Nostrzyk żółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nostrzyk żółty
Illustration Melilotus officinalis0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj nostrzyk
Gatunek nostrzyk żółty
Nazwa systematyczna
Melilotus officinalis (L.) Pallas
Fl. franç. 2:594. 1779
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostan

Nostrzyk żółty, nostrzyk lekarski (Melilotus officinalis) – gatunek rośliny należący do rodziny bobowatych (Fabaceae Lindl., dawna nazwa: motylkowate). Rodzimy obszar jego występowania to Azja i Europa, ale rozprzestrzenił się także w Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[2]. We florze Polski jest pospolitym na obszarze całego kraju archeofitem[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Dołem pokładająca się, góra wzniesiona,. Jest rozgałęziona, naga (co najwyżej górą słabo owłosiona) i żebrowana, rzadko ulistniona. Osiąga wysokość do 1,5 m.
Liście
Górne składają się z trzech podłużnie lancetowatych listków z ząbkowanymi brzegami, dolne maja listki rombowato-jajowate. Wszystkie liście są krótkoogonkowe i nagie, mają 6–13 par nerwów. Przylistki są całobrzegie, lancetowate, zaostrzone i łatwo odpadają.
Kwiaty
W liczbie 30–70, o długości 5,5–7 mm, zwisające, zebrane w długoszypułkowe grona. Kielich ma dzwonkowaty kształt, jest wyraźnie kanciasty, zbudowany z zaostrzonych, lancetowatych ząbków i ma wystające nerwy. Żółta korona ma skrzydełka i łódeczkę nieco krótszą od żagielka. Skrzydełka nie stykają się z sobą, łódeczka dłuższa od dzióbka. Słupek z 5-8 zalążkami.
Owoc
Jajowaty strąk o długości 3,5–5 mm, zawierający 2–4 żółtozielone (czasami purpurowo paskowane) nasiona .
Korzeń
Palowy, rozgałęziony.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Roślina ruderalna rosnąca na suchych glebach. Często na wyższych miejscach w dolinach rzek, na usypiskach żwiru, na przydrożach, suchych zboczach, pastwiskach, czasami w uprawach rolnych jako chwast. Roślina wapieniolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Onopordetalia, Ass. Echio-Meliloteum[4]. Kwitnie od lipca do października. Roślina miododajna, zapylana przez owady. Cała roślina wydziela przyjemny zapach świeżego siana.

Roślina trująca: Zawiera dwukumarol (pochodna kumaryny), który obniża krzepliwość krwi. Duże ilości tej rośliny spożyte doustnie powodują wewnętrzne krwawienia, uszkodzenia wątroby i nerek, oszołomienie.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Tworzy mieszańce z nostrzykiem białym, n. wyniosłym i n. ząbkowanym[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza:
  • Roślina miododajna. Może dać do 280 kg/ha bardzo dobrego miodu z naturalnych stanowisk, a przy uprawie polowej nawet 600 kg z jednego ha[5].
  • Roślina używana jest do aromatyzowania niektórych papierosów, do odstraszania moli i stosowana jako poplon.
  • Nostrzyk również jest używany jako naturalne zanęta przez wędkarzy szczególnie na leszcza i płoć

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. POŻYTKI.PL - O pszczołach, miodzie i roślinach miododajnych - informacje. [dostęp 2010-02-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. František Činčura: Pospolite rośliny środkowej Europy. Feráková Viera, Šomšák Ladislav, Záborský Ján, Krejča Jindřich, Záborská Magdaléna (ilustracje). Kraków: IB PAN, 1990. ISBN 83-04-03281-3.
  2. Anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.