Marek Halter
_by_Erling_Mandelmann.jpg)
Marek Halter (ur. 27 stycznia 1936 w Warszawie) – polsko-francuski powieściopisarz i malarz żydowskiego pochodzenia, uznany autorytet w dziedzinie obrony praw człowieka[1], orędownik dialogu polsko-żydowskiego.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Urodził się w Warszawie w żydowskiej rodzinie drukarzy[2]. Podczas II wojny światowej, w 1940 roku dzięki pomocy polskiej rodziny, wraz z rodzicami uciekł z warszawskiego getta do Związku Radzieckiego, spędzając resztę wojny w Rosji i później w Kokandzie w Uzbekistanie. Tam, aby przeżyć i ocalić chorych rodziców, wkupił się w łaski młodocianych chuliganów, którym w zamian za żywność opowiadał historie zapamiętane z wczesnego dzieciństwa, głównie oparte na Biblii i prozie Aleksandra Dumasa[1].
W 1946 roku wraz z rodziną jako repatriant wrócił do Polski. W 1950 roku Halterowie wyemigrowali do Francji i zamieszkali w Paryżu. Tam podjął studia plastyczne w l'Ecole Nationale des Beaux Arts, po ukończeniu których pracował jako malarz. Jego prace zostały wystawione na kilku międzynarodowych wystawach. Zarobione pieniądze przeznaczył na utworzenie – m.in. z Günterem Grassem, Elie Wieselem i Hanną Arendt – Międzynarodowego Komitetu ds. Pokoju na Bliskim Wschodzie, któremu przewodniczył w latach 1967–1973[1]. W tym czasie wraz z żoną Clarą wydawał periodyk Les Elements, poświęcony problemom Bliskiego Wschodu.
W latach 70. zaczął się angażować w obronę praw człowieka i walkę z przejawami totalitaryzmu[1]. Stanął na czele Instytutu Andrieja Sacharowa oraz Międzynarodowego Instytutu Kultury Żydowskiej; był jednym z założycieli organizacji SOS Rasizm; aktywnie działa w Fundacji Abbé Pierre’a[1]. Jest aktywnym orędownikiem dialogu polsko-żydowskiego[2]. Jako pierwszy pokazał światowej opinii publicznej rolę, jaką odegrała Irena Sendlerowa. Wydobył i pokazał postawę polskich zakonnic, ratujących żydowskie dzieci, ocalił też wspomnienia Jana Pawła II dotyczące okresu Holokaustu[1]. Był też jednym z pierwszych, którzy na Zachodzie pomagali powstającej w 1980 roku Solidarności. Przemycił wówczas do Gdańska nadajnik radiowy, dzięki któremu Lech Wałęsa wzywał do strajku[3]. W 1991 roku zorganizował francuski college w Moskwie.
Publikuje w licznych gazetach, m.in. w Libération, Paris Match, Die Welt, El País, The Jerusalem Post, The Forward, La Repubblica, Expressen i innych.
Twórczość [edytuj]
Marek Halter zadebiutował w 1976 roku powieścią Le Fou et les rois. Jest autorem ponad dwudziestu książek, powieści i esejów, których centralnym tematem są historia i przeznaczenie narodu żydowskiego. W każdą ze swych książek wplata wątki polskie, podkreślając rolę, jaką w rozwoju kultury żydowskiej odegrała Polska i jak wielkim heroizmem w ratowaniu Żydów wykazywali się Polacy podczas II wojny światowej[1]. W swoich książkach nawołuje do pojednania między chrześcijanami a wyznawcami judaizmu, Arabami a Żydami, podkreślając fakt, że wszyscy oni są dziećmi Abrahama[2]. Motywem wiodącym jest dla niego pamięć, którą uznaje za źródło wszelkiej nauki i wszelkich ludzkich zachowań[1].
W Polsce dotychczas ukazało się kilka jego pozycji, wydanych głównie przez wydawnictwo Prószyński i S-ka:
- 2008: Ewangelia według Marii, matki Jezusa[4]
- 2007: Lila[5]
- 2006: Sefora[6]
- 2005: Sara[7]
- 2003: Chazarski wiatr[8]
- 2001: Judaizm - opowieść dla moich chrześniaków[9]
- 1990: Synowie Abrahama
- 1986: Pamięć Abrahama
a także: Wariat i Królowie, Mesjasz i Tajemnice Jerozolimy
Odznaczenia [edytuj]
- 21 marca 2008: Order Legii Honorowej IV klasy
- 9 lutego 1989: Order Legii Honorowej V klasy
W 2008 roku został odznaczony w Paryżu Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za szerzenie tolerancji między narodami, w tym zwłaszcza pojednania polsko-żydowskiego[2][3].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Marek Halter z wizytą w Polsce . ekai.pl, 11 stycznia 2009. [dostęp 2013-01-23].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Anna Rzeczycka: Polski medal dla Marka Haltera (pol.). rfi.fr, 31 stycznia 2008. [dostęp 2013-01-23].
- ↑ 3,0 3,1 Marek Halter odznaczony medalem "Gloria Artis". wiadomosci.wp.pl, 28 stycznia 2008. [dostęp 2013-01-23].
- ↑ Ewangelia według Marii, matki Jezusa (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
- ↑ Lila (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
- ↑ Sefora (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
- ↑ Sara (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
- ↑ Chazarski wiatr (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
- ↑ Judaizm - opowieść dla moich chrześniaków (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Marek Halter w serwisie ksiazki.wp.pl
