Marcin Wadowita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marcin Wadowita
Doktor Akademii Krakowskiej
Marcin Wadowita
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Kościół katolicki

Marcin Wadowita, Wadovius, przydomek Campius (ur. 1567 w Wadowicach, zm. 27 stycznia 1641) – polski teolog, pisarz religijny, profesor, wicekanclerz i dziekan Wydziału Teologii Akademii Krakowskiej (Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Wielu historyków błędnie nazywa go rektorem krakowskiej uczelni.

Pierwszy komentator kosmografii Jana Hontera, obrońca idei tolerancji. Uratował od śmierci teologa ariańskiego Fausta Socyna. Nadzwyczaj zdolny i pilny od 1583 kształcił się w krakowskiej Akademii[1].
Stopień doktora teologii uzyskał studiując w jezuickim Kolegium w Rzymie. Jednak po powrocie do ojczyzny wspierał uczelnię w walce z tym zakonem.

Przeszedł liczne szczeble ówczesnej kariery akademika i duchownego - od proboszcza (prepozyta) kościoła św. Floriana na Kleparzu, do godności wicekanclerza Uniwersytetu. Związany był przez prawie pół wieku z Akademią Krakowską. Ceniono go za wesołe usposobienie, rozległą wiedzę i inteligencję. Doprowadził on bazę uniwersytecką do niebywałego rozkwitu.

Marcin Wadowita należał do grona osób na owe czasy głęboko wykształconych, o wrażliwej umysłowości. Jego wiedza, swada polemiczna i niepospolita inteligencja przysparzała mu wielu słuchaczy.
Papież Klemens VIII powiedział o nim:[2]

Quote-alpha.png
in Vadowio eruditio angelica, vox diabolica, mores rusticani" (tzn.: Wiedza w nim anielska, głos diabelski, obyczajność wiejska)

Na mocy przywileju Zygmunta I Starego z 1535 szlachectwo uzyskiwali "doktorowie Akademii Krakowskiej wydziałów: teologii, praw i medycyny oraz innych zaszczytnych nauk i sztuk", w ten sposób także doktor Marcin z Wadowic został szlachcicem. W 1641 na swym majątku Pławowice uczynił zapis 3000 zł polskich na rzecz burs akademickich. Nie zapomniał o swoim rodzinnym mieście Wadowicach, fundując tam "szpital dla ubogich osób obojga płci" oraz szkołę.

Zmarł powszechnie żałowany 27 stycznia 1641 i został pochowany w kościele św. Floriana w Krakowie.

Przypisy

  1. Ciekawostka: W młodości ponoć pasał świnie. Kiedy jeden z wieprzy mu uciekł, bojąc się gniewu rodziców, udał się na naukę do Krakowa.
  2. A. Komoniecki, Dziejopis żywiecki, Biblioteka Jagiellońska, rkps 3410, k. 157