Rave

Rave – całonocna impreza, podczas której DJ-e i inni artyści wykonują muzykę elektroniczną. W latach 60. slangowego określenia rave pierwotnie używali pochodzący z Karaibów mieszkańcy Londynu jako określenie imprezy. W późnych latach 80. termin ten zaczął funkcjonować jako określenie subkultury, która wyrosła z ruchu acid house w Chicago i Nowym Jorku po czym rozwinęła się na scenie klubowej w Wielkiej Brytanii.

Dostępność narkotyków (głównie ecstasy) spowodowała, że rave stał się obiektem krytyki zarówno przez wymiar sprawiedliwości, jak i rodziców młodzieży należącej do ruchu.

Etymologia

Rave to muzyka z charakterystycznym beatem tworzonym przez uderzenia w perkusję w ilości 115 do 160 uderzeń na minutę (BPM). Na imprezach rave dominują takie gatunki muzyki, jak: techno, house, jungle, dubstep, drum and bass, breakbeat, acid, trance, hardstyle, tribal czy ambient. Muzykę z beatem od innych gatunków odróżnia przede wszystkim fakt, że beat stosowany jest jako narzędzie hipnotyzujące. Według słów fanów, muzyka ta wprowadza w swoisty rodzaj transu i powoduje u nich bardzo przyjemne odczucia.

Przewodni beat powstaje dzięki perkusji. Nowoczesna technologia (sampler, syntezator, wielośladowy magnetofon cyfrowy) pozwala uzyskać pożądaną głębię brzemienia oraz wielowarstwowy dźwięk. Muzyka jest zmiksowanym połączeniem dowolnych utworów pochodzących z różnych gatunków muzyki – od muzyki poważnej przez jazz, rap po pop. Wykorzystywane są również odgłosy natury, brzmienia industrialne czy etniczne.

Historia

Główny nurt rave’u zaczął się w latach 80. jako wynik, reakcja i bunt przeciwko trendom w muzyce pop, kulturze nocnych klubów i komercjalizacji radia.

Wysiłek włożony w utrzymanie dystansu do głównego nurtu sceny klubów nocnych (a może brak odpowiednich miejsc) sprawił, że imprezy rave odbywały się w magazynach lub wynajętych halach. Aby kontrolować i ograniczyć imprezy rave policja i lokalne władze ogłosiły je nielegalnymi, co skutkowało przeniesieniem imprez do klubów nocnych i amfiteatrów. Prawnie zabroniono również pewnych typów mody rave oraz niektórych akcesoriów.

Początki rave’u były trudne; mała garstka ludzi zajmowała się produkcją i promocją imprez. Firmy te były zazwyczaj nieoficjalne i słabo zdefiniowane. Niektóre z lepiej znanych agencji zajmujących się organizacją imprez rave’owych to Brotherhood of Boom, Mushgroove, Freebass Society, i Pure. Promocja odbywała się poprzez rozdawanie ulotek oraz biuletyn .

Prawo wymusiło na agencjach wzrost zainteresowania ravem a zachowanie w tajemnicy miejsca imprezy decydowało o jej sukcesie. Doszło do tego, że organizatorzy reklamowali imprezy wyłączenie drogą z ust do ust lub ujawniali datę i miejsce imprezy jedynie subskrybującym listę e-mailową. Niektóre imprezy zaszły tak daleko w konspiracji, że podawane były serie wskazówek lub punktów kontrolnych, które ostatecznie prowadziły do miejsca imprezy.

Lata 80.

To co spornie mogło być nazwane ravem we wczesnych latach 80. to pełne ecstasy kluby takie jak NRG, czy wolne od narkotyków, dla ludzi w każdym wieku, kluby w Detroit np.: The Music Institute. W połowie lat 80. do klubów wkroczyła muzyka psychodeliczna i inne odmiany muzyki dance; znakomity acid house i techno. Te początkowe imprezy rave były zwane the Acid House Summers. Był to główny nurt, który przyciągał uwagę tysięcy ludzi (nawet do 25 000 zamiast 4 000 gromadzących się wcześniej w magazynach), którzy przychodzili popatrzeć, posłuchać, potańczyć i brać ekstazy.

Hałas i zamieszanie jakie powodowały tysiące ludzi pojawiających się na wiejskich terenach wywołały skandal w mediach. W Wielkiej Brytanii politycy wypowiadali się przeciw imprezom rave’owym i podnosili kary za ich organizowanie do 20 000 funtów i 6 miesięcy w więzieniu. To, wraz z ekstazy, zakończyło wczesny rave.

Przykładne traktowanie często nielegalnych imprez sprowadziło rave na obrzeża miast. Słowo rave samoczynnie przyjęło się jako opis tych pół-spontanicznych imprez weekendowych, w Londynie na przykład odbywających się w różnych miejscach poza autostradą M25 Orbital (od nazwy tej autostrady wziął swą nazwę zespół Orbital).

Wczesna scena rave’owa przeniknęła również do podziemia w niektórych miastach Kanady i USA jak Montreal, San Francisco czy Los Angeles i tak jak słowo określające tę imprezę, scena rave szybko rozprzestrzeniła się na inne miasta, takie jak San Diego czy Nowy Jork oraz w większych miastach całej Europy.

W kilku książkach opisujących rozwój sceny rave Genesis P-Orridge z Psychic TV jest często nazywany najwcześniejszym pionierem sceny rave. Psychic TV zrealizowało kilka wczesnych albumów z gatunku acid house.

Lata 90.

Wielka Brytania

Rave stał się globalnym fenomenem w latach 1989–1992, głównie dzięki ludziom, którzy przybywali z daleka, aby brać udział w imprezach rave, a następnie sami organizowali takie imprezy w swojej okolicy. W połowie lat 90. znaczące firmy sponsorowały imprezy rave i dopasowywały scenę muzyczną i modę do swojej oferty reklamowej, tym samym ją komercjalizując.

W 1994 w Wielkiej Brytanii zaostrzono prawo dając tym samym policji więcej uprawnień w przeciwdziałaniu imprezom typu rave i protestom Odzyskajmy ulice (ang. Reclaim the Streets). Policja miała prawo aresztować obywateli przygotowujących imprezę rave (2 lub więcej osób), czekających na rozpoczęcie rave’u (10+) lub uczestniczących w imprezie rave (100+). Dawała również służbom mundurowym prawo zatrzymywania osób podejrzewanych o zmierzanie na rave, w promieniu 5 mil od planowanego miejsca imprezy, i skierowanie ich w innym kierunku; za niesubordynację może być wystawiony mandat w wysokości 1 000 funtów.

Europa

Kultura rave stała się częścią ruchu młodzieżowego. DJ-e i producenci muzyki elektronicznej jak Westbam ogłosiły istnienie kultury rave a muzykę elektroniczną przedłużeniem rock and rolla co było prawdą. Dziesiątki tysięcy uczestników, czasopisma młodzieżowe i programy telewizyjne dobitnie to potwierdzały. Na scenie rave pojawił się zespół Scooter, który wylansował wiele hitów w stylu happy hardcore, min. Hyper Hyper, I'm Raving, Move your ass!, dzięki którym rave stał się popularny wśród szerokiej publiczności. Kolejni znani wykonawcy to RMB, Dune, Raver's Nature, Marusha i wielu innych. Doroczna Parada Miłości w Berlinie w latach 1997–2000 zgromadziła ponad milion osób.

2000

W roku 2000 nielegalne imprezy nadal istniały, jednak mniejsze, a liczba legalnych wciąż rosła. Kilka stałych na scenie rave, włączając wzmacnianą elektronicznie muzykę dance, bujne życie towarzyskie oparte na etosie hasła PLUR – pokój, miłość, wspólnota i szacunek (ang. Peace, Love, Unity, and Respect), miały olbrzymi wpływ na zrównanie muzyki rave i wolności w tańcu z braniem narkotyków takich jak ecstasy, speed, ketamina. Wzrost liczby zażywających kokainę, mającej przewagę nad zanieczyszczonymi tabletkami ekstazy, oraz organizacje przestępcze zostały przypisane kulturze rave pomimo tego, że czystych imprez znów było coraz więcej.

Obserwacje z ostatnich lat wskazują, że muzyka rave i subkultura z nią związana przeżywała okres stagnacji począwszy od końca lat 90.

Na początku XXI termin rave i raver popadł w niełaskę w kręgu ludzi związanych z muzyką elektroniczną, głównie w Europie. Europejczycy powrócili do klubbingu. Stało się nie modne nazywanie imprezy imprezą rave być może dlatego, że termin ten został zhańbiony. Niektóre środowiska wolały termin festiwal, inni zwykłe impreza. Prawdziwy rave, jak Mayday, nadal istniał w środkowej Europie; dzięki mniej restrykcyjnemu prawu rave powrócił do Wielkiej Brytanii. Tradycyjne akcesoria związane z ravem, jak maski, smoczki czy rękawiczki nadal są popularne.

Rząd nadal chce umniejszyć znaczenie rave’u. Na przykład w lipcu 2005 r. policja przepuściła obławę na CzechTek (doroczny festiwal muzyki techno), premier Czech powiedział, że uczestnicy festiwalu to "nie tańczące dzieciaki ale agresywni ludzie" oraz, że wielu z nich "to obsesyjni anarchiści", którzy "prowokują masowe demonstracje pełne przemocy, alkoholu i narkotyków, przeciwko spokojnym ludziom". [1]

Tak jak wszystkie trendy, które trwają dłużej niż dekadę, rave ostatnio powraca do dawnych dni, kiedy to imprezy organizowane były w magazynach czy klubach oldschoolowych z muzyką jungle, z DJ-ami i producentami, którzy wypadli z interesu i grają muzykę korzeni rave’u oraz nagrywają nowe płyty z taką muzyką; kluby wracają do dawnych dni również w stylu wnętrz.

Jednak ważniejsze jest to, że scena rave stała się sama dla siebie kulturą, czymś więcej niż imprezą. Życie towarzyskie podobnie myślących indywidualistów zgromadziło się we wspólnocie sceny undergroundowej, aby stworzyć społeczność dzielącą te same poglądy, które zbudowała kultura rave w latach 90.: otwartość, akceptacja i pozytywizm. Przykładem tego jest grupa, która zgromadziła się wokół strony [2]. Strona powstała, aby uczyć i informować ludzi o kulturze i scenie rave. Przestrzeń tancerzy, DJ-ów, producentów, popularyzatorów i fanów zgromadziła ponad 1,400 członków i stała się centrum Nowego Jorku dla sceny rave. Inne przykłady to strona [3] i [4].

W ten sposób kultura rave pozostaje żywa.

Polska

Pierwsza impreza rave w kraju datuje się na 1989 rok. Wtedy to w Łodzi odbyła się impreza z udziałem DJ-ów niemieckich którzy dopiero co grali na pierwszym Love Parade w Berlinie. Scena rave na dobre rozpowszechniła się w Polsce na początku lat 90. Duże opóźnienie w stosunku do Europy zachodniej czy USA wynikało głównie z socjalizmu, jaki panował w Polsce, gdy rave rozwijał się i ewoluował. Późniejsze legendarne imprezy odbywały się w warszawskich Horyzontach w 1991 r. Dwa lata później w 1993 w Krakowie imprezy rave organizowano w Krzysztoforach. Mniej więcej w tym czasie zaczął rozwijać się ruch DJ-ów.

Przemysł muzyczny zaczął rozwijać się na początku XXI w. Pierwsze zespoły nagrywające muzykę rave to np.: X-rave, Poison, Tektura, Wieloryb, Kaman.

Obecnie scena i kultura rave są już dobrze rozwinięte. W Polsce można już bawić się w wielu dobrych dyskotekach (Blue Velvet, Trend, Krzysztofory, ROENTGEN). Nie brakuje również DJ-ów grających na tych imprezach.

Kultura rave

Pomimo tego, że w USA rave jest obecny tak długo, jak w innych krajach, tam rozwinął się w takim stopniu, w jakim nie było możliwe w Europie, ze względu na większe zróżnicowanie w stylach muzyki czy kulturze (w związku z tym lista poniżej odnosi się głównie do grup w USA).

Teoretyczne założenia kultury rave to:

• Otwartość: nie osądzaj, nie potępiaj i nie przypinaj etykiety innym ludziom, którzy inaczej się ubierają, czeszą, malują, mają inne zwyczaje, inną orientację seksualną, inne preferencje muzyczne, rasę, wiek, pochodzenie czy dochody.
• Akceptacja: nie staraj się przekonywać innych o prawdziwości lub błędności zachowań innych ludzi.
• Pozytywne nastawienie: odnoszenie się do zasady, że jeśli ktoś kogoś uszczęśliwia bez robienia innym przykrości to jest to w porządku.

Raverzy porównywani są zarówno do hipisów z lat 60. jak i nowej fali lat 80. ponieważ ich założenia to brak przemocy i muzyka.

Nowinki techniczne bardzo wpłynęły na rave. Ponieważ głośna muzyka uniemożliwia porozumiewanie się, wirtualne komunikatory stały się bardzo istotne. Dodatkowo dostęp do komputerów pozwolił na manipulowanie muzyką w dowolny sposób.

Na parkietach rave różne sztuczki taneczne są bardzo popularne. Jednak niektóre z nich mogą okazać się niebezpieczne, przez co nie zawsze są tolerowane przez organizatorów i zmieniają się z imprezy na imprezę.

Typy rave’u i osób z nim związanych

Generalnie są one dosyć luźno zdefiniowane:

• Oldschool raver – osoba długo związana z ravem; określenie baby raver lub newbie odnosi się do osób nowych lub takich, które są na imprezie rave po raz pierwszy. Hardcorowi raverzy są czasem nazywanie czysty raver (pure raver) lub prawdziwy raver (true raver) albo imprezowy dzieciak (party kid).
• Znudzony raver (jaded raver) – osoba, która po długim związaniu ze "sceną" staje się nią znudzona i często wyraża swoje zgorszenie niektórymi jej szkodliwymi aspektami.
• Klubowy dzieciak (club kid) – ubiera się w jasne i jaskrawe kolory, czasem krzykliwe (np. skóra, futro). Lubi plastikowe, fluorescencyjne wisiorki i bransoletki, również dziecięce plecaczki.
• Cukierkowy raver lub Cukierkowy dzieciak (candy raver, candy kid) – często noszą jasne kolory i w stylu dziecięcym, takie jak śpiochy, ubrania świecące w świetle ultrafioletowym lub świecące w ciemności bransoletki/wisiorki oraz koszulki z postaciami z kreskówek. Często bransoletki i wisiorki robione są ze szkła, plastiku czy cukierków. Wymieniają się między sobą drobnymi prezentami takimi jak uściski, zabawki, rękawiczki, płyty CD, wisiorki, bransoletki lub cukierki.
• Junglist – odnosi się do subkultury rave’u preferującej drum and bass (DnB) i jungle. Niektórzy z nich wolą "mroczniejszy" rodzaj rave’u i głębsze wibracje. Uważają, że mają "lepsze pojęcie na temat rzeczywistości" od przeciętnego ravera - sądzą, że za klimat imprez rave odpowiadają wyłącznie narkotyki, a treść utworów na imprezach rave nijak ma się do tego, jak wyglądała sytuacja w klubach. Tym samym odrzucają elementy rave, które w Polsce się przyjęły pod postacią wiksy (jedynym dopuszczalnym narkotykiem była marihuana). Okazują to na wiele sposobów: od stylu ubierania się (markowe ciuchy sportowe, niekiedy z elementami stroju wojskowego) po specyficzny sposób zachowania.
• Mroczny raver lub Graver – Zwykli ubierać się nieco ciemniej i mroczniej. Nierzadko stosują makijaż. Wyglądem, jak i zarówno gustami muzycznymi preferują klimat mroczniejszy, cięższy. Wliczają się do sceny Dark independent. Stylem ubioru, oraz preferencji muzycznych bardzo przypominają cybergotów
• Goahead lub Psytrancer, jest to odłam rave skoncentrowany wokół muzyki psychedelic/goa trance. W swoim ubiorze i swoją filozofią przypominają hippisów. Starają się osiągnąć inne stany świadomości przy użyciu muzyki postrzeganej jako hipnotyczna i wprowadzająca w trans, stosując ją jako substytut narkotyku. Swoje imprezy organizują w otoczeniu natury, do której przywiązują dużą wagę. Nieraz uważają się za bardziej "uduchowionych" od przeciętnych raverów.

Linki zewnętrzne

• New Alcatraz Underground – Old Skool Will Never Die
• techno.net
• Hyperreal.org Oryginalne źródła rave’u w sieci
• Rave FAQ
• Globalna strona społeczności rave
• Przewodnik po muzyce elektronicznej (w tym próbki)
• Portal społeczności Rave – Rave w Eterze