Papieros

Papierosy

Zapalony papieros

gilzownica - urządzenie do ręcznej produkcji papierosów

Papieros - wyrób tytoniowy składający się z rurki z cienkiej bibułki (gilzy) o średnicy do 1 cm i długości do 12 cm (zwykle 85 mm), wewnątrz której znajduje się mieszanka tytoniowa zawierająca spreparowane liście różnych odmian tytoniu (lub rzadziej marihuany, cracku lub innych substancji działających psychoaktywnie).

Podczas palenia papierosa zawarta w dymie papierosowym nikotyna dostaje się do krwi i wywiera swoje działanie na organizm palacza. Oprócz nikotyny dym tytoniowy zawiera tysiące innych szkodliwych, rakotwórczych substancji chemicznych. Istnieją również papierosy nie zawierające tytoniu, lecz zioła (majeranek, mięta). Takie papierosy bardzo rzadko kupowane są przez palaczy^{[potrzebne źródło]}.

Podobną rolę spełnia fajka (zamiast w papierze, który spala się wraz z tytoniem, spreparowane liście umieszczone są w niepalnym, najczęściej drewnianym cybuchu) oraz cygaro (tu zamiast papieru jest wysuszony, ale nierozdrobniony, liść tytoniu. Małe cygaro, zbliżone wyglądem do papierosa, to cygaretka).

Historia

Polska nazwa pochodzi od papieru owijającego ścinki liści tytoniu. Obecnie prawie wszystkie papierosy mają filtry, wprowadzone po raz pierwszy w 1940 roku przez markę Pall Mall i rozpowszechnione przez markę Kent. Technologię produkcji opracował niemiecki emigrant w USA, James Albert Bonsack, biorący udział w konkursie na wymyślenie maszyny do zwijania cygar. Przedtem papierosy zawijano ręcznie jako małe cygara (cygaretki). Proces był pracochłonny. Bonsack dodał element rolki papieru, w którą maszyna automatycznie zwijała ścinki tytoniu i kroiła. Bonsack opatentował dwukrotnie maszynę w tym samym roku (1880), ale nie było chętnych na kupno, ponieważ produkowała ona papierosy w ilości, której nikt w USA nie byłby w stanie skonsumować. Dopiero współpraca z Jamesem Duke'em zaowocowała odpowiednim marketingiem i stworzeniem od podstaw masowej konsumpcji papierosów w USA, później w Anglii i na całym świecie. Duke m.in. rozdawał za darmo każdemu polskiemu imigrantowi na Ellis Island po pięć paczek papierosów^{[potrzebne źródło]}. W 1926 rząd polski wprowadził Polski Monopol Tytoniowy.

Skutki zdrowotne

• choroby układu krążenia - choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, miażdżyca zarostowa kończyn dolnych
• choroby układu oddechowego - rozedma płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rak płuc, rak języka, rak krtani, przewlekła obturacyjna choroba płuc

Papierosy zawierające środki psychoaktywne

Papieros powstały z ręcznego zwinięcia bibułki (bletki) papierowej (lub z liścia tytoniu) z marihuaną lub haszyszem (czystych, zmieszanych ze sobą lub zmieszanych z tytoniem) nazywany jest zazwyczaj jointem lub skrętem, jednak znanych jest też duża liczba innych określeń gwarowych. Joint w odróżnieniu od zwykłego "papierosa" jest zazwyczaj szerszy po stronie którą się podpala, niż po stronie ustnika. Ustnik jest zwykle wykonany z paska zwiniętej tekturki. "Czyste" skręty zawierają jedynie narkotyk, bez dodatku tytoniu.

Uzależnienie warunkowane płcią

Badania naukowe dowiodły, iż uzależnienie się od papierosów kobiet ma zupełnie odmienne podłoże niż u palących mężczyzn. Podczas, gdy mężczyźni palą dla zabicia nudy i dla relaksu, kobiety robią to dlatego, że palenie je uspokaja^{[potrzebne źródło]}. Taka odmienna forma uzależnień wskazuje, że terapia antynikotynowa również powinna być odmienna. Kobietom ciężej jest rzucić palenie^{[potrzebne źródło]}. Co prawda uczeni stwierdzili, że palące kobiety nie przepadają za paleniem, jednak w ich psychice działają specyficzne lęki w związku z tym nałogiem. Dla przykładu u kobiet większą rolę odgrywa obawa, że gdy przestaną palić, wówczas przybiorą na wadze (co istotnie się zdarza, gdyż odruch wzięcia czegoś do ust dla uspokojenia pozostaje i jest racjonalizowany jako głód). Można to określić jako uzależnienie psychiki, a w mniejszym stopniu organizmu. Podczas gdy w przypadku mężczyzn dobre efekty przynoszą plastry zawierające nikotynę, w przypadku kobiet nie mają one takiej siły oddziaływania. Więcej może zdziałać terapia behawioralna, niż środki farmakologiczne wspomagające rzucenie palenia.

Sprzedaż

Uliczna sprzedaż papierosów w Niemczech w 1931 r.

Zgodnie z obowiązującym prawem zabrania się sprzedaży wyrobów tytoniowych (papierosów) młodzieży do lat 18. Sprzedaż wyrobów tytoniowych niepełnoletnim jest według prawa polskiego zakazana i grozi grzywną od 20 do 5000 złotych. Na dole paczki papierosowej umieszczony jest napis dotyczący skutków palenia tytoniu. Zakazana jest sprzedaż papierosów w opakowaniach zawierających mniej niż 20 sztuk, bez opakowania oraz na sztuki. Nielegalny jest także handel papierosami z marihuaną.

Niedopałek papierosowy

Podział na typy

Do 2001:

• zwykłe (ang. full flavour)
• lekkie (ang. light)
• ultralekkie (ang. super light)
• mentolowe (ang. menthol)
• mentolowe lekkie (ang. menthol light)
• vanilla (i inne smakowe)

Od 2001, w związku z wymogami Unii Europejskiej, nie można sprzedawać już opakowań papierosów będących w legalnym obrocie w krajach UE oznaczanych jako „lekkie” (light) lub „ultralekkie” (super light). Papierosy o obniżonej zawartości nikotyny i substancji smolistych są jednak rozpoznawalne po kolorze opakowania. Przyjęło się, że papierosy „zwykłe” (full flavour) są w opakowaniach czerwonych lub z czerwonym logo, natomiast te z obniżoną zawartością tytoniu i substancji smolistych są wyróżnione kolorem niebieskim lub błękitnym. Papierosy znane wcześniej jako ultralekkie wyróżnia kolor srebrny. Papierosy mentolowe wyróżnia kolor zielony.

Podział ze względu na długość

• 64 mm (bez filtra)
• 70 mm
• 84 mm (tzw. King Size)
• 100 mm
• 120 mm

1 cm³ tytoniu waży około 0,37 g, wymiary papierosa: promień - 0,4 cm długość - 5,7 cm, objętość: od 2,00 do 2,85 cm³, tytoń w papierosie waży od około 0,75 g do 1,1 g.

Konsumpcja

Około 5,5 biliona papierosów jest produkowanych każdego roku przez przemysł tytoniowy, palonych przez 1,1 miliarda ludzi^{[potrzebne źródło]}. Na wszystkich kontynentach zdecydowaną przewagę palaczy stanowią mężczyźni.

Palący w Polsce

rok	procent
	mężczyźni	kobiety	populacja
1995	40,9	19,4	29,6
2004	33,9	19,3	26,3

Palący na świecie

region	procent palących
	mężczyźni	kobiety
Afryka	29	4
Ameryka	35	22
Wschodnie Morze Śródziemne	35	4
Europa	46	26
Południowo-wschodnia Azja	44	4
Zachodni Pacyfik	60	8

(2000, szacunki WHO)

Papierosy z ustnikiem

Papierosy Biełomorkanał, znane w ZSRR, dziś produkowane w Rosji, na Ukrainie i Białorusi

Papirosa (ros.: Папироса) lub papieros z ustnikiem jest to bibułka papierosowa wypełniona w jednym z końców tytoniem. W odróżnieniu od zwykłych papierosów, w papierosie z ustnikiem gilza (rurka) pozostaje pusta niemal na całej długości, a tytoń umieszczony jest tylko na odcinku, w którym w przypadku zwykłych papierosów mieści się filtr/ustnik. W pozostałej części znajduje się tekturowa rurka (80-90 g/m^2) dodająca całości sztywności, pełni także rolę lufki.

Najważniejszą różnicą pomiędzy papierosami z ustnikiem a papierosami zwyczajnymi jest brak filtra (choć istnieją także papierosy z filtrem), ilość tytoniu (w papierosie zajmuje 1/3 części całości) oraz jakością zastosowanego papieru. W przypadku papierosów z ustnikiem papier tli się, a nie pali.

Zobacz też

• e-papieros (papieros elektroniczny)
• papierosy lecznicze
• papierośnica, wieczna zapałka