Mitologia chińska

Mitologia chińska – mitologia cywilizacji Chin. Wydarzenia wielu legend chińskiej mitologii rozgrywają się za czasów Sanhuangwudi.

Ważniejsze bóstwa

Bogowie-smoki, z Mity i Legendy Chin, 1922, E. T. C. Werner

• Troje Czystych - najwyżsi bogowie taoizmu.
  • Yuanshi Tianzun
  • Lingbao Tianzun
  • Daode Tianzun
• Ośmiu Nieśmiertelnych Taoizm / He Xiangu, Cao Guojiu, Li Tieguai, Lan Caihe, Lü Dongbin, Han Xiangzi, Zhang Guolao, Zhongli Quan
• Czworo Niebiańskich Królów (四大天王)

• A Xiang (阿香 Ā Xiāng) - kierowca karocy Boga Błyskawic.
• Bei Di
• Bi Fang (必方 Bì Fāng) - mityczny bóg ognia (pisany również jako 畢方).
• Bi Gan, Caishen - bóg fortuny i szczęścia; przemieszcza się na tygrysie.
• Cai Shen
• Chang'e - żona Houyi; bogini księżyca.
• Cangjie (倉頡) - Cangjie stworzył pismo chińskie
• Che Gong
• Chi You (蚩尤) - bóg wojny, który walczył z Huang Di. Wynalazca metalowej broni.
• Dizang Wang (地藏王菩薩), wybawca zmarłych.
• Erlang Shen
• Fei Lian lub Feng Bo Bóg wiatru. Wróg Shen Yi.
• Fuxing - bóg powodzenia.
• Fuxi (伏羲) - jest bratem i mężem Nüwy.
• Gonggong (共工) - zły demon wody, który zniszczył górę Buzhou.
• Guanyin (觀音) Bogini współczucia i litości.
• Guan Gong (關聖帝君), Bóg Braterstwa.
• Hai Re (海若 Hǎi Rè) Bóg morza.
• Houyi - uratował Chiny; wspaniały łucznik - zestrzelił osiem z dziewięciu słońc ziemi.
• Budai - Śmiejący się Budda; popularny buddyjski byt; bóg szczęścia i dobrobytu.
• Huang Di (黃帝) - inaczej Żółty Cesarz, ojciec wszystkich Chińczyków Han.
• Hung Shing
• Jingzha
• Kua Fu - Kua Fu goni słońce. (夸父追日)
• Kuixing
• Leigong (雷公 Léigōng) - bóg błyskawicy.
• Long Mu
• Luxing - bóg troszczący się m.in. o karierę.
• Man Cheong
• Man Mo
• Mazu (Tin Hau) - Bogini Nieba i Morza.
• Meng Po
• Menshen - bogowie u wrót, chroniący przed złem i nieszczęściami.
• Muzha
• Nefrytowy Cesarz - bóg bogów
• Nezha
• Nu Ba - starożytna Bogini Suszy.
• Nüwa (女媧) - Nüwa łata rozdzielone niebo za pomocą kamieni o siedmiu różnych kolorach. Łata staje się tęczą. Mówi się, że odtworzyła ona również ludzkość. Powstało o niej wiele chińskich kreskówek.
• Pangu (盤古) - Pangu rozdzielił ziemię od nieba - opowieść o stworzeniu ziemi w chińskiej mitologii.
• Qi Xi
• Qi Yu
• Sam Po - siostra Mazu.
• Shangdi
• Shennong (神農) - zapoczątkował rolnictwo.
• Shing Wong
• Shouxing - bóg długowieczności.
• Sun Wukong - Król Małp z opowieści Wędrówka na Zachód.
• Tam Kung - bóg morza.
• Tudigong - bóg ziemi.
• Xiwangmu (西王母) - Królowa Matka zachodu.
• Yan Di
• Yan Luo (閻羅 Yánluó) - władca piekieł (skrócona wersja 閻魔羅社 sanskryt Yama Raja).
• Yen Lo Wang - w piekle prowadził kartotekę każdej duszy.
• Yu (大禹) - Wielki Yu, legendarny założyciel dynastii Xia, zapanował nad powodziami regulując koryta rzek
• Yù Huáng Taoizm / władca Nieba i Ziemi. Znany też jako Dziadek Niebo.
• Zao Jun - popularny bóg kuchni, strzegł ogniska domowego.
• Zhong Kui (鍾馗 Zhōng Kuí) - mityczna postać, która rzekomo opanowała demony.
• Zhu Rong (祝融) - bóg ognia, pokonał Gong Gong.

Mityczne stwory

Duch studni, z Mity i legendy Chin, 1922, E. T. C. Werner

s

• Ba She (巴蛇 Ba Shé) - wąż, który pożerał słonie
• Lew chiński - symbol dostojeństwa i potęgi, ochraniał przed złymi mocami i duchami.
• Ptaki:
  • Chun
  • Fenghuang (chiński feniks)
  • Ji Guang (吉光 Jí Guāng)
  • Jao
  • Jingwei (精衛) - mityczny ptak, który próbuje wypełnić oceany patykami.
  • Shang Yang
  • Dziewięciogłowy Ptak
  • Su Shuang (鷫鵊 Sù Shuǎng) - mityczny ptak, czasem przedstawiany jako ptak wodny, na przykład żuraw.
  • Peng (鵬 - mityczny ptak olbrzymich rozmiarów o niesamowitej sile latania; znany także, jako chiński rok.
  • Qing Niao (青鳥 Qīng Niǎo) - mityczny ptak, posłannik Xiwangmu.
  • Zhu - zły omen.
  • Zhuniao
• Chińskie Smoki
  • Yinglong - potężny sługa Huang Di.
  • Smoczy Król
  • Shenlong - smok deszczu.
  • Dilong - smok ziemi.
  • Tianlong - smok nieba.
  • Jiaolong - kolejny smok bez rogu; żyje w bagnach, najniższy smok.
• Qilin (w Japonii - Kirin) - iluzoryczne zwierzę o wielu wcieleniach.
• Kui (夔 Kuí) - mityczny jednonogi potwór.
• Kun (鯤 Kūn) - mityczna olbrzymia ryba.
• Skaczące zwłoki - ich dotknięcie natychmiast zabija; powstają, gdy dusza nie opuści zmarłego ciała.
• Yaoguai - demony.
• Huli jing - duch-lis.
• Nian
• Głowa Wołu i Twarz Konia 牛頭馬面 - dwaj strażnicy piekieł (podziemi).
• Pixiu (貔貅)
• Rui Shi (瑞獅)
• Taotie (饕餮 Tāotiè) - mityczne stworzenie podobne do gargulca, którego wizerunki często znajdowano na naczyniach z brązu.
• Xiezhi (獬豸) - mityczny jednorożec posiadający dar odróżniania prawdy od kłamstwa.

Mityczne miejsca

• Xuanpu (玄圃 Xuánpǔ), mityczna kraina czarów na Górze Kunlun (崑崙).
• Yaochi (瑤池 Yáochí), mieszkanie nieśmiertelnych, mieszka tam Xiwangmu.
• Fusang (扶桑 Fúsāng), mityczna wyspa, często interpretowana jako Japonia.
• Queqiao (鵲橋 Quèqiáo) pomost stworzony przez ptaki, poprzez Drogę Mleczną.
• Penglai (蓬萊 Pénglái) raj, legendarna wyspa cudów na Morzu Wschodniochińskim.
• Longmen (龍門 Lóngmén) brama smoków, która zamienia karpie w smoki.
• Fengdu piekło.

Pisemne źródła mitologii chińskiej

• Księga gór i mórz, zbiór przekazów dotyczących rzeczywistych i mitycznych miejsc, zawiera najstarszą warstwę chińskich legend. Powstała około II w. p.n.e.
• Zhiguai, gatunek literacki, który zajmuje się ezoterycznymi wydarzeniami i historiami.
• Wyprawa na Zachód, przez Wu Cheng'en, o demonach i wrogich zwierzętach.
• Dziwne Chińskie Opowieści, przez Pu Songlinga, z wieloma historiami o duchach lisów.
• Stworzenie Bogów lub Fengshen Yanyi (封神演義)
• Hei'an Zhuan lub Epika Ciemności: jedyny zbiór legend w epice.
• Kroniki i księgi klasyczne, jak na przykład Shiji, Lushi Chunqiu, Liji, Shangshu
• Wiersze, jak na przykład Lisao przez Qu Yuan.

Zobacz też

• astrologia chińska
• lista bogów
• Yijing

Linki zewnętrzne

• Chińska mitologia na Godchecker
• Myths & Legends of China autorstwa E.T.C. Wernera(ang.)