Płaczliwa Skała
| Płaczliwa Skała | |
 Płaczliwa Skała z Wyżniej Przełęczy pod Kopą |
|
| Państwo |  Słowacja |
| Pasmo | Tatry, Karpaty |
| Wysokość | 2142 m n.p.m. |
| Wybitność | 173 m |
|
Położenie na mapie Tatr
  Płaczliwa Skała
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Płaczliwa Skała (słow. Ždiarska vidla, Plačlivá skála, niem. Greiner, węg. Határ-hegy[1], 2142 m n.p.m.) – drugi co do wysokości (dawniej uważany niesłusznie za najwyższy) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji, znajdujący się we wschodniej części ich zachodniej połowy, w głównej grani Tatr na odcinku, na którym pokrywa się ona z główną granią Tatr Bielskich.
Spis treści |
[edytuj] Topografia
Płaczliwa Skała wyróżnia się charakterystycznym kształtem przypominającym hełm (od południa). Oddzielona jest na zachodzie od sąsiedniego Hawrania (2152 m) wyraźną Strzystarską Przełęczą (1969 m). Szczyty te razem z Muraniem i Nowym Wierchem tworzą charakterystyczną grupę, widoczną m.in. z wielu miejsc w Tatrach Wysokich. Na wschodzie Płaczliwa Skała jest oddzielona od Szalonego Wierchu (2061 m) Szeroką Przełęczą Bielską (1826 m).
Na północ od wierzchołka znajdują się Strzystarski Żleb i Żlebina, górne piętra Doliny Bielskiego Potoku. Żleby te oddzielone są od Doliny Szerokiej (górnej partii Doliny do Regli) grzbietem, w którym znajduje się Głośna Skała (1660 m) – wzniesienie o płaskim wierzchołku i stromych urwiskach. Na południe od wierzchołka kilka żlebów (Płaczliwe Żleby: Skrajny, Pośredni i Zadni) opada wprost do górnych partii Doliny Zadnich Koperszadów. Nad żlebami tymi wznoszą się strome ściany Płaczliwych Kazalnic (także Skrajnej, Pośredniej i Zadniej). W zachodniej grani opadającej na Strzystarską Przełęcz znajduje się charakterystyczny kształt Płaczliwej Kopki, oddzielonej od głównego wierzchołka Płaczliwą Przehybą.
[edytuj] Nazwa
Razem z Hawraniem Płaczliwa Skała była dawniej zwana po niemiecku Gabelspitze (Szczyt Wideł). Polska nazwa może pochodzić od poglądu mówiącego o wilgotnieniu ściany szczytu przed deszczem. W. Cywiński podaje inną etymologię: "na płd.-zach. białożółtej ścianie znajdują się liczne ciemno-szare zacieki, kojarzące się ze łzami na policzkach i z daleka rzucające się w oczy." Dawniej Płaczliwa Skała była nazywana również Striszarska, Strzyszarka, Trzystar, Trystarska, Trystarski Wierch itp., a także Stara lub Sztára. Być może nazwa ta pochodzi od skróconego sformułowania "z trzech starych jedna" – na północ od grani znajduje się Stara Polana. Z tego samego źródła pochodzą nazwy pobliskich obiektów: Strzystarskiej Przełęczy, Strzystarskiego Potoku, Strzystarskiego Żlebu.
[edytuj] Turystyka
Na szczyt wiódł niegdyś popularny, znakowany na żółto szlak turystyczny z Szerokiej Przełęczy Bielskiej. Został on otwarty w roku 1898 przez Węgierskie Towarzystwo Karpackie i zamknięty w 1978 roku pod pretekstem ochrony przyrody. Obecnie trwają starania o powtórne udostępnienie tego szlaku. W 2004 roku Zdziar, nawet pomimo negatywnej opinii TANAP-u, uzyskał zgodę słowackiego Ministerstwa Środowiska na ponowne wytrasowanie szlaku na szczyt Płaczliwej Skały[2]. Jednakże dwa lata później okazało się, że ministerialna decyzja została wydana z naruszeniem procedury i jest nieważna[3].
Płaczliwa Skała jest znakomitym punktem widokowym, szczególnie na pobliskie masywy Łomnicy i Lodowego Szczytu. W pierwszej połowie XX wieku istniał także szlak prowadzący z Płaczliwej Skały na Hawrań, obchodzący trudną dla turystów grań. Dziś w okolicy przebiegają szlaki:
– niebieski z Jaworzyny Spiskiej przez Dolinę Jaworową i Dolinę Zadnich Koperszadów na Przełęcz pod Kopą i dalej do Doliny Białych Stawów
– czerwony szlak wiodący od Ptasiowskiej Rówienki przez Dolinę do Regli na Szeroką Przełęcz, stąd zboczami Szalonego Wierchu, Szalony Przechód do Przełęczy pod Kopą. Czas przejścia: 4 h, ↓ 3:30 h[4].
Przypisy
- ↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- ↑ Ždiarska vidla bude opäť prístupná pre verejnosť (słow.). Wysokie Tatry, 2004-10-21. [dostęp 2012-02-17].
- ↑ Libor Bolda: Nepřístupná Ždiarská Vidla, zatím... (cz.). Tatry.cz, 2006-04-24. [dostęp 2012-02-17].
- ↑ drogowskaz na Przełęczy pod Kopą
[edytuj] Bibliografia
- Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
- Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie : polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
- Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
- Wielka encyklopedia tatrzańska, hasło "Strzystarska". [dostęp 2008-05-09].
- Tatry Bielskie – Płaczliwa Skała. [dostęp 2010-04-27].
- Tatry Bielskie – Hawrań. [dostęp 2010-04-27]. (opisane zdjęcie)
|
|||||||||||
|
||||||||
