkowe, wyrastają z kątów liści w gęstych, wielokwiatowych główkach. Przysadki drobne i szybko odpadające. Działki kielicha w liczbie 5, mniej więcej równej długości. Płatki korony zwykle żółte, rzadziej purpurowe. Żagielek owalny, zwykle odgięty. Skrzydełka i łódeczka z haczykowatymi przydatkami tworzącymi mechanizm pułapkowy dla zapylaczy. Słupek z jedną, górną zalążnią zawierającą liczne zalążki. 10 pręcików, z których dziewięć zrośniętych jest nitkami tworząc rurkę, jeden pręcik zaś jest wolny[4].
Owoce
Ścieśnione strąki, skręcone lub proste, na powierzchni siatkowato żyłkowane lub kolczaste. Nasiona drobne, nerkowate, gładkie lub szorstkie[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w rzędzie bobowatych Fabaceae s.l.[1] W obrębie podrodziny należy do plemienia Trifolieae[7].

Pozycja systematyczna rodzaju według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj lucerna (Medicago L.)[8].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. 2,0 2,1 Medicago. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2009-02-06].
  3. 3,0 3,1 Medicago. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-06-04].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Medicago. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-06-04].
  5. Medicago Linn.. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-06-04].
  6. 6,0 6,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Medicago (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].