Marta Lipińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marta Lipińska-Englert
W roli Alicji w "Odwrocie" Williama Nicholsona w reżyserii Macieja Englerta
W roli Alicji w "Odwrocie" Williama Nicholsona w reżyserii Macieja Englerta
Data
i miejsce urodzenia
14 maja 1940
Borysław
Zawód aktorka
Współmałżonek Maciej Englert
Lata aktywności od 1962
Zespół artystyczny
Teatr Współczesny w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis
Wikicytaty Marta Lipińska w Wikicytatach

Marta Lipińska (ur. 14 maja 1940 w Borysławiu) – polska aktorka teatralna, radiowa, filmowa i telewizyjna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Królowej Jadwigi w Warszawie, a w 1962 Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. W tym samym roku otrzymała angaż w Teatrze Współczesnym w Warszawie, gdzie od początku odnosiła sukcesy, bowiem już jej debiutancka rola Iriny w spektaklu Trzy siostry Czechowa w reżyserii Erwina Axera, po premierze 22 lutego 1963 roku, została wyróżniona nagrodą dla młodych aktorów na Festiwalu w Katowicach. Występowała także na scenie Teatru Scena Prezentacje w Warszawie (1991–1993).

Jeszcze jako studentka szkoły teatralnej debiutowała na kinowym ekranie rolą nieszczęśliwej "pacjentki" pseudolekarza i hochsztaplerki medium u Stanisława Różewicza w Głos z tamtego świata (1962). Potem raz jeszcze pojawiła się w filmie Różewicza pt. Piekło i niebo (1966) jako anioł stróż Piotrusia. Dwukrotnie wystąpiła w filmach Tadeusza Konwickiego: Salto (1965) w roli intrygującej Heleny i Dolina Issy (1982) jako Tekla Dilbinowa z Surkontów, matka Tomaszka. Szerokiej widowni stała się znana z ról w filmach i serialach będących adaptacjami literackich, jak choćby pani Heleny Stawskiej z serialu Lalka (1977) i z roli cierpiącej na zaburzenia osobowości, ale pełnej wyższych aspiracji i poetyckich nadziei żony ciężko pracującego właściciela majątku ziemskiego z serialu i filmu kinowego Nad Niemnem (1986). W sitcomie Miodowe lata (1998–2003) zagrała złośliwą teściową Zofię, matkę Aliny. W filmach na podstawie scenariusza Katarzyny GrocholiNigdy w życiu! (2004) i Ja wam pokażę! (2005) – Lipińska i Krzysztof Kowalewski wystąpili jako rodzice Judyty.

W Pr. III PR występowała także jako Eliza, naiwna i beznadziejnie zakochana w Sułku (w tej roli Krzysztof Kowalewski) w słuchowisku Jacka Janczarskiego pt. Kocham pana, panie Sułku (1973–2002).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jej mężem od 1968 roku jest aktor i reżyser teatralny Maciej Englert (ur. 1946). Mają córkę Annę, kostiumografa, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych i syna Michała, który został operatorem filmowym.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1963: FSRiR w Katowicach – nagroda dla młodych aktorów za rolę Iriny w "Trzech siostrach" Czechowa, reż. Erwin Axer
  • 1965: "Złoty Kwiatek" – nagroda studentów PW dla najlepszej aktorki roku
  • 1967: Złoty Ekran za role: tytułową w "Tani" Aleksieja Arbuzowa i Wiery w "Miesiącu na wsi" Iwana Turgieniewa w Teatrze TV
  • 1968: Nagroda Komitetu ds. PRiTV za osiągnięcia aktorskie w sztukach autorów rosyjskich i radzieckich prezentowanych przez Teatr TV
  • 1969: Srebrna Maska – nagroda w plebiscycie czytelników "Expressu Wieczornego"
  • 1969: IV miejsce w rankingu "Panoramy Północy" na najlepszego aktora teatru telewizyjnego
  • 1970: Srebrna Maska – nagroda w plebiscycie czytelników "Expressu Wieczornego"
  • 1987: Nagroda Prezydenta M. St. Warszawy za rolę Żony w sztuce Marka Koterskiego "Życie wewnętrzne" w reżyserii autora
  • 1993: XXXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – Nagroda Publiczności za rolę Matki Laurencji w sztuce Hughe'a Whitmore'a "Najlepsi z przyjaciół" w reżyserii Macieja Englerta
  • 1995: Nagroda Publiczności Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Dotty Otley w sztuce Michael Frayna "Czego nie widać", w reżyserii Macieja Englerta
  • 2001: nominacja do Feliksów Warszawskich za rolę Alicji w "Odwrocie" Williama Nicholsona za sezon za sezon 2000/2001 w kategorii "za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą"
  • 2001: XL Rzeszowskie Spotkania Teatralne – nagroda w plebiscycie publiczności za najlepszą rolę kobiecą Spotkań (Alicja w "Odwrocie" Williama Nicholsona, w reż. Macieja Englerta
  • 2002: Nagroda Publiczności VIII Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Alicji w sztuce Williama Nicholsona "Odwrót" w reżyserii Macieja Englerta
  • 2004: Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach, odciśnięcie dłoni
  • 2004: Nagroda Publiczności dla Najlepszej Aktorki na Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi za rolę Betty w "Namiętnej Kobiecie" Kay Mellor w reż. Macieja Englerta
  • 2005: WarszawaWielki Splendor[1] – nagroda za wybitne role w Teatrze Polskiego Radia

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wielki Splendor - nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  2. Glorie Artis dla aktorów (pol.). mkidn.gov.pl, 15 lutego 2010. [dostęp 17 lutego 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]