Wadowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wadowice
plac Jana Pawła II w Wadowicach
plac Jana Pawła II w Wadowicach
Herb
Herb Wadowic
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Wadowice
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1327
Prawa miejskie 1430
Burmistrz Ewa Filipiak
Powierzchnia 10,54 km²
Wysokość 358 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

19 275[1]
1 817 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 33
Kod pocztowy 34-100
Tablice rejestracyjne KWA
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wadowice
Wadowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wadowice
Wadowice
Ziemia 49°53′N 19°30′E/49,883333 19,500000Na mapach: 49°53′N 19°30′E/49,883333 19,500000
TERC
(TERYT)
2121618094
SIMC WDC
Urząd miejski
pl. Jana Pawła II 23
34-100 Wadowice
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikisłownik Hasło Wadowice w Wikisłowniku
Strona internetowa

Wadowicemiasto w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wadowickiego i gminy Wadowice.

Wadowice położone są na Pogórzu Śląskim, nad Skawą. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 28, droga krajowa nr 52 i linia kolejowa nr 117.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 10,54 km²[2].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1325 – pierwsza wzmianka źródłowa wymieniająca nazwę Wadowice. Dotyczyła rachunków świętopietrza kościoła wadowickiego.
  • 1327 – pierwsza wzmianka pisemna o samym mieście, w akcie hołdu lennego złożonego królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu przez księcia oświęcimskiego Jana I Scholastyka.
  • 1430 – miejscowość otrzymała prawa miejskie od księcia oświęcimskiego Kazimierza I.
  • 1482-1493 – miasto pod rządami Władysława z rodu Piastów.
  • XVI wiek – Wadowice ośrodkiem rzemiosła i kupiectwa.
  • 1802 – gmina miejska wykupiła prawa dominialne i stała się wolnym miastem.
  • 1819 – Wadowice stały się rozległym cyrkułem wadowickim, obejmującym 3380 km², 10 miast, 2 osady targowe i 340 wsi z ludnością liczącą 350 tys. osób. Pierwszym naczelnikiem odwodu wadowickiego był Ludwik de Sertes, a miasto liczyło wówczas 2500 mieszkańców.
  • 1867-1975 – miasto siedzibą powiatu.
  • 18 maja 1920 – w domu przy Kościelnej 7 urodził się Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Odwiedził on Wadowice jako papież trzykrotnie w latach 1979, 1991 i 1999.
  • 1939-1945 – okupacja niemiecka. Administracyjnie Wadowice zostały włączone do Rzeszy. W okresie tym obowiązywała nazwa Wadowitz. Planowane wprowadzenie starej (pochodzącej z okresu lokacji miasta) nazwy Frauenstadt nie doszło do skutku.
  • 1975-1998 – miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego, od 1999 należy do woj. małopolskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Urząd miasta (po prawej) z fragmentem rynku
Ulica Lwowska
Ulica Zatorska (deptak)

Podczas rządów księcia Kazimierza, w 1430 wielki pożar doszczętnie strawił Wadowice. Aby szybko odbudować miasto, książę oświęcimski Kazimierz na mocy przywileju z dnia 10 listopada 1430 nadał Wadowicom prawo chełmińskie (łac. ius Culmense).

Nadanie Wadowicom prawa chełmińskiego było ewenementem, gdyż prawo to stosowano zwłaszcza w Prusach i na Pomorzu. Prawdopodobnie książę Kazimierz chciał pobudzić aktywność wadowiczan i nadał im prawo, które było bardziej elastyczne od prawa magdeburskiego (łac. ius municipale magdeburgense) i prawa średzkiego (łac. ius novi fori). Przywilej książęcy zapewniał mieszkańcom Wadowic znaczne korzyści, np. zostali oni zwolnieni od wszelkich powinności na rzecz księcia przez okres sześciu lat. Ponadto uzyskali zezwolenie na swobodny wyrąb drewna w lasach książęcych i połów ryb w Skawie w środy i piątki. Wadowiczanie uzyskali również prawo do wolnego targu wraz z prawem jednej mili, tj. swobodnym i wyłącznym prawem prowadzenia określonej działalności gospodarczej w promieniu jednej mili od miasta. W przywileju z 1430 prawo to otrzymali krawcy, szewcy i sukiennicy oraz karczmarze i piwowarzy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Sport, turystyka i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • MKS Skawa "Wadowice" – piłka nożna, koszykówka, siatkówka, tenis stołowy
  • PUKS Karol Wadowice – piłka nożna, pływanie, koszykówka, turystyka
  • LKS Zaskawianka Zaskawie (Wadowice) – piłka nożna
  • KS Aquila – kolarstwo
  • Wieża Wadowice – Klub Szachowy
  • Kick-boxing Sport-Kurs
  • Kick-boxing Mawashi
  • "ALPS" Wadowice, Stowarzyszenie na Rzecz Upowszechniania Kultury Fizycznej i Sportu - siatkówka (młodziczki, kadetki i kadeci)

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stadion im. Czesława Panczakiewicza (MKS Skawa)
  • Kryta pływalnia "Delfin"
  • ujeżdżalnia przy WDW Podhalanin
  • hala sportowa z zapleczem przy Zespole Szkół Publicznych Nr 1
  • Schodki pod Skarpą tz. 2-4-2
  • ORLIK

Imprezy i zawody cykliczne[edytuj | edytuj kod]

  • Dni Wadowic
  • Bieg Powsinogi
  • Reggae Most
  • Pikniki na Wenecji
  • Dzień Kasztana
  • Zawody w Skokach Narciarskich
  • Sylwester Na rynku
  • Rap Akcja
  • Bieg po Zdrowie
  • Dni Serca

Piesze szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Klimat Wadowic[edytuj | edytuj kod]

Wadowice są częścią województwa małopolskiego. Znajdują się w regionie zwanym Pogórzem Śląskim. Rzeką przepływającą przez Wadowice jest Skawa. Tereny Wadowic są bardzo zróżnicowane pod względem wysokości. Takie ukształtowanie terenu sprawia, że klimat Wadowic jest zróżnicowany. W ciągu roku średnia temperatura kształtuje się na poziomie 5-6 st.C. Charakterystyczną cechą tutejszego klimatu są nagłe zmiany pogody Na tym obszarze występuje typ bioklimatu łagodnie bodźcowego, a na terenach leśnych podtyp bioklimatu o cechach oszczędzających. W ciągu roku występuje 80-100 dni z uciążliwymi warunkami bioklimatycznymi, po 40-50 dni w półroczu ciepłym i chłodnym.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogi krajowe[edytuj | edytuj kod]

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

W roku 2013 na terenie firmy Maspex oddano do użytku śmigłowcowe lądowisko Maspex-Wadowice, a przy ul. Karmelickiej sanitarne lądowisko Wadowice-Szpital.

Ok. 6 km na południowy wschód od miasta znajduje się również prywatne lądowisko TDJ S.A. Klecza.

Struktury wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie[4]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Przypisy