Borysław

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w obwodzie lwowskim rejonu drohobyckiego. Zobacz też: inne znaczenia.
Borysław
Борислав
Szyby naftowe w Borysławiu w okresie II Rzeczypospolitej (1920r.)
Szyby naftowe w Borysławiu w okresie II Rzeczypospolitej (1920r.)
Herb Flaga
Herb Borysławia Flaga Borysławia
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Burmistrz Vołodymyr Firman
Powierzchnia 37 km²
Wysokość 308-641 m n.p.m.
Populacja (2004)
• liczba ludności
• gęstość

35 040
947 os./km²
Nr kierunkowy +380 3248
Kod pocztowy 82300-82302
Tablice rejestracyjne (UA) BC
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Borysław
Borysław
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Borysław
Borysław
Ziemia 49°17′N 23°25′E/49,283333 23,416667Na mapach: 49°17′N 23°25′E/49,283333 23,416667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
5% obligacja na 500 franków, na okaziciela, serii B, rok 1920

Borysław (ukr. Борислав) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą. 37 tys. mieszk. (2003). Ośrodek wydobycia ropy, gazu ziemnego i ozokerytu; przemysł chemiczny, porcelanowy, spożywczy i wytwórnia sztucznych diamentów. Węzeł drogowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmiankowany w 1387, od XIV wieku w granicach Królestwa Polskiego, następnie w Rzeczypospolitej. Po pierwszym rozbiorze Polski (1772) wcielone do monarchii Habsburgów, pozostawało w jej składzie na terytorium kraju koronnego Galicji do upadku Austro-Węgier (1918).

W II poł. XIX w. centrum przemysłu naftowego, potem także eksploatacji gazu ziemnego (Borysławskie Zagłębie Naftowe). Praktyczna Szkoła Wiercenia Kanadyjskiego, która istniała w Ropiance w latach 1885-1888, w 1888 r. przeniesiona została do Wietrzna, a w 1896 r. do Borysławia, gdzie już od 1886 r. działała Szkoła Górnicza. W krótkim czasie w rejonie Borysławia wyrosło kilkanaście tysięcy szybów naftowych i powstało blisko tysiąc zajmujących się ich eksploatacją przedsiębiorstw zatrudniających ponad dziesięć tysięcy osób[1]. W 1898 w mieście odsłonięto pomnik poświęcony Adamowi Mickiewiczowi. Ośrodek polskiego ruchu socjalistycznego (PPSD).

Od 1 listopada 1918 do maja 1919 pod administracją ZURL, od maja 1919 do 14 marca 1923 pod administracją tymczasową Polski, zatwierdzoną przez paryską konferencję pokojową 25 czerwca 1919. Suwerenność Polski na terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923.

Od 15 marca 1923 do 16 sierpnia 1945 w granicach Polski. 14 czerwca 1930 roku do Borysławia włączono miasto Tustanowice[2]. Po agresji ZSRR na Polskę miasto znalazło się pod okupacją ZSRR. Nastąpiły aresztowania elit miasta przez NKWD i deportacje ludności, głównie polskiej, w głąb ZSRR. Po ataku III Rzeszy na ZSRR miasto znalazło się pod okupacją niemiecką i zostało włączone administracyjnie do Dystryktu Galicja Generalnego Gubernatorstwa. W dniach 2-3 lipca 1941 miejscowa ludność urządziła pogrom, w którym zginęło 350 Żydów. W latach 1941-43 okupacyjne władze niemieckie niemal całkowicie eksterminowały ludność żydowską Borysławia, która na początku okupacji liczyła ok. 13 tys. osób. Z tej liczby przeżyło ok. 400 osób, w tym m.in. rodzina Szewacha Weissa[3].

7 sierpnia 1944 miasto zostało ponownie okupowane przez Armię Czerwoną (oddziały 4 Frontu Ukraińskiego)[4].

Po konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945), wyłoniony w konsekwencji jej ustaleń Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisał 16 sierpnia 1945 umowę z ZSRR, uznając nieco zmodyfikowaną linię Curzona za wschodnią granicę Polski, w oparciu o porozumienie o granicy zawarte pomiędzy PKWN i rządem ZSRR 27 lipca 1944. W konsekwencji umowy Borysław i wschodnią część województwa lwowskiego włączono do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w ramach ZSRR.

W latach 1944-1946 władze sowieckie przeprowadziły wobec Polaków akcje wysiedleńczą, oraz pozbawili wiernych obu rzymskokatolickich świątyń znajdujących się przed II wojną w Borysławiu.

Po rozpadzie ZSRR miasto administracyjnie weszło w skład Ukrainy. Kościoły rzymskokatolickie nie zostały zwrócone wiernym, a przekazane cerkwi greckokatolickiej i prawosławnej. W 2012 roku oddano do użytku nowo wybudowany - kosztem darczyńców polskich i Polonii zagranicznej - kościół rzymskokatolicki św. Barbary.

28 lutego 2011 Rada Miejska Borysławia nadała honorowe obywatelstwo miasta Borysławia Stepanowi Banderze, Romanowi Szuchewyczowi i Jewhenowi Konowalcowi[5]. W mieście znajduje się także wybudowany w 1998 roku z inicjatywy samorządowych władz ukraińskich pomnik Stepana Bandery[6].

W Borysławiu działa oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej[7].

Galeria[edytuj | edytuj kod]


Osoby[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Borysławiu[edytuj | edytuj kod]

Związani z Borysławiem[edytuj | edytuj kod]

Pobliskie miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Andrzej Wielocha, Przedwojenne Bieszczady, Gorgany i Czarnohora. Najpiękniejsze fotografie, Wydawnictwo RM, Warszawa 2013, s. 40
  2. Dz. U. z 1930 r. Nr 44, poz. 375
  3. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 98-99
  4. ВОВ-60 - Сводки
  5. Borysław honoruje liderów OUN
  6. Pomniki Bandery (j.ukr)
  7. Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej